วิปัสสนาญาณแรกเป็นญาตปริญญา พอ.4239

    ผู้ถาม     ท่านอาจารย์จะกล่าวถึงคำว่า “ถ้าไม่เกิดก็ไม่ปรากฏ” ถ้าหมายถึงว่าสิ่งที่ไม่เกิดตรงนี้เป็นนิมิตได้ไหม ถ้าเราเข้าใจอย่างนี้

    สุ.     ขณะนี้ต้องมีสิ่งที่เกิด ทางตาต้องเกิด แต่ดับแล้วโดยไม่รู้ และก็มีเกิดสืบต่อจนกระทั่งปรากฏเป็นสัณฐาณ

    ผู้ถาม     เพราะฉะนั้นกว่าปัญญาจะค่อย ๆ รู้ว่ามีลักษณะที่เกิดดับ ๆ ต่อกันก็ต้องค่อย ๆ

    สุ.     วิปัสสนาญาณแรก ไม่ใช่ประจักษ์การเกิดดับ แต่เป็นการรู้ลักษณะของธาตุซึ่งไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตนเลย เป็นลักษณะของสภาวธรรมนั้น ๆ ซึ่งเป็นนามธรรมและเป็นรูปธรรมที่ต่างกันทีละลักษณะ เพราะฉะนั้นวิปัสสนาญาณแรกเป็นญาตปริญญา เป็นความรู้รอบในลักษณะของสิ่งที่ปรากฏทางมโนทวาร ไม่มีอะไรจะกั้นหรือขัดขวางได้เลย ลักษณะนั้นจะปรากฏตามความเป็นจริง ขณะนั้นจึงเป็นการรู้รอบในลักษณะนั้นเป็นญาตปริญญา เพราะไม่มีอะไรกั้นเลยทีละลักษณะและก็ทางมโนทวารด้วย


    หมายเลข 11652
    ปรับปรุง 17 มิ.ย. 2562