Print 
อุปธิ
 
บ้านธัมมะ
วันที่  13 ธ.ค. 2551
หมายเลข  10662
อ่าน  8,369

     อุป (เข้าไป, ใกล้, มั่น) + ธิ (สภาพที่ทรงไว้) สภาพที่เข้าไปทรงไว้ซึ่งทุกข์ หมายถึง สภาพธรรมที่เป็นที่อาศัยแห่งทุกข์หรือเป็นมูลแห่งทุกข์ ได้แก่ อุปธิ ๔ คือ ๑.กามูปธิ ๒.ขันธูปธิ ๓.กิเลสูปธิ ๔.อภิสังขารูปธิ
     กามูปธิ สภาพที่เป็นมูลแห่งทุกข์คือกาม เพราะกามทั้งหลายเป็นเหตุให้เกิดความทุกข์ยากในการแสวงหา เป็นเหตุแห่งกามทั้งหลาย เป็นเหตุให้เกิดความทุกข์ยากในการแสวงหา เป็นเหตุแห่งการฆ่าฟันกัน เป็นเหตุให้ทำทุจริตเป็นเหตุให้ไปสู่อบายภูมิ
     ขันธูปธิ สภาพที่เป็นมูลแห่งทุกข์คือขันธ์ เพราะขันธ์ทั้งหลายไม่เที่ยงมีความแปรปรวน ทำให้มีความแก่ ความเจ็บ ความตาย เป็นที่ตั้งแห่งทุกข์โดยประการต่างๆ  
      กิเลสูปธิ สภาพที่เป็นมูลแห่งทุกข์คือกิเลส เพราะกิเลสเป็นเหตุให้ทำอกุศลกรรม ซึ่งเป็นปัจจัยให้เกิดอกุศลวิบากที่เป็นทุกข์ และทำให้วนเวียนไปในสังสารทุกข์ไม่มีที่สิ้นสุด
     อภิสังขารูปธิ สภาพที่เป็นมูลแห่งทุกข์คืออภิสังขาร เพราะปุญญาภิสังขาร อปุญญาภิสังขาร และอเนญชาภิสังขาร ซึ่งได้แก่ กุศลกรรม และอกุศลกรรมเป็นเหตุให้เกิดวิบาก ทำให้มีการเกิดและเป็นไปในภพต่างๆ ซึ่งเป็นทุกข์ในสังสารวัฏฏ์
     ในขุททกนิกาย จูฬนิเทส แสดงอุปธิ ๑๐ ประการ คือ ๑.ตัณหูปธิ  ๒.ทิฏฐูปธิ  ๓.กิเลสูปธิ  ๔.กัมมูปธิ  ๕.ทุจจริตูปธิ  ๖.อาหารูปธิ  ๗.ปฏิฆูปธิ  ๘.อุปธิ คืออุปาทินนธาตุ๔  ๙.อุปธิ คืออายตนะภายใน ๖  ๑๐.อุปธิคือหมวดวิญญาณ ๖ ทุกข์แม้ทั้งหมดก็เป็นอุปธิ เพราะอรรถว่า ยากที่จะทนได้


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
suwit02
วันที่ 15 ก.พ. 2552 20:54 น.

สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
PrasongP
วันที่ 18 ก.พ. 2552 15:43 น.
อยากทราบคำขยายของอุปธิ 10 ประการครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
paderm
paderm
วันที่ 19 ก.พ. 2552 09:53 น.

ขอนอบน้อมแด่พระรัตนตรัย
     ๑.ตัณหูปธิ คือโลภะ ความติดข้อง 
     ๒.ทิฏฐูปธิ คือความเห็นผิด มีเห็นว่าเที่ยง หรือตายแล้วขาดสูญ เป็นต้น 
     ๓.กิเลสูปธิ คือกิเลสประการต่างๆ มี โลภะ เป็นต้น
     ๔.กัมมูปธิ คือกรรมต่างๆ มีกุศลกรรม เป็นต้น
     ๕.ทุจจริตูปธิ คือทุจริตต่างๆ คือกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต
     ๖.อาหารูปธิ คืออาหารที่บริโภค (กวฬิงการาหาร)
     ๗.ปฏิฆูปธิ คือโทสะ  
     ๘.อุปธิ คืออุปาทินนธาตุ ๔  คือธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ อันมีกรรมเป็นสมุฏฐาน 
     ๙.อุปธิ คืออายตนะภายใน ๖ คือตา หู จมูก เป็นต้น
     ๑๐.อุปธิคือหมวดวิญญาณ ๖  คือจักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ เป็นต้น
     อ่านเพิ่มเติมได้ในพระไตรปิฎกที่นี่ครับ 
     พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จูฬนิเทส เล่ม ๖ - หน้าที่ 150
     อุทิศกุศลให้สรรพสัตว์

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
Nongnuch
Nongnuch
วันที่ 21 พ.ย. 2553 07:57 น.

Anumotana ka.

 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
เซจาน้อย
วันที่ 24 ม.ค. 2555 12:27 น.

     ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
     ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ 

 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
manit25
วันที่ 21 พ.ย. 2555 20:48 น.

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
ใหญ่ราชบุรี
ใหญ่ราชบุรี
วันที่ 7 ม.ค. 2557 12:46 น.

สาธุ สาธุ สาธุ อนุโมทามิ

ขอบพระคุณเป็นอย่างยิ่งค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
swanjariya
วันที่ 8 ม.ค. 2557 06:06 น.

อนุโมทนาขอบคุณค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
Nataya
วันที่ 8 เม.ย. 2561 09:34 น.

 

                    กราบอนุโมทนาค่ะ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ