นานักขณิกกัมมปัจจัย ยังไม่เป็นปัจจัยจนกว่าผลจะเกิด

สุกัญญา     อย่างนั้นนานักขณิกกัมมปัจจัยจะต้องเป็นเจตนาเจตสิกที่เกิดกับจิตที่เป็นกุศลและอกุศลเท่านั้น

สุ.     ค่ะ แล้วยังไม่เป็นปัจจัย จนกว่าผลเกิดเมื่อไร

สุกัญญา     ยังไม่เป็นปัจจัยจนกว่าจะเกิดผล

สุ.     ก็ผลยังไม่เกิด จะเป็นปัจจัยได้อย่างไร

สุกัญญา     ท่านอาจารย์ขยายหน่อยได้ไหมคะ

สุ.     กุศลจิตดับไปแล้ว กุศลวิบากเกิดทันทีหรือเปล่าคะ

สุกัญญา     ไม่ใช่ค่ะ

สุ.     เกิดพร้อมกันหรือเปล่า

สุกัญญา     ไม่ใช่ค่ะ

สุ.     เกิดต่างขณะ

สุกัญญา     ใช่ค่ะ

สุ.     เพราะฉะนั้นเวลาที่เจตนาที่เป็นกุศลดับไปแล้ว เป็นปัจจัยให้วิบากจิตและเจตสิกเกิดขึ้นเป็นผลของกรรมที่ดับไป แต่ถ้าวิบากจิตกับเจตสิกยังไม่ได้เกิดขึ้น จะกล่าวว่า เจตนานั้นเป็นปัจจัยได้อย่างไร ในเมื่อผลยังไม่มี แต่เมื่อผลมีเมื่อไร ต้องมีเหตุ

     เพราะฉะนั้นเมื่อผลเกิดขึ้นจึงรู้ได้ว่า อะไรเป็นปัจจัยในขณะที่ผลนั้นเกิดขึ้น เฉพาะในขณะที่ผลนั้นเกิดขึ้น


หัวข้อหมายเลข  5119
ปรับปรุง  20 ก.ค. 2558