พระสูตรเรื่องโจรผู้ทำลายปม
 
บ้านธัมมะ
วันที่  8 ก.ค. 2551
หมายเลข  9180
อ่าน  1,828

สนทนาธรรมที่ ...

 มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา 

พระสูตร  ที่นำมาสนทนาที่มูลนิธิฯ

วันเสาร์  ๑๒  ก.ค.  ๒๕๕๑   เวลา  ๐๙:๐๐ - ๑๒:๐๐น.  คือ

  ๔.  เรื่องโจรผู้ทำลายปม [๔๘]

 

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม ๑ ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ ๑๘๗

 
 


พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม ๑ ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ ๑๘๗

๔.  เรื่องโจรผู้ทำลายปม [๔๘]

 

ข้อความเบื้องต้น

   พระศาสดา  เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน   ทรงปรารภพวกโจรผู้ทำลายปม  ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "โย  พาโล  มญฺตี  พาลฺยํ"เป็นต้น.

   โจรลักของที่ขอดไว้ที่พกผ้า

       ได้ยินว่า   โจร  ๒  คนนั้นเป็นสหายกัน   ไปสู่พระเชตวันกับมหาชนผู้ไปอยู่เพื่อต้องการฟังธรรม.  โจรคนหนึ่งได้ฟังธรรมกถาแล้ว,โจรคนหนึ่งมองดูของที่ตนควรถือเอา.   บรรดาโจรทั้งสองนั้น  โจรผู้ฟังธรรมอยู่   บรรลุโสดาปัตติผลแล้ว.    โจรนอกนี้ได้ทรัพย์ประมาณ๕  มาสกที่ขอดไว้ที่ชายผ้าของอุบาสกคนหนึ่ง. ทรัพย์นั้นเป็นค่าอาหารในเรือนของเขาแล้ว. ย่อมไม่สำเร็จผลในเรือนของโจรผู้โสดาบันนอกนี้. ครั้งนั้น   โจรผู้สหายกับภรรยาของตน    เมื่อจะเย้ยหยันโจรผู้โสดาบันนั้น   จึงกล่าวว่า   "ท่านไม่ยังแม้ค่าอาหารให้สำเร็จในเรือนของตนเพราะความที่คนฉลาดเกินไป."   สหายผู้โสดาบันนอกนี้คิดว่า " เจ้าคนนี้ ย่อมสำคัญความที่คนเป็นบัณฑิต ด้วยความเป็นพาลทีเดียวหนอ"   เพื่อจะกราบทูลความเป็นไปนั้นแด่พระศาสดา   จึงไปสู่พระเชตวันกับญาติทั้งหลาย  กราบทูลแล้ว.

ผู้รู้สึกตัวว่าโง่ย่อมเป็นบัณฑิตได้

พระศาสดา    เมื่อจะทรงแสดงธรรมแก่เขา  จึงตรัสพระคาถานี้ว่า:-      ๔.  โย  พาโล  มญฺญตี   พาลฺยํ   ปณฺฑิโต   วาปิ   เตน  โส พาโล    จ   ปณฺฑิตมานี ส  เว  พาโลติ   วุจฺจติ.

   "บุคคลใดโง่   ย่อมสำคัญความที่แห่งตนเป็นคนโง่,   บุคคลนั้นจะเป็นบัณฑิตเพราะเหตุนั้นได้บ้าง; ส่วนบุคคลใดเป็นคนโง่  มีความสำคัญว่าตนเป็นบัณฑิตบุคคลนั้นแล   เราเรียกว่า   'คนโง่.'

แก้อรรถ

 
บรรดาบทเหล่านั้น สองบทว่า  โย  พาโล  ความว่า  บุคคลใดเป็นคนโง่  คือมิใช่เป็นบัณฑิต  ย่อมสำคัญ คือย่อมรู้ความที่ตนเป็นคนโง่คือความเป็นคนเขลานั้น  ด้วยตนเองว่า   "เราเป็นคนเขลา." สองบทว่า   เตน  โส   ความว่า  ด้วยเหตุนั้น   บุคคลนั้นจะเป็นบัณฑิตได้บ้าง  หรือจะเป็นเช่นกับบัณฑิตได้บ้าง.   ก็เขารู้อยู่ว่า "เราเป็นคนโง่" เข้าไปหา  เข้าไปนั่งใกล้คนอื่นซึ่งเป็นบัณฑิต อันบัณฑิตนั้นกล่าวสอนอยู่ พร่ำสอนอยู่ เพื่อประโยชน์แก่ความเป็นบัณฑิต เรียนเอาโอวาทนั้นแล้ว   ย่อมเป็นบัณฑิต    หรือเป็นบัณฑิตกว่าได้. สองบทว่า  ส  เว   พาโล   ความว่า    ส่วนบุคคลใดเป็นคนโง่อยู่    เป็นผู้มีความสำคัญว่าคนเป็นบัณฑิตถ่ายเดียวอย่างนั้นว่า" คนอื่นใครเล่า ? จะเป็นพหูสูต เป็นธรรมกถึก ทรงวินัย   มีวาทะกล่าวคุณเครื่องขจัดกิเลสเช่นกับด้วยเรามีอยู่"   บุคคลนั้นไม่เข้าไปหา   ไม่เข้าไปนั่งใกล้บุคคลอื่นซึ่งเป็นบัณฑิต   ย่อมไม่เรียนปริยัติเลย,   ย่อมไม่บำเพ็ญข้อปฏิบัติ, ย่อมถึงความเป็นคนโง่โดยส่วนเดียวแท้.  บุคคลนั้นย่อมเป็นเหมือนโจรทำลาย ปมฉะนั้น.   เพราะเหตุนั้น   พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสคำนี้ว่า    " ส   เว พาโลติ  วุจฺจติ." ในกาลจบเทศนา     มหาชนพร้อมด้วยญาติทั้งหลายของโจรผู้โสดาบันนอกนี้   บรรลุโสดาปัตติผลแล้ว  ดังนี้แล.

เรื่องโจรผู้ทำลายปม  จบ

  
  


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
พุทธรักษา
วันที่ 9 ก.ค. 2551

อันตรายที่สุด...คือความเห็นผิดอนุโมทนาค่ะ.

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
happyindy
วันที่ 9 ก.ค. 2551

ผู้มีมานะ สำคัญมั่นหมายในตน

ย่อมเป็นผู้ไม่ฟังคำของบัณฑิต แม้ที่กำลังกล่าวอยู่ต่อหน้า

*** ขออนุโมทนาค่ะ ***

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
suwit02
วันที่ 9 ก.ค. 2551
สาธุ
 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
นวล
วันที่ 10 ก.ค. 2551

ผู้ใดเป็นพาลย่อมสำคัญความที่ตนเป็นพาลได้ ด้วยเหตุนั้น

ผู้นั้นยังเป็นบัณฑิตได้บ้าง ส่วนผู้ใดเป็นพาลมีความสำคัญตนว่าเป็นบัณฑิต

ผู้นั้นแล เรากล่าวว่าเป็นพาล ถ้าคนพาลเข้าไปนั่งใกล้บัณฑิตแม้ตลอดชีวิต เขาย่อมไม่รู้แจ้งธรรมเหมือนทัพพีไม่รู้จักรสแกง ฉะนั้น ถ้าว่าวิญญูชนเข้าไปนั่งใกล้บัณฑิตแม้ครู่หนึ่ง ท่านย่อมรู้ธรรมได้ฉับพลัน เหมือนลิ้นรู้รสแกงฉะนั้น

 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
JANYAPINPARD
JANYAPINPARD
วันที่ 11 ก.ค. 2551

ในชีวิตประจำวัน..การเป็นผู้สำคัญตนว่าโง่ หายากกว่า การสำคัญตนว่าเป็นผู้ฉลาดพระสูตรนี้เป็นประโยชน์จริงๆ ขออนุโมทนาคะ

 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
opanayigo
วันที่ 11 ก.ค. 2551

ประมาทไม่ได้จริงๆ ขอให้เจริญมั่นคงในกุศลทุกประการ

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
Komsan
วันที่ 11 ก.ค. 2551
ขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
michii
วันที่ 16 ก.ย. 2551
ขออนุโมทนา
 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
jaturong
วันที่ 2 เม.ย. 2555

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 10  
 
papon
papon
วันที่ 4 ธ.ค. 2556

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 11  
 
เซจาน้อย
วันที่ 4 ธ.ค. 2556

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 12  
 
ใหญ่ราชบุรี
ใหญ่ราชบุรี
วันที่ 10 ธ.ค. 2556

สาธุ สาธุ สาธุ อนุโมทามิ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ