ศึกษาเรื่องราวธรรมะกับศึกษาตัวธรรมะ

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ศึกษาเรื่องราวของธรรม คือ ฟังพระธรรมที่แสดงถึงสิ่งที่มีจริง (ธรรม) เพื่อความเข้าใจถูกเห็นถูกตรงตามความเป็นจริงในขั้นฟัง สิ่งที่ได้ฟังก็ไม่พ้นจากเรื่องของสิ่งที่มีจริงในขณะนี้ ซึ่งไม่เคยรู้มาก่อน ประโยชน์คือเพื่อสะสมความเข้าใจ ไม่ใช่เพลินไปกับชื่อหรือเรื่องราว เมื่อเหตุปัจจัยพร้อมจึงจะเป็นเหตุให้ศึกษาตัวธรรม คือ เข้าถึงลักษณะของธรรมที่กำลังมีกำลังปรากฏตามความเป็นจริง ตรงตามที่ได้ฟังได้ศึกษาทุกประการ ดังนั้น ถ้าไม่มีความเข้าใจตั้งแต่ขั้นฟัง จะไม่มีทางรู้ลักษณะของธรรมที่กำลังมีกำลังปรากฏตามความเป็นจริงได้เลย

ขอเชิญศึกษาจากคำบรรยายของท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ (ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1687) ดังนี้

ผู้ที่สนใจฟังธรรมก็คือฟังเรื่องความจริงของสิ่งที่มีจริงๆ ในขณะนี้ จนกระทั่งมีความเข้าใจความหมายของคำว่าธรรมเพิ่มขึ้น ละเอียดขึ้นในขั้นของความเข้าใจ จนกระทั่งสามารถที่จะรู้จริงๆ ว่าขณะนี้กำลังเป็นอย่างนั้น เดี๋ยวนี้เอง ทุกอย่างที่มีในขณะนี้เกิดแล้วก็ดับไป แต่ความจริงธรรมไม่ต้องเรียกชื่อเลยก็ได้ เพราะเหตุว่าเป็นสิ่งที่มีจริงๆ

อีกประการหนึ่ง คงไม่ลืมว่าธรรมที่ได้ยินได้ฟัง เป็นการตรัสรู้ของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า แค่เทียบคนธรรมดากับพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ห่างไกลประมาณไม่ได้เลย เพราะฉะนั้น แทนที่เราจะคิดว่าเราสามารถที่จะอ่านแล้วก็จำชื่อ แล้วก็เข้าใจเรื่องราวของแต่ละคำได้นั้นไม่ใช่การศึกษาธรรม เพราะเหตุว่าการศึกษาธรรมต้องรู้จักว่า ธรรมคืออะไรและอยู่ที่ไหน ไม่ใช่อยู่ในหนังสือแล้วเรียกชื่อต่างๆ แต่ว่าธรรมมีจริงๆ และคำต่างๆ ที่ได้ยินได้ฟัง คือชื่อที่หมายความถึงสิ่งที่กำลังมีจริงๆ ในขณะนี้ทั้งหมด

ได้ทราบว่าฟังธรรมกันมาบ้าง หรืออ่านธรรมบ้างมาหลายปี ก็ควรที่จะได้ทราบว่าธรรมอยู่ที่ไหน และธรรมคืออะไร เพราะเหตุว่าถ้าไม่ตั้งต้นให้ถูกต้อง เราก็จะจำแต่เพียงเรื่องราวของธรรม เพราะฉะนั้น ธรรมคือสิ่งที่มีจริงๆ แน่นอน มิฉะนั้นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าจะตรัสรู้อะไร ถ้าไม่ใช่สิ่งที่มีจริง

ก่อนอื่นต้องคิดถึงคำว่า ธรรม ทำไมจึงยากที่จะรู้ได้ เพราะถ้าถามใครว่าธรรมคืออะไร ต่างคนก็ต่างตอบตามความเข้าใจ แต่แท้จริงถ้าไม่ได้เข้าใจธรรมจริงๆ จะไม่รู้ว่ากำลังศึกษาอะไร เพื่อเข้าใจอะไร และเพื่ออะไร

ศึกษาธรรมเพื่ออะไร ศึกษาธรรมเพราะไม่รู้ว่าธรรมคืออะไร เพราะฉะนั้น ฟังเพื่อให้เข้าใจว่าธรรมคืออะไร เมื่อรู้ว่าธรรมคืออะไรและประโยชน์คืออะไร ละความไม่รู้ ละความเข้าใจผิด ละการที่เคยยึดถือสภาพธรรมที่มีจริงๆ นั้นว่าเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่เที่ยง ค่อยๆ ฟังแล้วค่อยๆ เข้าใจตามความเป็นจริงก็จะเห็นความละเอียด และความลึกซึ้งของธรรม เช่น ขณะนี้มีสิ่งที่กำลังปรากฏ คิดง่ายๆ ยังไม่ต้องใช้ภาษาบาลีอะไรเลย ถ้าสิ่งนี้ไม่เกิดขึ้นจะปรากฏได้ไหม ไม่มีทางเลยใช่ไหม แล้วที่กำลังปรากฏก็ยังไม่รู้ว่าแท้จริงคืออะไร

... ยินดีในกุศลของคุณ Kuat639 และทุกๆ ท่านด้วยครับ ...