ติดข้องไปหมดทุกทาง

“วิสตฺติกา หมายถึง ตัณหาซึ่งแผ่ซ่านไปในอารมณ์ต่างๆ ความติดข้อง”

อกุศลธรรม คือ ความติดข้องต้องการ ความยินดีพอใจ แต่ละคนก็ล้วนมีด้วยกันทั้งนั้น แต่ถ้าไม่ได้ฟังพระธรรม ไม่ได้ศึกษาพระธรรม เมื่อไม่ได้มีความต้องการอย่างรุนแรง ไม่อยากได้ของๆ ใครมาเป็นของตน ก็อาจจะเข้าใจผิด คิดว่าตนเองไม่มีความติดข้องแล้ว แต่แท้ที่จริงแล้ว ธรรมละเอียดเป็นอย่างยิ่ง ใครก็ตามที่ยังไม่ใช่พระอรหันต์ ความติดข้องต้องการก็ยังมี

ติดข้องไปหมดทุกทาง ทั้งทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย และทางใจ ความติดข้องต้องการแผ่ซ่านไปในรูป เสียง กลิ่น รส และสิ่งที่กระทบสัมผัสกาย เป็นต้น เป็นธรรมที่เกิดเพราะเหตุปัจจัยไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใครทั้งสิ้น พระธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงเท่านั้น ที่จะทำให้เข้าใจในสิ่งที่มีจริง ตามความเป็นจริง ว่าเป็นธรรม ไม่ใช่เรา ไม่ใช่สิ่งหนึ่งสิ่งใด