ธรรมะยากจึงทำให้เข้าใจยาก…สนทนาธรรมยามค่ำคืน 19/1/69
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
ธรรมะยากจึงทำให้เข้าใจยาก
ทำไมธรรมะถึงยาก?! ธรรมะยากโดยสภาวะเพราะจะเข้าใจลักษณะของธรรมะนั้นยาก เป็นสภาวะอันลึกซึ้งเพียงปรากฏและดับไปอย่างรวดเร็วจึงเห็นได้ยาก และธาตุรู้เข้าใจยากยิ่งกว่าธาตุที่ไม่รู้ สิ่งที่ถูกเห็นรู้ได้ยากแต่เห็นรู้ได้ยากกว่า สิ่งที่ปรากฏไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริง ยากที่จะรู้ตรงตามความเป็นจริงได้เพราะเราสะสมความไม่รู้มาแสนนานและสะสมความติดข้องมามากและไม่เคยสนใจที่จะรู้ธรรมะแต่ละหนึ่งที่ปรากฏ
ขณะนี้กำลังสนทนาธรรมะ กำลังสะสมความสนใจเรื่องของธรรมะที่ลึกซึ้ง
ไม่รู้มีจริงเพราะกำลังไม่รู้ แต่แม้กำลังไม่รู้ ก็ไม่รู้ว่ากำลังไม่รู้!!!
ธรรมะยากอย่างยิ่ง ไม่ควรคิดว่าธรรมะง่าย ถ้าง่ายพระพุทธเจ้าจะต้องบำเพ็ญพระบารมีนานเพื่อทรงตรัสรู้ไหม ... ถ้าง่ายพระองค์ต้องทรงแสดงพระธรรมถึง 45 พรรษาหรือ ... เพราะเห็นถึงความยากจึงต้องอาศัยบารมีทั้งหมดในการศึกษาธรรมะให้เข้าใจ แม้ยากแต่ก็สามารถรู้ได้เพราะมีผู้ได้ประจักษ์แจ้ง รู้แล้วตามที่พระพุทธเจ้าทรงแสดง เพราะฉะนั้นเป็นเรื่องของการอบรมปัญญา มีค่ามากที่สุดในชีวิตนี้ที่ได้ฟังธรรมะของพระพุทธเจ้าซึ่งมีประโยชน์มหาศาล
ถ้าคิดว่าธรรมะง่าย หมายความว่าไม่รู้จักพระพุทธเจ้าและไม่เข้าใจธรรมและกำลังหมิ่นพระปัญญาของพระองค์
พระพุทธเจ้าทรงแสดงอริยสัจสี่ว่าลุ่มลึก
ยากที่จะเจริญอริยมรรค ยากที่จะเจริญปัญญา ต้องเริ่มจากบรรยายที่เข้าใจว่าธรรมะนั้นยาก
เพราะคิดว่าธรรมะง่าย จึงไปทำอะไรที่ง่ายๆ แล้วจะรู้ธรรมะได้ไหม?? ไปจดจ้องการเดิน ไปจดจ้องอิริยาบถหรือทำไปอะไรก็แล้วแต่ที่ไม่ใช่หนทางของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นหนทางผิดที่ไม่ได้ลึกซึ้งอะไรเลย เช่นอดข้าวทรมานตนเพื่อรู้ทุกข์ เป็นต้น
พระพุทธเจ้าทรงพร่ำสอนบ่อยๆ เพื่อให้เข้าใจความจริงของสิ่งที่มีเดี๋ยวนี้
ผู้ที่หนักในธรรมะ เป็นผู้ที่เห็นประโยชน์ของการเข้าใจความจริงเดี๋ยวนี้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ล้ำค่าอย่างยิ่ง จึงเห็นประโยชน์ของพระธรรมและศึกษาให้เข้าใจความจริง และกล่าวคำจริงตามพระธรรมเพื่อให้ผู้อื่นได้เข้าใจด้วยเพื่อดำรงพระศาสนา
ฉันทะเป็นมูลให้มีความเข้าใจในพระพุทธศาสนาต่อไป
เพราะรู้ว่าธรรมะยาก จึงสะสมความเข้าใจและละความหวัง เมื่อละความหวังจึงไม่ท้อ (หวังเพราะมีเรา มีเราเพราะไม่รู้)
ทั้งการสนทนาธรรมตามกาลเป็นมงคลและการฟังธรรมตามกาลเป็นมงคล เพราะประโยชน์อยู่ที่เข้าใจ ขณะที่เข้าใจนั้นขัดเกลาอกุศล
กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ด้วยความเคารพยิ่ง
ยินดีในความดีของทุกท่านค่ะ
