สาสวทุกกุสลติกะ (๑๕. สาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ)

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 381

สาสวทุกกุสลติกะ

(๑๕. สาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

    [๑๑๕๘] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ๒. กุศลธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

    [๑๑๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

    [๑๑๖๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

    ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในสัมปยุตตวาระก็ดี มี ๒ วาระ ทุกปัจจัย.

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 382

กุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

    [๑๑๖๑] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

    ๒. กุศลธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

    [๑๑๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

    อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลมนัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

    [๑๑๖๓] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอกุศลธรรม ที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 383

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

    [๑๑๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

    ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑.เหตุปัจจัย

    [๑๑๖๕] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

    ๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

    ๓. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

    ๔. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

    ๕. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 384

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

    [๑๑๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

    [๑๑๖๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

    สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.

อัพยากตบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

    [๑๑๖๘] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่ อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

    ๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่ อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 385

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

    [๑๑๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ใน นิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ใน กัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในมัคคปัจจัย มี ๔ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย ม ี๒ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ. อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลมนัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

    สาสวทุกกุสลติกะ จบ