ปุพเพกตปุญญตา : ความเป็นผู้ทำบุญมาแต่ปางก่อน [จักกสูตร-ว่าด้วยจักร ๔]
 
วันชัย๒๕๐๔
วันชัย๒๕๐๔
วันที่  30 พ.ย. 2562
หมายเลข  31337
อ่าน  203

พระสุตตันตปิฎก อังคุตรนิกาย จตุกนิบาต เล่ม ๒ - หน้าที่ ๑๑๕

จักกวรรคที่  ๔

๑. จักกสูตร

(ว่าด้วยจักร ๔)

[๓๑]  ดูกร ภิกษุทั้งหลาย จักร  ๔ ประการนี้  เป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ผู้ประกอบพร้อมแล้วได้จักร  ๔  ประการ  เป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ประกอบพร้อมแล้ว  ถึงความใหญ่   ความไพบูลย์ในโภคทรัพย์ทั้งหลาย ไม่นานเลย  

จักร ๔  ประการ คืออะไร   คือ  ปฏิรูปเทสวาสะ (ความอยู่ในถิ่นที่เหมาะ)  ๑ สัปปุริสูปัสสยะ  (ความพึ่งพิงสัตบุรุษ)  ๑  อัตตสัมมาปณิธิ   (ความตั้งตนไว้ชอบ)  ๑  ปุพเพกตปุญญตา   (ความเป็นผู้มีความดีอันได้ทำไว้ก่อน)  ๑  นี้แลจักร ๔   ซึ่งเป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ประกอบพร้อมแล้วได้จักร ๔ ประการ  เป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ประกอบพร้อมแล้ว ถึงความใหญ่  ความไพบูลย์ในโภคทรัพย์ทั้งหลายไม่นานเลย

นรชนพึงอยู่ในถิ่นที่เหมาะ  พึงทำอริยชนให้เป็นมิตร  ถึงพร้อมด้วยความตั้งตนไว้ชอบ  มีความดีอันได้ทำไว้ก่อน  ข้าวเปลือก  ทรัพย์   ยศ   เกียรติ และความสุข  ย่อมพรั่งพรูมาสู่นรชนผู้นั้น.

จบจักกสูตรที่ ๑.

จักรวรรควรรณนาที่  ๔

อรรถกถาจักกสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในจักกสูตรที่  ๑  แห่งวรรคที่ ๔  ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า  จกฺกานิ  คือ สมบัติ.  บทว่า  จตุจกฺกํ  วตฺตติ  ความว่า จักร คือ สมบัติ  ๔ ย่อมหมุนสืบต่อกัน ไป.  บริษัท  ๔ ย่อมปรากฏพร้อมในถิ่นใด ความอยู่ในถิ่นอันสมควรเห็นปานนั้น ชื่อว่า  ปฏิรูปเทสวาสะ  (ความอยู่ในถิ่นที่เหมาะ). ความพึ่งพิงคบหาสัตบุรุษมีพระพุทธเจ้า เป็นต้น ชื่อว่า สัปปุริสูปัสสยะ  (ความพึ่งพิงสัตบุรุษ). การตั้งตนไว้ชอบ  คือ  ถ้าเป็นคนประกอบด้วยความไม่มีสัทธาเป็นต้นมาก่อน    การละความไม่มีสัทธาเหล่านั้นเสียแล้วตั้งอยู่ในสัทธา เป็นต้น  ชื่อว่า  อัตตสัมมาปณิธิ  (ความตั้งคนไว้ชอบ).  ความเป็นผู้มีกุศลอันสั่งสมไว้ในกาลก่อน  ชื่อว่า ปุพฺเพ จ กตปฺญฺญตา  (ความเป็นผู้ทำบุญมาก่อน).  ข้อนี้แหละถือเอาเป็นประมาณในจักร ๔ นี้.  เพราะว่า กุศลกรรมเท่านั้น อันคนใดทำด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยญาณ  กุศลจิตนั้นแหละ ย่อมนำคนนั้นเข้าไปอยู่ในถิ่นที่เหมาะ ให้เขาคบหาสัตบุรุษ.   ก็บุคคลนั้น ชื่อว่าตั้งตนชอบ   ด้วยอาการอย่างนี้.  บทว่า  ปุญฺญกโต   แปลว่า  ได้ทำบุญไว้แล้ว.บทว่า  สุขญฺเจตํ  อธิวตฺตติ  ความว่า  และความสุข  ย่อมพรั่งพรู  คือ  แผ่ลงมาสู่บุคคลนั้นดังนี้.

อรรถกถาจักกสูตรที่  ๑.


Tag  จักกสูตร จักร ๔ บุญแต่ปางก่อน ปุพเพกตปุญญตา

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ