อกุศลสาธารณเจตสิก

ข้อความบางตอนจาการสนทนาธรรมโดยท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์

อกุศลสาธารณเจตสิก หรือ โมจตุกเจตสิก ๔ ดวง คือ โมหเจตสิก อหิริกเจตสิก อโนตตัปปเจตสิก และอุทธัจจเจตสิก

โมหเจตสิก เป็นเจตสิกที่ไม่รู้ลักษณะของสภาพธรรมตามความเป็นจริง

อหิริกเจตสิก เป็นเจตสิกที่ไม่ละอายต่ออกุศลธรรม

อโนตตัปปเจตสิก เป็นเจตสิกที่ไม่หวั่นเกรงภัยของอกุศลธรรม

อุทธัจจเจตสิก เป็นเจตสิกที่ไม่สงบในอารมณ์

อกุศลจิตทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นโลภมูลจิต โทสมูลจิต หรือ โมหมูลจิต ก็จะต้องมีอกุศลสารณเจตสิก ๔ ดวงนี้เกิดร่วมด้วยเสมอไปทุกครั้ง

สภาพของอกุศลธรรมนี้ ควรสังเกต และควรพิจารณา เพื่อที่จะได้ละคลาย ถ้าไม่สังเกต ไม่พิจารณา จะไม่รู้ว่าขณะนั้นเป็น อกุศล ย่อมไม่เกิดความคิดที่จะละอกุศลนั้น ต่อเมื่อใดได้พิจารณาลักษณะสภาพธรรมของอกุศลธรรม เห็นว่าเป็นอกุศลจริงๆ เมื่อนั้นก็จะละคลายตามสมควรแก่การพิจารณานั้นๆ ว่าเป็นในขั้นใด