ปัญญา ด้วยอรรถว่า ย่อมรู้ทั่ว

พระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณี เล่ม ๑ ภาค ๑ - หน้าที่ 332

ปชานาตีติ ปญฺญา ธรรมที่ชื่อว่า ปัญญา เพราะอรรถว่าย่อมรู้ทั่ว ถามว่า ย่อมรู้ทั่วซึ่งอะไร ตอบว่า ย่อมรู้ทั่วซึ่งอริยสัจทั้งหลายโดยนัยมีคำว่า นี้ทุกข์ เป็นต้น แต่ในอรรถกถาท่านกล่าวว่า ชื่อว่า ปัญญา เพราะอรรถว่า ย่อมให้รู้ ถามว่า ย่อมให้รู้อะไร ตอบว่า ย่อมให้รู้อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

ในการอบรมเจริญสติปัฏฐานควรรู้สภาพธรรมที่ปรากฏทุกทวาร ไม่มีการเลือกหรือเจาะจงว่าต้องเป็นเพียงอารมณ์ใดอารมณ์หนึ่งหรือทวารใดทวารหนึ่งเท่านั้นเพราะลักษณะของปัญญาย่อมรู้ทั่ว