อบรมเจริญปัญญาอย่างไร

ผู้ถาม     การอบรมเจริญปัญญาเพื่อละความไม่รู้ จะอบรมอย่างไร ที่ดิฉันเข้าใจก็คือตั้งใจฟัง ยังไม่รู้อย่างอื่น เพราะว่าเวลาที่ฟังบรรยายของท่านอาจารย์ รู้สึกสุขใจ สภาพธรรมที่ปรากฏเป็นกุศลหรือไม่

สุ.      ก็เป็นเรื่องที่ต้องเข้าใจว่าปัญญาคืออะไร ปัญญาคือความเข้าใจถูก ความเห็นถูก เพราะฉะนั้นเวลาที่ฟังพระธรรมให้ฟังให้เข้าใจสิ่งที่กำลังปรากฏ เพราะบางท่านก็มีความยึดมั่นในตัวตนมาก ท่านก็จะมีเรื่องของตัวท่านตั้งแต่เริ่มฟังธรรม สิ่งใดเกิดขึ้น และเมื่อบอกว่าขณะนั้นสิ่งนั้นไม่มี ขณะนี้มีสิ่งที่กำลังปรากฏ ท่านก็ไม่ฟังตรงนี้เลย ท่านก็ย้อนกลับไปหาเรื่องราวเก่า ๆ ที่ท่านกำลังสนใจ นี่ก็แสดงให้เห็นว่าเรื่องของการฟังก็เป็นเรื่องที่ต้องให้เข้าใจจริง ๆ ว่าไม่คำนึงถึงสิ่งที่ล่วงแล้ว ไม่คำนึงถึงสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น แต่เมื่อมีสิ่งที่กำลังปรากฏก็ฟังให้เข้าใจสิ่งที่กำลังปรากฏ ฟังแล้วโสมนัสมีความสุขใจ ขณะนั้นไม่ใช่สุขเพราะรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส แต่ว่าสุขเพราะเข้าใจธรรม นั่นก็เป็นความสุขที่ตรงกันข้าม และความเข้าใจก็เป็นกุศลไม่ใช่อกุศล เพราะฉะนั้นก็เป็นแนวทางที่จะทำให้ค่อย ๆ เข้าใจในขั้นพิจารณาจนกว่าจะรู้จริง ๆ ว่าขณะนั้นสภาพนั้นเป็นกุศลหรืออกุศลเพราะเกิดแล้วก็ดับไปเร็วมาก