ป่าอิสิปตนะมฤคทายวัน
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑ ภาค ๒ หน้าที่ ๔๖๓.
บทว่า อิสิปตเน มิคทาเย ความว่า นัยว่า ณ ประเทศที่นั้นเมื่อยังไม่เกิดพุทธุปบาทกาลพระปัจเจกสัมพุทธเจ้าทั้งหลายยับยั้งอยู่ด้วยนิโรธสมาบัติตลอดสัปดาห์ ณ คันธมาทนบรรพตออกจากนิโรธสมาบัติ แล้วเคี้ยวไม้ชำระฟันชื่อนาคลดาบ้วนปากที่สระอโนอาด ถือบาตรจีวรเหาะไป แล้วลงห่มจีวรในที่นั้น แล้วเที่ยวไปบิณฑบาตในพระนครฉันเสร็จแล้ว ถึงเวลาก็เหาะจากที่นั้นไป
ดังนั้น ฤษีทั้งหลายลงและเข้าไป ณ ที่นั้นเหตุนั้น ที่นั้นจึงนับว่า อิสิปตน ส่วนที่เรียกว่า มิคทายะ เพราะให้อภัยแก่เนื้อทั้งหลาย ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงเรียกว่า อิสิปตเน มิคทาเย
เรื่องสถานที่พระพุทธเจ้าไม่ทรงละ ...
ก็พระพุทธเจ้าทุกพระองค์ ไม่ทรงละสถานที่ ๔ แห่ง.
โพธิบัลลังก์พระพุทธเจ้าทุกพระองค์ไม่ทรงละเป็นสถานที่แห่งเดียวกันนั่นเอง.
ไม่ทรงละการประกาศพระธรรมจักร ณ ป่าอิสิปตนะมิคทายวัน.
ไม่ทรงละสถานที่เหยียบพระบาทครั้งแรกใกล้ประตูสังกัสสนคร ครั้นเสด็จลงจากเทวโลก. ไม่ทรงละสถานที่วางเตียง ๔ เท้าแห่งพระคันธกุฎีในพระเชตวันวิหาร.
จริงอยู่ ขึ้นชื่อว่า เจตียสถานอันติดแน่น ๔ แห่ง คือ สถานที่ตั้งมหาโพธิบัลลังก์ ๑ สถานที่ประกาศพระธรรมจักรในป่าอิสิปตนะ ๑ สถานที่ เป็นที่ประดิษฐานบันได ครั้งลงจากเทวโลก ณ สังกัสสนคร ๑ สถานที่ตั้งพระแท่นแห่งพระคันธกุฎีในพระเชตวันวิหาร ๑
... ขออนุโมทนา ...
ขอนอบน้อมแด่พระรัตนตรัย
ขออนุโมทนาครับ ขอเรียนเสริมครับ อีกสถานที่หนึ่งจาก 4 แห่งที่กล่าวมาที่พระพุทธเจ้าไม่ทรงละ คือ สถานที่เท้าเตียงทั้งสี่ตั้งอยู่ ที่พระคันธกุฎีในพระเชตวันวิหาร
อนึ่ง มีสถานที่ ๔ แห่งที่พระพุทธเจ้าทุกพระองค์ไม่ทรงละเว้น
๑. โพธิบัลลังก์เป็นสถานที่ไม่ทรงละ ย่อมมีในที่แห่งเดียวกันแน่นอน
๒. สถานที่ประกาศพระธรรมจักรก็ไม่ทรงละ อยู่ในป่าอิสิปตนะ มิคทายวันเท่านั้น
๓. ในเวลาเสด็จลงจากเทวโลก ใกล้ประตูสังกัสสนครย่างพระบาทแรก ก็ไม่ทรงละ
๔. สถานที่เท้าเตียงทั้งสี่ตั้งอยู่ที่พระคันธกุฎีในพระเชตวันวิหาร ก็ไม่ทรงละเหมือนกัน แม้พระวิหารก็ไม่ทรงละ แต่พระวิหารนั้นเล็กบ้าง ใหญ่บ้าง
จากพุทธวงศ์ เล่ม 73 หน้า 303
ขออุทิศกุศลให้สรรพสัตว์
ข้อความใน มธุรัตถวิลาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย พุทธวงศ์ เรื่องสถานที่ที่พระพุทธเจ้าไม่ทรงละ มีข้อความว่า ก็พระพุทธเจ้าทุกพระองค์ ไม่ทรงละเจติยสถาน ๔ แห่ง (ในกัปป์นี้ซึ่งเป็นภัทรกัปป์ มีพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ๕ พระองค์ และสถานที่ซึ่งเป็นสถานที่เดิมเป็นสถานที่เดียวกันมี ๔ แห่ง) คือ
๑ โพธิบัลลังก์ พระพุทธเจ้าทุกพระองค์ไม่ทรงละ คือเป็นสถานที่แห่ง เดียวกันนั่นเอง
๒ ไม่ทรงละการประกาศพระธัมมจักร ณ ป่าอิสิปตนมิคทายวัน (ในระหว่างพุทธันดร คือ สมัยที่ว่างพระศาสนา พระปัจเจกพุทธเจ้าทั้งหลายลงจากภูเขาคันธมาทน์ และมาแวะพักที่ป่าอิสิปตนะ ด้วยเหตุนั้น ป่านั้นจึงชื่อว่า "อิสิ" คือ "ฤาษี" ซึ่งหมายถึงพระปัจเจกพุทธเจ้านั่นเอง)
๓ ไม่ทรงละสถานที่ที่ทรงเหยียบพระบาทครั้งแรก ใกล้ประตูสังกัสสนคร ครั้งเสด็จลงจากเทวโลก
๔ ที่ไม่ทรงละสถานที่วางเท้าเตียง ๔ เท้าแห่งพระคันธกุฏีในพระวิหาร เชตวัน ข้อความใน ปปัญจสูทนี อรรถกถา มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ อรรถกถาปาสราสิสูตร ได้กล่าวถึงอีกสถานที่ ๑ คือ สถานที่ตั้งพระแท่นปรินิพพาน เมื่อกล่าวโดย นักษัตร์ คือ โดยดาวฤกษ์ต่างๆ โดยนักษัตรคือดาวฤกษ์ในเดือนอุตตราสาธ หรือ อุตตรสาฬหะ
พระมหาบุรุษทรงบังเกิดในพระครรภ์พระชนนี ๑
เสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ ๑
ทรงประกาศพระธัมมจักร ๑ ทรงแสดงยมกปาฏิหาริย์ ๑
โดยนักษัตร คือ ดาวฤกษ์ในวันเพ็ญในเดือนวิสาขะ ทรงประสูติ ๑ ทรง ตรัสรู้ ๑ และทรงดับขันธปรินิพพาน ๑
โดยนักษัตร คือ ดาวฤกษ์วันเพ็ญเดือนมาฆะ พระผู้มีพระภาคทรงประชุมพระสาวก ๑ ทรงปลงพระชนมายุสังขาร ๑
โดยนักษัตร คือ ดาวฤกษ์วันเพ็ญเดือนอัสสยุชะ พระผู้มีพระภาคเสด็จลงจากเทวโลกนี้ชื่อว่า กำหนดนักษัตร์
ฟังเพิ่มเติมที่
น้อมกราบเคารพพระพุทธรัตนะด้วยเศียรเกล้า
กราบพระคุณธรรมทานท่านอาจารย์และทุกท่านค่ะ