โมจตุกเจตสิก

โมจตุกเจตสิก

โม (โมหเจตสิก) +จตุกฺก (หมวด๔) +เจตสิก (สภาพที่เกิดกับจิต)

เจตสิกที่เป็นหมวด ๔ ของโมหะ หมายถึง อกุศลเจตสิก ๔ ดวง คือ

๑. โมหะ

๒. อหิริกะ

๓. อโนตตัปปะ

๔. อุทธัจจะ

อกุศลจิตทั้ง ๑๒ ดวง จะต้องมีอกุศลเจตสิก๔ ดวงนี้เกิดร่วมด้วยแน่นอน ฉะนั้น อกุศลเจตสิกทั้ง ๔ ดวงนี้ จึงมีชื่อว่า "สัพพอกุศลสาธารณเจตสิก" คือ เป็นสาธารณะแก่อกุศลจิตทุกดวง

โมหเจตสิก เป็นสภาพที่ไม่รู้และปิดบังความจริงของสภาพธรรม ขณะที่หลงลืมสิ่งหนึ่ง เป็นอาการของโมหเจตสิกที่ทำกิจในขณะนั้น

อหิริกเจตสิก เป็นสภาพที่ไม่ละอาย ไม่รังเกียจต่อทุจริตบาปอกุศล มีอาการเหมือนสุกรที่ไม่รังเกียจต่ออาจมที่เป็นสิ่งปฏิกูล

อโนตตัปปเจตสิก เป็นสภาพที่ไม่เกรงกลัวต่อบาปอกุศลทุจริต มีอาการเหมือนแมลงเม่าที่ไม่เกรงกลัวต่อไฟ จึงบินเข้าไปสู่กองไฟ

อุทธัจจเจตสิก เป็นสภาพที่ฟุ้งซ่านซัดส่ายในอารมณ์ ทำจิตให้ไม่สงบมีอาการเหมือนการโยนก้อนหินลงในกองขี้เถ้า ทำให้ขึ้เถ้าฟุ้งขึ้น