อยากทราบว่า อนิจจัง ทุกข์ขัง อนัตตา มีความหมายว่าอะไรครับ

 
jon1977
วันที่  11 มิ.ย. 2551
หมายเลข  8863
อ่าน  390,859
ผู้รู้ช่วยตอบให้เข้าใจด้วยครับ ผมพึ่งจะศึกษาธรรมะไม่ค่อยเข้าใจ

  ความคิดเห็นที่ 1  
 
study
วันที่ 11 มิ.ย. 2551

คำว่า อนิจจัง (ไม่เที่ยง) ทุกข์ขัง (เป็นทุกข์) อนัตตา (ไม่ใช่ตัวตน) ทั้ง ๓ นี้เป็นลักษณะทั่วไปของสังขารธรรม (จิต เจตสิก รูป) เรียกว่าไตรลักษณ์ ผู้ที่มีปัญญาท่านเห็นด้วยปัญญาตามเป็นจริงว่า สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา แต่ผู้ที่มีปัญญาน้อยย่อมไม่เห็นลักษณะทั้ง ๓ นี้ตามเป็นจริง สำคัญว่าเที่ยง เป็นสุข และมีตัวตน แต่ความจริงทุกขณะในชีวิตประจำวัน จิต เจตสิกทุกขณะ รูปทุกรูป เกิดดับ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา

ขอเชิญคลิกอ่านเพิ่มเติมที่ ..

ไตรลักษณ์

สิ่งที่ปิดบังไตรลักษณ์

สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา

อนิจจังและทุกขัง

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
wannee.s
วันที่ 11 มิ.ย. 2551

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา คือ ลักษณะของธรรมะทีมีจริงในขณะนี้ รู้ได้ด้วยการอบรมเจริญปัญญาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
nok_ruuh
วันที่ 11 มิ.ย. 2551
เดิมทีเส้นผมบนศรีษะดำเป็นเงางาม พออายุมากขึ้น เส้นผมที่เคยดำกลับเปลี่ยนสีแถมคันอีกต่างหาก ทนเกาไม่ไหว จะหลับนอน จะกินข้าว หรือเข้าห้องน้ำ ต้องเอาเวลาบางส่วนมาเกาศรีษะ บอกแล้วขอร้องแล้ว ว่าอย่าหงอกอย่าคันมันก็ไม่เชื่อ ไม่รู้จะทำยังไงดี มีใครเป็นอย่างนี้บ้างหนอ บอกหน่อยจ้า
 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
Apologize
วันที่ 11 มิ.ย. 2551

ก่อนอื่นควรเข้าใจว่า ธรรมคืออะไร ธรรมคือสิ่งที่มีจริง ทำไมถึงกล่าวมามีจริง เพราะมีลักษณะ ถ้าไม่มีลักษณะก็จะไม่ปรากฏให้ รู้ อะไรเป็นธรรม ขณะนี้เห็น มีจริงไหม เป็นธรรม เสียงเป็นธรรมไหม มีจริง เห็นตลอดเวลาไหม ขณะที่ได้ยิน ขณะนั้นก็ไม่เห็น ดังนั้น ลักษณะของสภาพธรรมโดยทั่วไป (สามัญลักษณะ) คือ เมื่อเกิดขึ้นแล้วย่อมดับคือไม่เที่ยง เสียงเกิดขึ้นและดับไปสภาพธรรมที่มีจริงที่มีอยู่ในชีวิตประจำวัน ไม่เที่ยง ดังนั้นจึงไม่ใช่แค่เรื่องราวที่คิดว่าเป็นเด็กแล้วก็โตเป็นหนุ่มแล้วก็แก่ จึงไม่เที่ยงแต่ก่อนที่จะโตเป็นหนุ่ม เป็นคนแก่ ต้องมีสิ่งที่ไม่เที่ยงนั่นคือธรรม ขณะนี้เองไม่เที่ยง จิต เจตสิก รูปที่เกิดขึ้นไม่เที่ยงชั่วขณะสั้นๆ แต่เมื่อเกิดดับสืบต่อกันเรื่อยไป จึงปรากฏเป็นเด็ก และก็โตเป็นหนุ่มและก็แก่ แต่สิ่งที่ไม่เที่ยงคือสภาพธรรมที่มีในขณะนี้

 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
Apologize
วันที่ 11 มิ.ย. 2551

สิ่งที่ไม่เที่ยงต้องแปรปรวนไป ทนอยู่ไม่ได้จึงเป็นทุกข์ ไม่ได้หมายเพียงว่า ปวดเป็นทุกข์ เจ็บเป็นทุกข์เท่านั้น แต่สภาพธรรมใดเกิดขึ้นและดับไปขณะนี้เอง ที่ไม่เที่ยงจึงเป็นทุกข์เพราะแปรปรวนไป ตั้งอยู่ ทนอยู่อย่างเดิมไม่ได้ ส่วนอนัตตาเป็นลักษณะของสภาพธรรม อันหมายถึงว่าไม่มีเรา ไม่มีสัตว์บุคคล แต่ไม่ได้หมายถึงว่าไม่มีอะไรเลย แต่มีสภาพธรรม แต่ไม่ใช่เรา ไม่ใช่สัตว์บุคคลนั่นเอง และอนัตตาก็หมายถึง บังคับบัญชาไม่ได้ ขณะนี้เห็น บังคับให้ไม่ให้เกิด ไม่ให้ดับไปได้ไหม เพราะเห็นแล้วและก็ต้องดับด้วย จึงไม่ใช่เราที่ไปมีอำนาจบังคับบัญชาเพราะเป็นธรรมและเป็นอนัตตานั่นเอง

 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
orawan.c
วันที่ 12 มิ.ย. 2551
ขออนุโมทนาค่ะ
 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
suwit02
วันที่ 12 มิ.ย. 2551

สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
jon1977
วันที่ 12 มิ.ย. 2551

ขอขอบพระคุณมากๆ ครับ ผมเข้าใจแล้ว และจะนำไปปฏิบัติ

 
  ความคิดเห็นที่ 10  
 
แล้วเจอกัน
วันที่ 12 มิ.ย. 2551
อ้างอิงจาก : ความคิดเห็นที่ 9 โดย jon1977   ขอขอบพระคุณมากๆ ครับ ผมเข้าใจแล้ว และจะนำไปปฏิบัติ ฟังให้เข้าใจก่อน ธรรมปฎิบัติ ไม่ใช่เรา ไปปฏิบัติครับ ขณะที่เข้าใจ ปัญญาเจริญขึ้น ปัญญาปฏิบัติหน้าที่ของปัญญาแล้วครับ คือมีความเข้าใจเพิ่มขึ้น ความไม่รู้น้อยลง   ขออนุโมทนา
 
  ความคิดเห็นที่ 11  
 
เมตตา
วันที่ 12 มิ.ย. 2551

อนิจจัง หมายถึง ขันธ์๕ เพราะว่ามีความเกิดขึ้น ความเสื่อมไป ความแปรเปลี่ยนเป็นอื่น ความมีแล้วไม่มี ความเป็นสิ่งที่มีความเกิดขึ้น เสื่อมไป และแปรเปลี่ยนไปเป็นอื่นนั่นเอง เป็นอนิจจลักษณะ หรือหมายถึงอาการและวิการกล่าวคือเป็นแล้วไม่เป็น
ทุกขัง ขันธ์ ๕ นั่นเองเป็นตัวทุกข์เพราะมีพระบาลีว่า สิ่งใดไม่เที่ยงสิ่งนั้นเป็นทุกข์เพราะเหตุใด เพราะบีบคั้นเนืองๆ อาการบีบคั้นเนืองๆ นั่นเองเป็นทุกขลักษณะ
อนัตตา ขันธ์ ๕ นั่นเองเป็นอนัตตา เพราะพระบาลีว่าสิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเป็นอนัตตาเพราะเหตุใด เพราะไม่เป็นไปในอำนาจ อาการที่ไม่เป็นไปในอำนาจนั่นเองเป็นอนัตตลักษณะ

จากคำบรรยายของท่านอาจารย์ อ่านแล้วมีความเข้าใจมากและชัดเจนมาก เป็นต้นว่าอนิจจังก็คือ รูปนาม ขันธ์ ๕ นั่นเอง มีความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป และแปรเป็นอื่นตลอดเวลา อาการลักษณะอาการเช่นนั้นเอง เป็นอนิจจลักษณะ อาการทุกขังและอนัตตา ก็เช่นเดียวกัน

กราบอนุโมทนาท่านอาจารย์ค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 12  
 
khampan.a
วันที่ 12 มิ.ย. 2551

พระธรรมที่พระผู้มีพระภาคทรงตรัสรู้ และทรงแสดงนั้นเป็นความจริง เป็นสิ่งที่มีจริง ซึ่งพิสูจน์ได้ทุกขณะ ไม่ว่าจะได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ลิ้มรส รู้สิ่งที่กระทบสัมผัส คิดนึก ขณะที่กุศลจิตเกิด อกุศลจิตเกิด ทั้งหมดเป็นธรรม เพราะเป็นสิ่งที่มีจริง ทรงไว้ซึ่งลักษณะเฉพาะของตนๆ ไม่เปลี่ยนแปลงลักษณะ

ลักษณะ ๓ คือ อนิจจัง (ไม่เที่ยง) ทุกขัง (เป็นทุกข์) และ อนัตตา (ไม่ใช่ตัวตน) นั้น เป็นลักษณะที่ทั่วไปแก่สภาพธรรมที่เป็นสังขารธรรมทั้งหมด ซึ่งก็ไม่พ้นสภาพธรรมที่มีจริงในชีวิตประจำวัน (สังขารธรรม หมายถึง ธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งจึงเกิดขึ้น) สภาพธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่งให้เกิด จึงเกิดขึ้น (จิต เจตสิก รูป) เมื่อเกิดขึ้นแล้วก็ดับไป จึงไม่เที่ยง ไม่เที่ยงเพราะเกิดแล้วดับไป สภาพธรรมที่เกิดแล้วดับไปนั้นนั่นแหละ เป็นทุกข์ เป็นทุกข์เพราะเหตุว่าตั้งอยู่ไม่ได้ มีความแปรปรวนไปเป็นธรรมดา ไม่ตั้งอยู่นาน เมื่อไม่เที่ยง เป็นทุกข์ จึงไม่ใช่ตัวตน คือเป็นอนัตตา (เพราะไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใคร) สิ่งที่มีจริงทั้งหมด จึงควรที่จะศึกษาเพื่อความเข้าใจถูกเห็นถูกในลักษณะของสภาพธรรมที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริง เพื่อมิให้เข้าใจผิดไปหลงยึดถือในสภาพธรรมที่กำลังปรากฏนั้น ว่าเป็นตัวตน สัตว์ บุคคล หรือเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใด ครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 13  
 
เซจาน้อย
วันที่ 15 มิ.ย. 2551

ขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 14  
 
ผ้าเช็ดธุลี
วันที่ 24 มิ.ย. 2554
ขอขอบพระคุณ และ ขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 15  
 
peem
วันที่ 17 ก.ค. 2554
ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ
 
  ความคิดเห็นที่ 16  
 
sawok-buddha
วันที่ 21 ก.ค. 2557

อนุโมทนาครับ

ขออนุโมทนา

 
  ความคิดเห็นที่ 17  
 
worrasak
วันที่ 13 พ.ย. 2560

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 19  
 
ชัยวิชิต
วันที่ 18 ม.ค. 2561

อนุโมทนา สาธุ ครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 20  
 
ศิริรัตน์
วันที่ 29 มี.ค. 2562

อนุโมทนา สาธุค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 21  
 
prathom2013
วันที่ 3 เม.ย. 2562

ขออนุโมทนา สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 23  
 
chatchai.k
วันที่ 9 มิ.ย. 2564

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

อบรมปัญญาให้เข้าใจความจริง จะเป็นประโยชน์ทั้งชาตินี้ และชาติต่อๆไป กุศลที่ทำได้เสมอๆ คือ การฟังพระธรรมที่พระอรหันตสัมมาสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง มีคุณค่ามหาศาลสำหรับชีวิตที่ต้องเดินทางต่อไป อีกแสนไกล และกันดาร

ขอเชิญศึกษาพระธรรม...

รวมลิงก์เมนูต่างๆ ในเว็บไซต์

พระไตรปิฎก 

ฟังธรรม

วีดีโอ

ซีดี

หนังสือ

กระดานสนทนา

การที่ได้มีโอกาสศึกษาพระธรรม ฟังพระธรรม ทำให้มีความเข้าใจตามความเป็นจริงว่า ทุกสิ่งทุกอย่าง เป็นเพียงสิ่งที่ปรากฏแล้วก็หมดไป ไม่ว่าจะเป็นทางตา ทางหูทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ จิตทุกขณะเกิดขึ้นแล้วก็ดับไป หมดไป ไม่มีอะไรเหลือเลยจริงๆ จากภพหนึ่งไปอีกภพหนึ่ง ดังนั้น เมื่อเป็นเช่นนี้ สิ่งที่ควรสั่งสมไปทุกภพทุกชาติ นั่นก็คือ กุศล (รวมถึงการอบรมเจริญปัญญา ในชีวิตประจำวันด้วย)

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ