สะสมความเป็นปริยัติเพิ่มขึ้น

อ.อรรณพ: อีกประโยคหนึ่งที่ท่านอาจารย์กล่าวไว้ว่า ซึ่งจะได้เป็นประโยชน์ที่จะสะสมความเป็นปริยัติเพิ่มขึ้นด้วยนะครับ แต่ไม่ใช่รู้ความเป็นเรา แต่ด้วยศรัทธาที่จะเข้าใจความจริงที่พระองค์ทรงแสดง

ท่านอาจารย์กล่าวว่า ไม่มีคนในความมืด ทุกท่านได้ไตร่ตรองบ้างไหมครับ ไม่มีคนในความมืดนี่คืออย่างไร?

ท่านอาจารย์: จริงไหม? หลับตา คนอยู่ไหน? หลับตาเดี๋ยวนี้ คนอยู่ไหน?

อ.อรรณพ: หายไปหมดครับ

ท่านอาจารย์: เห็นไหม? ไม่มี!! มีแต่สภาพธรรมปรากฏทีละหนึ่ง ไม่พร้อมกัน คือเดี๋ยวนี้ แต่ปัญญายังไม่ถึงระดับที่จะรู้ว่า ปกติอย่างนี้แหละ ปัญญาค่อยๆ เกิด ค่อยๆ เข้าใจ ค่อยๆ ละ จนกว่าจะรู้ว่า เดี๋ยวนี้เอง

ท่านพระสารีบุตรรู้แจ้งอริยสัจจธรรมขณะที่ฟังท่านอัสสชิ ปกติไหม?! ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงเลย เพราะปัญญาสามารถรู้สิ่งที่อยู่ในความมืดสนิท

อ.อรรณพ: ท่านอาจารย์ตอบปัญหาตรงนี้ได้ทันทีเลย จริงๆ วันนี้เป็นปัญหาธรรมของอาจารย์ มศพ. แต่ผมก็เอาคำของท่านอาจารย์มาถามท่านอาจารย์เองว่า ไม่มีคนในความมืด ท่านอาจารย์ตอบทันทีว่า หลับตาสิ คนหายไปทันที ลืมตาเห็นคุณโอ๊ต หลับตาหายไปเลยใช่ไหม?

เพราะฉะนั้น เพียงแต่ แม้ความมืดซึ่งเป็นสิ่งที่ คือแสงสว่างน้อยๆ ที่กระทบตา พอเราหลับตาก็ไม่มีคน ลืมตานี่เต็มไปหมด แค่นี้ก็เป็นเบื้องต้นแล้วครับ

ท่านอาจารย์: นี่แค่ปัญญาขั้นฟังนะ ห่างไกลกันมากกับการที่มั่นคงขึ้นละเอียดขึ้นลึกซึ้งขึ้น สามารถที่จะรู้แจ้งสิ่งที่เป็นจริงที่ได้ฟังเป็นปกติ

อ.อรรณพ: ผมเข้าใจในบางส่วนที่ว่า ไม่มีคนในความมืด ผมเข้าใจว่าสิ่งที่มืดก็คือ ความคิด เพราะฉะนั้น ที่ไม่มีคนในความมืดเพราะว่ามีแต่ธาตุรู้ที่ไม่ใช่คน ผมเข้าใจอย่างนี้ ท่านอาจารย์ช่วยเพิ่มเติมอย่างไรให้ครับ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ไม่สงสัยในความมืด ๓ อย่างใช่ไหม?

อ.อรรณพ: ความมืด ๓ อย่าง ครับ

ท่านอาจารย์: หลับตา มืด ยังเห็นมืด

อ.อรรณพ: มืด ก็คือสว่างน้อย

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น อะไรก็ตามที่ปรากฏทางตา สว่างก็ต้องเป็นสว่าง มืดก็ต้องเป็นมืด แต่ปรากฏกับตาขณะที่ลืมตา

อ.อรรณพ: ซึ่งตรงนี้เอง ผมก็เคยเรียน แล้วก็เคยประกอบอาชีพทางด้านวิทยาศาสัตร์ ทางวิทยาศาสัตร์เขาถึงจะไม่ได้ลึกซึ้งลงไปเป็นปรมัตถ์เป็นอณูเหมือนพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่เขาก็มีความรู้ที่เป็นศิปปะขั้นหนึ่ง ซึ่งเขาก็เคยพูดแล้วผมพอมาเข้าใจธรรมที่ท่านอาจารย์ ผมก็ เอ๊ะ! เป็นจริงอย่างนั้น

เขาบอกคนที่ตาไม่บอด อยู่ในห้องมืดๆ สักพักเขาจะเริ่มเห็น ต่อให้มืดปิดหน้าต่างอย่างไรนะครับ ทางวิทยาศาสัตร์เขาบอกว่า หน่อยที่เล็กที่สุดของพวกห้องอะไรพวกนี้ พวกอะตอม โมเลกุล อะไรนี่ จะมีการที่จะเปล่งแสงออกมานิดๆ นิดๆ ผมว่า อ้อ! ถ้าตายังไม่บอดจึงเห็นมืดได้ ก็เป็นมืดนัยยะที่ ๑ ก็ยัง คือสว่าง น้อยๆ น้อยๆ ๆ นั่นแหละ ก็จึงเห็นว่า มืด

เพราะฉะนั้น ผมก็ยิ่งซาบซึ้งที่ท่านแสดงปัจจัยที่ท่านพระสารีบุตร บางทีท่านแสดงปัจจัยของการเห็น ท่านไม่ได้แสดงโอภาสนะ mjkoแสดงแค่ ๓ คือมีตา ๑ (จักขุปสาทะ) มีสิ่งที่กระทบตา ๑ และก็มี..

ท่านอาจารย์: ฟังแล้วน่าคิดใช่ไหม? แล้วทำไมมืดไม่ปรากฏล่ะ ก็มืดตั้งเยอะ!!

อ.อรรณพ: ก็ยังมีตา ก็ยังเห็นมืด

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ต้องฟังทุกคำ

ทางรู้อารมณ์ จิตเกิดขึ้นเป็นสภาพรู้ สิ่งที่ถูกจิตรู้ใช้คำว่า อารัมมณะ คนไทยใช้คำว่า อารมณ์ ถ้าจิตเกิดต้องรู้ สิ่งที่ถูกรู้ต้องมีแน่นอนเป็นอารมณ์

เพราะฉะนั้น มีทางรู้อารมณ์ ๖ ทาง

ทางตา ได้ยินไม่ได้เลย แค่เห็นสิ่งที่กระทบ ดับ และต้องมีโสตปสาทรูปกระทบกับเสียง เพราะฉะนั้น เสียงปรากฏกับสภาพรู้ที่เกิดขึ้นได้ยินแล้วก็ดับ มืดไหม? เห็นไหม ไม่ปรากฏ แต่ความจริงเดี๋ยวนี้เอง เดี๋ยวนี้เอง กว่าปัญญาจะมั่นคงชัดเจนจนรู้แต่ละขณะว่า ขณะไหนมืด จึงปรากฏว่า มืดมากกว่าสว่าง จึงรู้ชัดไม่สงสัยเป็นวิปัสสนาญาณ

วิปัสสนาญาณจะเป็นทางตาไม่ได้ เป็นทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ไม่ได้ ต้องเป็นทางใจ ที่สามารถจะรู้ความจริงว่า เพราะอะไรล่ะ พูดว่ามืดตั้ง ๕ ทาง แต่ก็ยังไงๆ ก็ปรากฏว่าสว่างอยู่ตลอดเวลา เพราะไม่รู้ธรรมโดยถ่องแท้ว่า ทางมโนทวารคืออะไร ทางใจ!!

ทางตา แค่เห็นเท่านั้น ดับ ไม่มีอะไรอีกเลย

ทางหู แค่เสียงปรากฏ แล้วเสียงดับ แต่ทำไมล่ะ จำได้ ได้ยินเสียงภาษาอะไร รู้ภาษานั้น คิดถึงเสียงนั้นในภาษานั้นด้วย

เพราะฉะนั้น ใครจะรู้ว่า ขณะนี้ เดี๋ยวนี้เอง มโนทวารวืถีจิตเกิดสลับทุกทาง ความรวดเร็วของการเกิดดับทางตา ทำให้ทันทีที่รูปดับไป จิตยังต้องเกิดขึ้นเป็นธาตุรู้แต่ไม่ได้รู้รูปที่ดับ แต่มโนทวารเป็นขณะที่จิตเกิดขึ้นทางใจสามารถรับรู้ทุกอย่างสืบต่อทันที ไม่มีใครรู้เลย! ในความมืด!

เพราะฉะนั้น ทางตาเดี๋ยวนี้มีทางตาดับ มีภวังคจิตคั่น มีมโนทวารวิถีเกิดขึ้นรับรู้ต่อทันที เหมือนเป๊ะ! เทียบได้กับความฝัน ฝันเห็นใช่ไหม? เหมือนเห็นจริงๆ เลย ไม่รู้เลยว่า แค่คิดและจำ จนกระทั่งติดตาติดใจ จนกระทั่งสามารถที่จะคิดอย่างไรก็เหมือนเห็นอย่างนั้น นั่นยังห่างไกลกันมาก เพราะว่า ฝันถึงสิ่งที่เคยผ่านมาในสังสารวัฏฏ์ได้หมด เพราะใครจะรู้ว่า จำอะไรไว้บ้าง แม้แต่เดี๋ยวนี้จะคิด ก็ไม่รู้ว่าอะไรเป็นปัจจัยให้คนนี้คิดอย่างนี้คนนั้นคิดอย่างนั้นตามการสะสมจากการฟัง และมีความสนใจหรืออะไรก็ตามหลายอย่าง ที่ทรงแสดงความเป็นปัจจัยโดยละเอียดอย่างยิ่งของสภาพรู้แต่ละขณะ

เพราะฉะนั้น ทันทีที่ทางตาเห็นดับ กลับมาให้เห็นอีกไม่ได้เลย แม้ว่าจะมีภวังคจิตคั่น เพราะว่ารูปดับไปแล้ว จิตต้องเกิดต่อยังไม่ตายต้องมีจิตที่ดำรงภพชาติเกิดขึ้น แล้วจากนั้น ใครก็ยับยั้งมโนทวารวิถีซึ่งจะเกิดต่อทุกทวาร เหมือนเป๊ะ!! เพราะว่า ในฝันยังฝันได้เหมือนจริง เหมือนเห็นเลยใช่ไหม? แต่นี่ไม่ห่างไกลถึงฝัน แค่ทันทีที่ดับรู้ต่อ จะชัดเจนจนกระทั่งเหมือนไม่ปรากฏว่าเป็นทางใจ เหมือนเวลาฝันเราก็ไม่รู้ว่าเป็นทางใจ คิดว่าเห็นจริงๆ แต่จะจริงเท่ากับขณะนี้หรือที่มโนทวารเกิดขึ้นรับต่อทันที

เพราะฉะนั้น มโนทวารจึงไม่ปรากฏ จนกว่าเมื่อไม่มีทวารอื่นคั่น มโนทวารก็ปรากฏในความมืด

อ.อรรณพ: เพราะฉะนั้นนะครับ เราฟังว่าไม่มีคนในความมืด เพราะคนไม่มี แต่มีแต่สภาพที่มืด คือสภาพรู้ ขณะที่คิดว่าเป็นคน มองไปนี่ เป็นคนนั่งอยู่ มองไปเห็นคุณเปียวนั่งอยู่ตรงโน้นใส่ชุดขาว

เพราะฉะนั้น ขณะนั้นคนไม่มี แต่มีจิตที่คิดถึงบัญญัติรูปร่าง ซึ่งจิตที่คิด ธาตุรู้ที่กำลังคิดถึงคนธาตุรู้นั้นก็มืดแล้ว ท่านอาจารย์พูดถึงแต่ละประโยคนี่ผ่านไม่ได้เลยครับ นี่ผมก็ได้แค่ทรงจำมา ๒ ข้อความ แต่จริงๆ ต้องมีอีก

ท่านอาจารย์: และ คิดดูนะ จนถึงขณะที่ปัญญาเกิดในความมืด เพราะทุกอย่างอยู่ในความมืด แม้เดี๋ยวนี้เป็นปกติ ขณะที่รู้แข็ง สิ่งที่สว่างจะปรากฏด้วยไม่ได้ ขณะที่เสียงปรากฏ สิ่งที่สว่างจะปรากฏด้วยไม่ได้

เพราะฉะนั้น จึงเป็นการรู้ชัดในสภาพธรรมทีละหนึ่ง เพราะหลับตาไม่มีคนแล้ว แต่มีหนึ่งธรรมปรากฏ แต่ขณะนั้นปรากฏกับความไม่รู้ เพราะไม่เคยได้เข้าใจเลยว่า เป็นธาตุรู้ที่เกิดขึ้นแล้วก็ดับ

อ.อรรณพ: ท่านอาจารย์ครับ ก็แช่มชื่นด้วยความเข้าใจซ้ำๆ เพิ่มขึ้นว่า เพราะฉะนั้น การรู้ลักษณะของสภาพธรรม แต่ละหนึ่งๆ ๆ นี่ จึงจะเข้าใจลึกซึ้งในความมืด และความสว่าง สว่างนิดเดียวในความมืดต้องมีการระลึกรู้สิ่งที่เพียงกระทบตาที่สว่าง แล้วก็ระลึกรู้สภาวะอื่นที่ไม่ใช่สิ่งที่กระทบตา จนเรียกว่าช่ำชองถึงจะชัดเจนในสิ่งที่ท่านอาจารย์กล่าว

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น อวิชชาไม่สามารถจะรู้ความจริงได้ แต่ปัญญาที่สะสมจนคมจนชัดเจน สามารถที่จะประจักษ์เดี๋ยวนี้ที่มืด เพราะสภาพธรรมทั้งหมดปรากฏกับความมืดเร็วสุดที่จะประมาณได้

อ.อรรณพ: แล้วปัญญาก็ขจัดความมืดที่ ๓ ก็คือความมืดของอวิชชา มืด ๓ อย่างนี้ฟังเท่าไหร่ๆ ก็เป็นประโยชน์อย่างยิ่งเลยครับ

ท่านอาจารย์: คิดดู สว่างอย่างนี้ แต่ความจริงมืดเกิดคั่น

เพราะฉะนั้น ถ้าปัญญาประจักษ์แจ้งจริงๆ ปกติอย่างนี้เลย ไม่ต้องไปทำอะไร ถ้าทำ ก็คือว่าเห็นผิดว่า เป็นอัตตา เราทำได้

เพราะฉะนั้น ความเป็นอนัตตาต้องชัดเจน เพราะแม้เดี๋ยวนี้ก็เป็นอนัตตาทุกขณะ ใครจะรู้ว่า ขณะต่อไปอะไรเกิดขึ้น

เห็นอย่างนี้ บางคนอาจคิด และคิดอะไรก็ไม่เคยรู้มาก่อนด้วยว่าจะคิดอะไร

เพราะฉะนั้น ทุกอย่าง ปัญญาสามารถที่จะตรงตามความเป็นจริงในความมืดเมื่อไหร่ ขณะนั้นปฏิเวธะ วิปัสสนาชัดเจน

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

และกราบยินดีในกุศลจิตของ อ.อรรณพ ด้วยค่ะ