ลำดับขั้นของปัญญา

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

1.ลำดับขั้นของปัญญามีกี่ลำดับ แต่ละลำดับคืออะไร?

ธรรม เป็นเรื่องที่ละเอียดลึกซึ้งอย่างยิ่ง สำคัญที่การตั้งต้นก่อนว่า สิ่งนั้น คือ อะไร? ปัญญา เป็นสภาพธรรมที่มีจริง เป็นความเข้าใจถูก เห็นถูก ปัญญา เกิดขึ้นก็ทำกิจหน้าที่ของปัญญา จะไม่ทำหน้าที่อื่นเลย เกิดเมื่อใดก็ทำกิจหน้าที่เข้าใจถูกเห็นถูกตามความเป็นจริง

ปัญญามีหลายระดับ หลายนัย เช่น ปัญญาในขั้นปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเวธ เป็นต้น ประมวลแล้ว คือ ตั้งแต่ระดับเบื้องต้นตั้งแต่ขั้นฟังจนกระทั่งสูงสุดคือสามารถรู้แจ้งอริยสัจจธรรมดับกิเลสถึงความเป็นพระอริยบุคคลขั้นต่างๆ ซึ่งตามการศึกษาก็พอที่จะเข้าใจถึงปัญญาที่เป็นระดับต่างๆ จนกระทั่งถึงวิปัสสนาญาณ ขั้นต่างๆ ตามระดับขั้นของปัญญา

2.ลำดับชั้นของอริยะบุคคลมีอะไรบ้าง
3.แต่ละพระอริยะบุคคลมีปัญญาในระดับใด

พระอริยบุคคล เป็นบุคคลผู้ห่างไกลจากกิเลสที่ดับได้แล้ว มี ๔ ระดับ ได้แก่ พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์
พระโสดาบัน มีปัญญาในระดับที่สามารถดับความเห็นผิดได้หมดสิ้น ดับความสงสัยได้ ดับกิเลสอย่างหยาบที่จะเป็นเหตุให้ไปเกิดในอบายภูมิได้
พระสกทาคามี มีปัญญาที่เพิ่มขึ้นจากความเป็นพระโสดาบัน เพราะสามารถกระทำให้โลภะและโทสะ เบาบางลง
พระอนาคามี มีปัญญาในระดับที่สามารถดับความติดข้องยินดีพอใจในรูป เสียง กลิ่น รสและสิ่งที่กระทบสัมผัสทางกายได้ ดับความโกรธได้
พระอรหันต์ มีปัญญาในระดับที่สามารถดับกิเลสทั้งหลายที่ยังเหลืออยู่ที่พระอริยบุคคล ๓ ข้างต้น ยังละไม่ได้ กล่าวคือ ละความติดข้องยินดีพอใจในภพได้ ละความสำคัญตนได้ ละอวิชชาได้ และกิเลสที่อยู่ในฐานะเดียวกันกับกิเลสเหล่านี้ ก็ดับได้หมดสิ้น ดังนั้น พระอรหันต์ จึงเป็นผู้บริสุทธิ์หมดจดจากกิเลสโดยประการทั้งปวง ไม่มีกิเลสใดๆ เกิดขึ้นอีกเลย ครับ

ขอเชิญศึกษาเพิ่มเติมจากคำบรรยายของท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์
ได้ที่หัวข้อด้านล่างนี้ครับ

ระดับขั้นของปัญญา
ปัญญามีระดับขั้นต่างๆ กัน
พระอริยบุคคลมี ๔ ขั้น
... ยินดีในกุศลของคุณ Kuat639 และทุกๆ ท่านด้วยครับ ...