ปัญญาเท่านั้นที่จะรู้ตามความเป็นจริง

ขันธ์ สภาพธรรมที่อาศัยเหตุปัจจัยเกิดขึ้น และดับไปอย่างรวดเร็ว ฉะนั้น จึงเป็นสภาพที่ไม่ยั่งยืน ไม่ใช่ตัวตน เพราะเป็นสภาพธรรมที่เพียงอาศัยปัจจัยเกิดขึ้น แล้วก็ดับไปรวดเร็วมาก

เพียงแต่ว่าการเกิดดับๆ สืบต่อไปอย่างรวดเร็ว จึงทำให้ดูเหมือนว่ายั่งยืน ขณะนี้ โดยความเป็นจริงแล้วเป็นสภาพธรรมที่เกิดขึ้นปรากฏทีละหนึ่งๆ

ขณะเห็นไม่ใช่ขณะได้ยิน ขณะเห็นสิ่งที่ปรากฏทางตา ขณะได้ยินก็คือเสียงที่กำลังปรากฏ ขณะนั้นสีไม่ได้ปรากฏ หรือขณะเห็น เสียงก็ไม่ได้ปรากฏ เป็นทีละหนึ่งๆ ขณะนี้ ไม่ได้ปรากฏตามความจริงนั้นเลย เหมือนหลายๆ อย่างรวมกัน จึงทำให้เป็นการยึดถือว่าเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใด เพราะไม่รู้ในความเป็นขันธ์ตามความเป็นจริง

เพราะฉะนั้น ถ้าไม่รู้ตามความเป็นจริง จะละได้อย่างไร ปัญญาเท่านั้นที่จะรู้ตามความเป็นจริง ถ้าไม่รู้ ละความติดข้อง (ฉันทราคะ/โลภะ) ในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณไม่ได้

บ้านธัมมะ ๑๕ ก.ย. ๕๓