ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

[เล่มที่ 26] พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค เล่ม ๒- หน้าที่ ๔

อนึ่ง ด้วยคำว่า ภิกฺขโว (ดูกร ภิกษุทั้งหลาย) นี้ ซึ่งมีการทอดพระเนตรลง อันแสดงถึงพระฤทัยอันเยือกเย็นซึ่งแผ่ซ่านด้วยพระกรุณา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกระทำภิกษุเหล่านั้นให้หันมาทางพระองค์ ทรงให้ภิกษุเหล่านั้นเกิดความเป็นผู้ใคร่ฟัง ด้วยพระดำรัสซึ่งแสดงความเป็นผู้ใคร่จะตรัสนั้นนั่นแล ทรงประกอบภิกษุเหล่านั้นไว้ในมนสิการด้วยดี ด้วยอรรถ (ความหมาย) คือการปลุกให้ตื่นนั่นแล เพราะการทำคำสอนให้ถึงพร้อม ต้องประกอบด้วยมนสิการ (การใส่ใจ) ให้ดี

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะตรัสว่า ดูกร ภิกษุทั้งหลาย (หรือ ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ก็โดยนัยเดียวกัน เพราะเป็นคำตรัสเรียก) ในแต่ละพระสูตรนั้น จะมีคำนี้ หลายต่อหลายครั้งทีเดียว เป็นการตรัสเรียก เพื่อเตือนให้ตั้งใจฟัง ใส่ใจด้วยดีในคำจริงที่พระองค์ทรงแสดง เพราะก่อนหน้านี้ผู้ฟังอาจจะคิดถึงเรื่องอื่น ใส่ใจในเรื่องอื่น หรืออาจจะนั่งหลับก็มี แต่พอได้รับการตรัสเตือนอย่างนี้บ่อยๆ ก็จะมีความตั้งใจที่จะฟังในคำที่พระองค์ตรัส เพื่อสะสมความเข้าใจถูกเห็นถูกต่อไป ครับ

ขอเชิญศึกษาเพิ่มเติมได้ที่หัวข้อด้านล่างนี้

ภิกษุคือใคร

... ยินดีในกุศลของคุณเจียมจิตและทุกๆ ท่านด้วยครับ ...