คำสอนที่ถูกต้องตรงตามความเป็นจริง

ขอบนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต เล่ม ๓ - หน้าที่ ๓๓๔ (อุทายิสูตร)

ดูกร อานนท์ การแสดงธรรมแก่ผู้อื่นไม่ใช่ทำได้ง่าย ภิกษุเมื่อจะแสดงธรรมแก่ผู้อื่น พึงตั้งธรรม ๕ ประการไว้ภายใน แล้วจึงแสดงธรรมแก่ผู้อื่น ๕ ประการเป็นไฉน คือ
ภิกษุพึงตั้งใจว่า
เราจักแสดงธรรมไปโดยลำดับ ๑
เราจักแสดงอ้างเหตุผล ๑
เราจักแสดงธรรมอาศัยความเอ็นดู ๑
เราจักเป็นผู้ไม่เพ่งอามิสแสดงธรรม ๑
เราจักไม่แสดงให้กระทบตนและผู้อื่น ๑
แล้วจึงแสดงธรรมแก่ผู้อื่น ดูกร อานนท์ การแสดงธรรมแก่ผู้อื่นไม่ใช่ทำได้ง่าย ภิกษุเมื่อจะแสดงธรรมแก่ผู้อื่น พึงตั้งธรรม ๕ ประการนี้ไว้ในภายใน แล้วจึงแสดงธรรมแก่ผู้อื่น

แต่ละคนก็เป็นแต่ละหนึ่ง แตกต่างกันออกไปตามการสะสม เป็นธรรมดาจริงๆ ที่เมื่อไม่ได้ศึกษาพระธรรมให้เข้าใจอย่างถูกต้องในความเป็นจริงของสิ่งที่มีจริง ก็ไม่สามารถที่จะกล่าวธรรมสอนธรรมให้เข้าใจในความเป็นธรรมที่ไม่ใช่เราได้ และเมื่อไม่ได้ศึกษาพระธรรมด้วยความเคารพ ละเอียดรอบคอบ ไม่ได้เข้าใจในคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงมีการกล่าวผิด สอนผิด เพราะไม่ได้เข้าใจอย่างถูกต้องนั่นเอง ไม่ว่าจะเป็นใครก็ตาม เมื่อโดยความเป็นธรรมคือสิ่งที่มีจริงแล้ว ก็ไม่มีสัตว์ บุคคล ตัวตน แต่อย่างใด มีแต่ธรรมเท่านั้นที่เกิดขึ้นเป็นไป

จากประเด็นคำถาม ก็เป็นเครื่องเตือนที่ดี ให้เป็นผู้ไม่ประมาทในการศึกษาพระธรรม เพราะพระธรรม ยาก ละเอียด ลึดซึ้งอย่างยิ่ง จึงต้องเป็นผู้เห็นประโยชน์ ค่อยๆ ฟัง ค่อยๆ ศึกษา ค่อยๆ สะสมความเข้าใจถูกเห็นถูกตามลำดับ เมื่อตนเองเข้าใจอย่างถูกต้อง เป็นปัญญาของตนเองแล้ว ก็จะสามารถเกื้อกูลให้ผู้อื่นได้เข้าใจอย่างถูกต้องตามไปด้วย เป็นประโยชน์ทั้งแต่ตนเอง ทั้งคนอื่น และที่สำคัญช่วยกันดำรงรักษาคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยปัญญา ความเข้าใจถูกเห็นถูกของแต่ละคน ครับ

... ยินดีในกุศลของทุกๆ ท่านด้วยครับ ...

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ