สติที่ไม่ลืมความเป็นจริงที่ได้เข้าใจแล้วในขณะนั้น

[เล่มที่ 14] พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย มหาวรรค เล่ม ๒ ภาค ๒ - หน้า 335

สตินั้น จึงจําต้องปรารถนาในที่ทั้งปวง เหมือนการปรุงรสด้วยเกลือ จําปรารถนาในการปรุงอาหารทุกอย่าง และเหมือนอํามาตย์ผู้ชํานาญในราชกิจทุกอย่าง จําปรารถนาในราชกิจ ทุกอย่างฉะนั้น. เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า สติจําปรารถนาในที่ทั้งปวง เพราะเหตุไร เพราะจิตมีสติเป็นที่อาศัย และสติมีการอารักขาเป็นที่ปรากฏ

อ.คำปั่น: ได้ฟังเรื่องสติก็เป็นประโยชน์เป็นเครื่องเกื้อกูลอย่างยิ่งครับท่านอาจารย์ครับ กระผมก็มีข้อความในปปัญจสูทนี อรรถกถามัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ สติปัฏฐานสูตร ครับ ที่มีข้อความแสดงถึงคุณของสติครับว่า เป็นสิ่งที่ควรปราถนาในที่ทั้งปวงครับ ก็จะมีข้อความที่จะได้อ่านแล้วก็จะได้กราบเรียนเพื่อความละเอียดจากท่านอาจารย์ต่อไปครับ

มีข้อความดังนี้ สตินั้น จำต้องปราถนาในที่ทั้งปวงเหมือนการปรุงรสด้วยเกลือ จำปราถนาในการปรุงรสอาหารทุกอย่าง และเหมือนอามาตย์ผู้ชำนาญในราชกิจทุกอย่าง จำปราถนาในราชกิจทุกอย่าง ฉะนั้น เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า สติจำปราถนาในที่ทั้งปวงเพราะเหตุไร เพราะจิตมีสติเป็นที่อาศัย และสติมีการอารักขาเป็นที่ปรากฏ ครับ

กราบเท้าท่านอาจารย์ครับได้ยินอย่างนี้ที่จะเป็นเคริ่องอุปการะเกื้อกูลให้เห็นประโยชน์ยิ่งขึ้นของสติเป็นอย่างไรที่จะไม่ใช่เป็นตัวตนที่อยากจะมีสติครับท่านอาจารย์ครับ

ท่านอาจารย์: ก็ทีละคำค่ะ

อ.คำปั่น: สตินั้นจำต้องปราถนาในที่ทั้งปวงครับ

ท่านอาจารย์: ชีวิตประจำวันเป็นเครื่องแสดงใช่ไหม?

อ.คำปั่น: ใช่ครับ

ท่านอาจารย์: ขณะที่เป็นอกุศล สมควรไหมให้มันเป็นต่อไปเรื่อยๆ ไม่รู้จบ?

อ.คำปั่น: อกุศลไม่สมควรแน่ๆ ครับ

ท่านอาจารย์: หรือว่า สติระลึกได้อกุศลไม่สมควร!!

อ.คำปั่น: เป็นประโยชน์มากเลยครับ เพียงไม่กี่คำแต่ว่า เป็นเครื่องเตือนที่ดีอย่างยิ่งเลยครับท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: แค่คำเดียวก็เห็นหรือ?

อ.คำปั่น: ครับ อกุศลไม่ควรจะเกิดขึ้นครับ

ท่านอาจารย์: นั่นเพราะสติไม่ลืม สติระลึกอกุศลเป็นสิ่งที่ไม่สมควร

อ.คำปั่น: ทั้งหมดทั้งปวง นี่ก็ต้องมาจากการได้ฟังทีละเล็กทีละน้อยจริงๆ ครับที่จะปรุงแต่งกล่อมเกลาจิตใจให้เป็นไปในทางฝ่ายที่ดี ไม่ให้ตกไปในทางฝ่ายที่เป็นอกุศล

ท่านอาจารย์: มิเช่นนั้น ก็มุ่งหน้าหวังจะไปทำโน่นทำนี่ให้เกิดปัญญา แต่ไม่รู้เลยว่า เพียงแค่สิ่งที่มีเดี๋ยวนี้ จะไปมุ่งมั่นทำอะไรที่จะให้รู้ นอกจากฟังพิจารณาไตร่ตรองจนค่อยๆ เข้าใจ เพราะสติเกิดรู้ว่าหนทางเดียว ก็คือว่าไม่สามารถที่จะรู้แจ้งธาตุรู้ได้แม้กำลังเห็นแม้กำลังได้ยินทุกขณะในชีวิต จนกว่าจะได้เริ่มค่อยๆ เข้าใจขึ้นปรุงแต่งให้ความเข้าใจนั้นเพิ่มกำลังตามลำดับ จนสามารถที่จะประกอบด้วยสติที่ไม่ลืมความเป็นจริงที่ได้เข้าใจแล้วในขณะนั้น

อ.คำปั่น: ยิ่งได้ฟังในความหมายของสตินี่ก็ยิ่งชัดเจนครับว่า เป็นสภาพที่ระลึกเป็นไปในกุศล ระลุกเป็นไปในคุณความดีทั้งหลาย และขณะที่สติเกิดขึ้นก็กำจัดความประมาทครับท่านอาจารย์ครับ นี่เป็นคำที่เกื้อกูลมากเลยครับในความเป็นจริงชองธรรมะครับ

เพียงข้อความสั้นๆ ก็เป็นประโยชน์เป็นเครื่องเตือนอย่างยิ่งในชีวิตประจำวัน แล้วก็ชีวิตประจำวันนี้นี่แหละเป็นเครื่องทดสอบเครื่องส่องว่า แต่ละคนแต่ละท่านมีสติมากน้อยแค่ไหนโดยไม่ต้องเรียกชื่อเลยใช่ไหมครับ เพราะขณะที่คุณความดีเกิดขึ้นขณะนั้นก็ไม่ปราศจากสติเลยครับท่านอาจารย์ครับ

ท่านอาจารย์: ถ้าแค่เรียกชื่อเป็นสติหรือเปล่า?

อ.คำปั่น: ไม่ใช่ครับ เตือนทุกคำเลยครับท่านอาจารย์ครับ

ท่านอาจารย์: นี่คือพระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

อ.คำปั่น: ครับ ก็เพียงประโยคนี้ประโยคเดียว ก็เป็นเครื่องเกื้อกูลอย่างยิ่งเลยครับ สติจำปราถนาในที่ทั้งปวงครับ

จิตมีสติเป็นที่อาศัย และสติมีการอารักขาเป็นที่ปรากฏ ครับท่านอาจารย์ครับ

ท่านอาจารย์: ขณะใดที่เป็นกุศล เห็นไหม?

อ.คำปั่น: ไม่ขาดสติเลยครับในขณะที่เป็นกุศล

ท่านอาจารย์: เพราะระลึกเป็นไปในกุศลจึงไม่เป็นอกุศล

อ.คำปั่น: ชัดมากเลยครับ แล้วก็มีการอารักขา คือรักษาไม่ให้เป็นอกุศล แต่ละคำไพเราะมากเลยครับท่านอาจารย์ครับ ข้อความในพระไตรปิฎก อรรถกถา เป็นข้อความที่ไพเราะอย่างยิ่งเลยครับ เพราะว่าเป็นความจริงเป็นคำเกื้อกูลเป็นคำที่ไม่ตาย เพราะว่าพร้อมที่จะให้ประโยชน์สำหรับผู้ที่เห็นประโยชน์ทุกเมื่อเลยครับ

ท่านอาจารย์: และคิดดูซิ! ถ้าไม่ได้ฟังด้วยความเข้าใจ จะเป็นบารมีได้ไหม?

อ.คำปั่น: ซาบซึ้งมากครับก็กราบท่านอาจารย์ดครับ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เมื่อฟังเข้าใจเพิ่มขึ้น ปัญญาบารมี สัจจบารมี วิริยบารมี ขันติบารมี เนกขัมมบารมี ไม่มีใครเลยนอกจากธัมมะทั้งหมด

อ.คำปั่น: แล้วก็ข้อความเมื่อสักครู่ครับ ไม่มีใครเลย ยิ่งตอกย้ำยิ่งย้ำเตือนให้ค่อยๆ มั่นคงขึ้นในความเป็นจริงของธรรมะจริงๆ ครับท่านอาจารย์ครับ มีแต่ธรรมะเท่านั้นจะกล่าวถึงเรื่องใดก็ตาม ไม่พ้นจากธรรมะเลยครับ เป็นประโยชน์มากเลยครับ กราบเท้าท่านอาจารย์ครับ

ขอเชิญอ่านเพิ่มได้ที่ ...

สติจําปรารถนาในที่ทั้งปวง [ทีฆนิกาย มหาวรรค]

ขอเชิญรับฟังได้ที่ ...

สติจำปรารถนาในที่ทั้งปวง

สติจำปรารถนาในที่ทั้งปวง ๑

สติจำปรารถนาในที่ทั้งปวง ๒

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

และกราบยินดีในกุศลจิตของ อ.คำปั่น ด้วยค่ะ