ผู้ที่เจริญสติปัฏฐานจะเข้าใจความจริงของอนัตตา

ท่านอาจารย์ เรื่องของสติปัฎฐาน คือขณะจิตซึ่งเกิดระลึกรู้ลักษณะของสิ่งที่กำลังปรากฏ ซึ่งเร็วมาก เพราะฉะนั้น ไม่มีคำจำกัดความเลย เพราะว่าเพียงระลึกแล้วก็คิดเรื่องอื่นก็ได้ ไม่ใช่ห้ามหรือว่าไม่ใช่สั่งว่าจะให้สติเกิดอยู่ตลอดเวลา เพราะฉะนั้นผู้ที่เจริญสติปัฏฐานจะเข้าใจความจริงของอนัตตา แม้แต่สติที่ระลึกก็ไม่ใช่เรา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย และพอระลึกแล้วก็ดับ เพราะฉะนั้นอาจจะหลงลืมสติต่อไปอีก หรืออาจจะมีสติระลึกลักษณะของปรมัตถธรรมสภาพธรรม ที่มีจริงๆ ต่อไปอีกก็ได้ เป็นเรื่องซึ่งไม่มีการกะเกณฑ์ หรือไม่มีระเบียบที่วางไว้ ถ้าต้องเป็นอย่างนี้ ถ้ามีระเบียบมีกฎเกณฑ์วางไว้จะไม่มีทางเห็นความเป็นอนัตตา เพราะว่าเป็นเราที่ทำ เรื่องของธรรมเป็นเรื่องซึ่งย้อนกลับไปไม่ได้เลย เมื่อครู่นี้ก็ผ่านไปหมดแล้ว เพราะฉะนั้นมีสิ่งที่กำลังปรากฏเกิดขึ้นแล้ว และสิ่งนี้ก็กำลังดับด้วย แต่เมื่อปัญญาไม่ประจักษ์แจ้ง ก็ไม่เห็นว่า สภาพธรรมในขณะนี้ กำลังเกิดดับ ผ่านไปทุกขณะ แต่การอบรมเจริญปัญญา จะทำให้ค่อยๆ รู้สิ่งที่กำลังปรากฏขึ้น

ปกิณณกธรรม ตอนที่ 8