ธรรมละเอียด และยากมาก

ธรรมเป็นเรื่องที่ละเอียด และยากมาก ผู้ที่ได้ศึกษาวิชาต่างๆ มาก่อน แต่เมื่อมาศึกษาวิชาทางธรรม ทุกท่านก็บอกเป็นเสียงเดียวกันว่า ไม่มีอะไรที่จะยากเท่ากับธรรม ก็ต้องยากอย่างนี้ เพราะเป็นพระธรรมที่ทรงแสดงโดยพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงตรัสรู้สภาพธรรมที่เป็นความจริง

เราได้กล่าวถึงเรื่องปรมัตถธรรม ธรรมที่มีจริง ขั้นฟังทุกคนยอมรับ แต่ทางตาที่เห็นขณะนี้ก็ยังเป็นคนนั้นคนนี้อยู่ตลอดเวลา นี่ก็จริง จะเปลี่ยนเพียงว่าให้ฟังครั้งเดียว ต่อจากนั้นก็รู้เลยว่า ไม่มีสัตว์ ไม่มีบุคคลในสิ่งที่ปรากฏ นอกจากคิดเอาเอง คิดต่างๆ นาๆ จากสิ่งที่ปรากฏ ถ้าลองหลับตาแล้วมีอะไรปรากฏ หรือว่าไม่มีอะไรเลย ธรรมตรงตามความเป็นจริง

พื้นฐานพระอภิธรรม ตอนที่ 6