พระอรหันต์ [คาถาธรรมบท]
 
khampan.a
khampan.a
วันที่  22 ม.ค. 2555
หมายเลข  20420
อ่าน  821

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม ๑ ภาค ๒ ตอน ๒- หน้า๓๘๗

                              "ภิกษุใด   เสมอด้วยแผ่นดิน       เปรียบด้วยเสา

                     เขื่อน   คงที่   มีวัตรดี   มีกิเลสดังเปือกตมไปปราศแล้ว

                     เหมือนห้วงน้ำปราศจากเปือกตม               ย่อมไม่ยินดี-

                    ยินร้าย,    สังสาระทั้งหลายย่อมไม่มีแก่ภิกษุนั้น  ผู้คงที่."

                                                           แก้อรรถ

     เนื้อความแห่งพระคาถานั้น  ดังนี้:-

     ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย   ชนทั้งหลายย่อมทิ้งของสะอาดมีของหอมและระเบียบ

ดอกไม้เป็นต้นบ้าง             ย่อมทิ้งของไม่สะอาดมีมูตรและกรีสเป็นต้นบ้าง   ลง

ในแผ่นดิน.       อนึ่ง      เด็กเป็นต้น  ย่อมถ่ายปัสสาวะบ้าง  ย่อมถ่ายอุจจาระบ้าง

รดเสาเขื่อน      อันเขาฝั่งไว้ใกล้ประตูเมือง,       แต่ชนทั้งหลาย พวกอื่น    ย่อม

สักการะเสาเขื่อนนั้น     ด้วยวัตถุมีของหอมและระเบียบดอกไม้เป็นต้น,        ใน

เพราะการทำนั้น        ความยินดีหรือความยินร้าย           ย่อมไม่เกิดแก่แผ่นดิน

หรือเสาเขื่อน  นั่นแล   ฉันใด;  ภิกษุผู้ขีณาสพนี้ใด   ชื่อว่าผู้คงที่   เพราะความ

เป็นผู้ไม่หวั่นไหว    ด้วยโลกธรรมทั้งหลาย  ๘,       ชื่อว่าผู้มีวัตรดี         เพราะ

ความที่แห่งวัตรทั้งหลายงาม,  ภิกษุผู้ขีณาสพนั้น      ก็ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อชน

ทั้งหลายทำสักการะและไม่สักการะอยู่        ย่อมไม่ยินดี ย่อมไม่ยินร้ายทีเดียวว่า

"ชนเหล่านั้นย่อมสักการะเราด้วยปัจจัย  ๔           แต่ชนเหล่านี้ย่อมไม่สักการะ" 

โดยที่แท้    ภิกษุผู้ขีณาสพนั้น      ย่อมเป็นผู้เสมอด้วยแผ่นดินและเป็นผู้เปรียบ

ด้วยเสาเขื่อนนั่นเอง.       ก็ห้วงน้ำที่มีเปือกตมไปปราศแล้ว        เป็นห้วงน้ำใส

ฉันใด;    ภิกษุผู้ขีณาสพนั้น         ชื่อว่ามีเปือกตมไปปราศแล้ว    ด้วยเปือกตม

ทั้งหลายมีเปือกตม คือ  ราคะเป็นต้น        เพราะความเป็นผู้มีกิเลสไปปราศแล้ว

ย่อมเป็นผู้ผ่องใสเทียว  ฉันนั้น.

         บทว่า  ตาทิโน   ความว่า      ก็ชื่อว่าสงสารทั้งหลาย           ด้วยสามารถ

แห่งการท่องเที่ยวไปในสุคติและทุคติทั้งหลาย             ย่อมไม่มีแก่ภิกษุนั้น  คือ

ผู้เห็นปานนั้น.


Tag  คงที่ มีวัตรดี ไม่ยินดี ไม่ยินร้าย ไม่หวั่นไหว

  ความคิดเห็นที่ 1  
 
เซจาน้อย
วันที่ 22 ม.ค. 2555

   ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
jaturong
วันที่ 23 ม.ค. 2555

ขอบคุณและขออนุโมทนาครับ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ