อภิชฌา พยาบาท [ธรรมสังคณี]
 
JANYAPINPARD
JANYAPINPARD
วันที่  1 ต.ค. 2552
หมายเลข  13792
อ่าน  2,148

พระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณี เล่ม ๑ ภาค ๑- หน้าที่ 295

ธรรมชาติที่เพ่งเล็ง ชื่อว่า อภิชฌา. อธิบายว่า เป็นผู้มุ่งต่อสิ่งของของผู้อื่น ย่อมเป็นไปโดยความเป็นผู้น้อมไปสู่สมบัติของผู้อื่น อภิชฌานั้น มีการเพ่งเล่งภัณฑะของบุคคลอื่นเป็นลักษณะอย่างนี้ว่า โอหนอ สิ่งนี้พึงเป็นของเราดังนี้ ชื่อว่า มีโทษน้อยและโทษมากเหมือนอทินนาทาน.

อภิชฌานั้น มีองค์ ๒ คือ

ปรภณฺฑํ (สิ่งของของบุคคลอื่น) ๑

อตฺตโน ปริณามนญฺจ (น้อมมาเพื่อตน) ๑

ที่จริง เมื่อความโลภในวัตถุอันเป็นของผู้อื่น แม้เกิดแล้วกรรมบถยังไม่แตกไปก่อน จนกว่าเขาน้อมมาเพื่อตน ด้วยคำว่า โอหนอ วัตถุนี้พึงเป็นของเรา ดังนี้.

สภาวธรรมที่ยังประโยชน์เกื้อกูลและความสุข ให้พินาศไป ชื่อว่า พยาบาท. พยาบาทนั้นมีความมุ่งร้ายเพื่อให้ผู้อื่นพินาศเป็นลักษณะมีโทษน้อยและมีโทษมากเหมือนผรุสวาจา. พยาบาทนั้นมีองค์ ๒ คือ

ปรสตฺโต (สัตว์อื่น) ๑.

ตสฺส จ วินาสจินฺตา (ความคิดที่ให้สัตว์นั้นพินาศไป) ๑.

ที่จริง เมื่อความโกรธมีสัตว์อื่นเป็นที่ตั้งแม้เกิดขึ้นแล้ว กรรมบถยังไม่แตกไปก่อน ตราบจนกว่าจะคิดยังสัตว์ให้พินาศว่า ไฉนหนอ สัตว์นี้พึงขาดสูญพึงพินาศดังนี้.


  ความคิดเห็น 1  
 
พุทธรักษา
วันที่ 12 ก.ค. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 2  
 
chatchai.k
chatchai.k
วันที่ 20 ก.ค. 2563

ขออนุโมทนาครับ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ