มะม่วงหวาน กับ สะเดาขม [มังคลัตถทีปนี]

มังคลัตถทีปนีแปล เล่ม ๑ - หน้าที่ 35

[๒๙] แม้ของอันไร้ชีวิต ยังกลายเป็นของไม่น่าปรารถนา เพราะประกอบร่วมกับของอันไม่น่าปรารถนา กลายเป็นของน่าปรารถนา เพราะประกอบร่วมกับของอันน่าปรารถนา ดังพรรณนามาฉะนั้น จะป่วยกล่าวไปไยในของซึ่งมีชีวิตเล่า. ด้วยเหตุนั้นในอัตถุปปัตติ (เหตุเกิด) แห่งทธิวาหนชาดก พระผู้มีพระภาคจึง ตรัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย ขึ้นชื่อว่าการอยู่ร่วมกับคนไม่ดี เป็นการเลว ก่อแต่สิ่งอันไม่มีประโยชน์ จะพึงกล่าวอะไรในการอยู่ร่วมกับ คนไม่ดีนั้นเล่า เพราะการอยู่ร่วมกับคนชั่ว ทำความพินาศให้แก่ชนผู้เป็นมนุษย์ แม้แต่ต้นมะม่วง ซึ่งไม่มีเจตนา มีรสหวานเปรียบปานรสทิพย์ อาศัยการอยู่ร่วมกับต้นสะเดาอันมีรสขมหารสหวานมิได้ ยังกลายเป็นต้นไม้ไม่มีรสหวาน มีรสขมไปในกาลก่อน.