รูปที่เกิดเพราะกรรมเป็นปัจจัย พอ.5241


    สุกัญญา     การเห็น ไม่ทราบว่า จักขุปสาทเกิดเพราะกรรมของแต่ละบุคคลเป็นเหตุให้เกิด แต่ทีนี้ปัญจทวาราวัชชนจิตที่เกิด จะเกิดหลังจาก หรือเกิดทุกครั้ง หรือเกิดอย่างไรคะ

    สุ.     ค่ะ รูปเกิดแล้วดับไหมคะ

    สุกัญญา     รูปเกิดแล้วดับค่ะ

    สุ.     กำลังนอนหลับ จักขุปสาทเกิดหรือเปล่า  เราไม่มีทางทราบเลย แต่จากการศึกษา พระผู้มีพระภาคทรงแสดงว่า กรรมทำให้รูปเกิดทุกอนุขณะของจิต เพราะว่าจิต ๑ ขณะ ก็จะมีอนุขณะ ๓ คือ อุปจยะ ขณะเกิด ฐิติขณะ ขณะที่ตั้งอยู่  ภังคขณะ ขณะที่ดับ  สามารถจะย่อย ๑ ขณะ ออกเป็น ๓ ขณะว่า ขณะที่เกิดไม่ใช่ขณะที่ดับ  และขณะที่ยังไม่ดับ ก็ไม่ใช่ขณะที่เกิดแล้วดับ

    เพราะฉะนั้นจิต ๑ ขณะ ก็จะมีอนุขณะ ๓  แล้วกรรมเป็นปัจจัยให้รูปเกิดทุกอนุขณะของจิต ไม่ว่าจะหลับจะตื่นอย่างไรก็ตามแต่ ตั้งแต่ปฏิสนธิจิตจนถึงจุติจิต

    เวลาที่จุติจิตจะเกิด กรรมจะไม่เป็นเหตุให้จิตอีก ๑๗ ขณะนั้น จะมีรูปเกิดร่วมด้วย

    นี่ก็เป็นเรื่องที่ละเอียด เป็นเรื่องที่เราไม่สามารถรู้ได้ แต่ที่สามารถเข้าใจได้ในขณะนี้ ก็คือ จักขุปสาทที่ทุกคนกำลังมีขณะนี้ เกิดเพราะกรรมเป็นปัจจัย แต่จะไม่มีการทราบถึงความละเอียดว่า ทุกอนุขณะของจิตทุกขณะ

    เพราะฉะนั้นการศึกษา ก็จะทราบได้ว่า ปัญญาของเราสามารถที่จะเข้าใจอะไรได้ และพิจารณาในเหตุผล แต่เราจะรู้จริงๆ ก็ต้องเป็นผู้ตรงว่า แม้ขณะนี้จะพูดเรื่องจักขุปสาท แต่ก็ไม่ได้รู้จริงๆในสภาพของรูปซึ่งเป็นจักขุปสาทซึ่งเกิดดับ แต่ให้ทราบว่า กรรมเป็นปัจจัยให้รูปเกิด ปกติก็ทุกอนุขณะของจิตเว้นจิตที่ใกล้จะจุติ ๑๗ ขณะนั้น ไม่มีกัมมชรูป เพราะถ้าใช้คำว่า “ตาย”  หรือจุติจากโลกนี้ไป ก็จะดับทั้งจิต เจตสิกและรูปซึ่งเกิดเพราะกรรมด้วย

    เพราะฉะนั้นขณะที่กำลังนอนหลับ มีจักขุปสาทรูปเกิดไหมคะ ในเมื่อเราทราบแล้วว่า รูปที่เกิดจากกรรม จะเกิดทุกอนุขณะของจิต

    สุกัญญา     ก็ต้องมี และอยากกราบเรียนถามท่านอาจารย์ว่า ไม่ใช่เฉพาะจักขุปสาท ใช่ไหมคะ

    สุ.     ค่ะ นี่ยกตัวอย่างให้ทราบว่า รูปที่เกิดเพราะกรรม เพราะเหตุว่าเมื่อกี้คุณสุกัญญาถามเรื่องจักขุปสาทรูป


    หมายเลข 11698
    วันที่ 7 ส.ค. 2562