เมื่อเห็นแล้วเกิดโลภะยินดีพอใจในรูปารมณ์ที่กําลังปรากฏ ดูเหมือนไม่เป็นโทษ เพราะดูเป็นแต่เพียงความพอใจธรรมดาๆ แต่ให้รู้ว่า แม้โลภะธรรมดาๆ ขณะนั้นก็เป็นธรรมที่เป็นโทษ ให้ผลเป็นทุกข์ โดยค่อยๆ สะสมทุกข์ขึ้นทีละเล็กละน้อย ไม่ใช่ว่าทุกข์จะปรากฏทันทีที่มีโลภะความพอใจเพียงเล็กน้อย แต่เมื่อใดโลภะความพอใจมีกําลังมาก ถึงขั้นเป็นนิวรณธรรมกลุ้มรุมจิต ขณะนั้นลักษณะอาการของสภาพธรรมที่หนัก เพราะเป็นอกุศลกระสับกระส่ายไม่สงบก็ปรากฏ

ฉะนั้น จะเห็นได้ว่าตั้งแต่ตื่นจนถึงหลับนั้น ชวนวิถีสั่งสมสันดานที่เป็นกุศลมากหรือเป็นอกุศลมาก แล้วจะทําอย่างไรดี ทุกท่านกําลังกินยาพิษ ถ้ารู้ก็ควรแสวงหายาที่จะแก้ยาพิษ ถ้าไม่รู้ก็ยังคงกินยาพิษสะสมยาพิษ ซึ่งย่อมให้ผลเป็นโทษภัยทีละเล็กทีละน้อยเรื่อยๆ ยาที่จะแก้พิษนั้นมีขนานเดียวเท่านั้น คือ อบรมเจริญสติปัฏฐาน ขณะใดสติปัฏฐานไม่เกิด ไม่มีหนทางที่จะพ้นจากการสะสมของอกุศล เพราะกุศลอื่นๆ ก็เกิดน้อย เมื่ออบรมเจริญสติปัฏฐาน สติปัฏฐานก็เกิดแทนอกุศลได้ เพราะโวฏฐัพพนวิถีจิตเป็นอนันตรปัจจัย กระทําทางให้กุศลเกิดตามการสะสม กุศลจิตก็เกิดพร้อมด้วยสติที่ระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมที่กําลังปรากฏได้

จิตตสังเขป บทที่ ๔ วิถีจิต, ทวาร, วัตถุ

กิเลสเกิดมาจากความไม่รู้ ทำให้รักหรือชังในสิ่งนั้น ไม่ว่าอะไรจะกระทบหู กิเลสที่มีมามากสามารถที่จะเป็นปัจจัยที่มีกำลัง ทำให้อกุศลเกิดได้ทันที ระงับไม่ได้เลย ยับยั้งไม่ได้เลย เป็นศัตรูภายใน ศัตรูภายนอก ไกลแล้วค่อยๆ เข้ามาใกล้ยังป้องกันได้ แต่ศัตรูภายในไม่มีทางที่จะป้องกันเลย

เพราะฉะนั้น ตราบใดที่ยังไม่เห็นว่า อกุศลความไม่ดีทั้งหลายเป็นศัตรูที่มองไม่เห็น ก็จะไม่คิดที่จะละ หรือว่าที่จะไม่เป็นทาส หรือทำตามศัตรูนั้นๆ ซึ่งบางอย่างเหมือนกับผู้ที่หวังดี เหมือนเพื่อน แต่ความจริงไม่ใช่เพื่อนเลย

โลภะทำให้เราอยากได้อะไรหรือเปล่า ติดข้องอะไรหรือเปล่า แสวงหาอะไรหรือเปล่า ได้มาแล้วชื่นชมพอใจเป็นสุขหรือเปล่า ถ้าไม่มีสิ่งนั้นเมื่อไหร่ก็เป็นทุกข์เมื่อนั้น ดังนั้นจึงเป็น ๓ ศัตรู ที่เป็นต้นเหตุที่จะให้ศัตรูอื่นๆ เกิดติดตามมาด้วย ซึ่งอกุศลเป็นศัตรูที่มองไม่เห็น กล้าพอที่จะชนะศัตรูไหม หรือยอมแพ้ดีกว่า แล้วแต่ศัตรูจะพาไปไหน

ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1658

กราบเท้าบูชาพระคุณท่านอาจารย์ด้วยความเคารพยิ่ง

อนุโมทนากุศลธรรมทานค่ะ

ธรรมมีมานัสพร้อม รับฟัง อันเกิดกุศลดัง ธาตุรู้ จิตเจตสิกเป็นพลัง เสริมส่ง หนุนแฮ กราบอาจารย์สุจินต์ผู้ เปี่ยมด้วยเมตตา