อ.ชุมพร: กราบเท้าท่านอาจารย์ค่ะ ก็เป็นความละเอียด แต่ชีวิตตามความเป็นจริง ท่านอาจารย์กล่าวถึงว่า เคารพความจริงนะคะ ในชีวิตประจำวันความจริงมี แต่ว่า ความเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใดก็เหมือนกับไม่เห็นโทษ แล้วก็เป็นความจริงในชีวิตค่ะท่านอาจารย์
ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้จริงไหม?
อ.ชุมพร: เดี๋ยวนี้ก็มีความจริงค่ะ
ท่านอาจารย์: จะรู้ความจริงของอะไร?
อ.ชุมพร: ในเมื่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น เป็นคนเป็นสัตว์ ก็เป็นความจริงนะคะ
ท่านอาจารย์: พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเรื่องว่า เป็นธรรมหรือเปล่า?
อ.ชุมพร: เป็นธรรมที่บัญญัติขึ้นค่ะ
ท่านอาจารย์: ธรรมมีจริงแต่ละหนึ่งเป็นอะไรได้ไหมนอกจากเป็นธรรมนั้นๆ เท่านั้น!!
อ.ชุมพร: ไม่ได้เลยค่ะ ท่านอาจารย์คะบัญญัติในสิ่งที่เกิดจากปรมัตถธรรมค่ะ มีเสมอในชีวิต
ท่านอาจารย์: แต่ก็รู้ว่า ขณะนั้นไม่ใช่ลักษณะของธรรมใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ค่ะ
ท่านอาจารย์: เป็นแต่เพียงคำด้วยโวหารให้รู้กันว่าหมายความถึงอะไร แต่ไม่ใช่เข้าใจลักษณะที่เป็นธรรม
อ.ชุมพร: ในเมื่อยังเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใด การที่จะเห็นโทษเห็นภัยก็มองไม่เห็นนะค่ะ
ท่านอาจารย์: คิดเอง จะเห็นไหม?
อ.ชุมพร: คิดเองไม่เห็นค่ะ เป็นปกติที่มองไม่เห็นโทษค่ะ
ท่านอาจารย์: แล้วใครเห็นล่ะ?
อ.ชุมพร: ผู้ที่มีปัญญาค่ะ
ท่านอาจารย์: ปัญญามาจากไหนล่ะ?
อ.ชุมพร: ก็ต้องมาจากคำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าค่ะ
ท่านอาจารย์: ก็เป็นคำตอบแล้วใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ค่ะ ก็ต้องเป็นเช่นนี้นะคะทุรักทุเลเช่นนี้ใช่ไหมคะ
ท่านอาจารย์: ตรงไหม ว่ายังเป็นอย่างนี้อยู่ จนกว่าจะเข้าใจขึ้นทีละเล็กทีละน้อย
อ.ชุมพร: จนกว่าจะเข้าใจขึ้นทีละเล็กทีละน้อย ท่านอาจารย์คะ ฉะนั้น หนทางเดียวที่มั่นคงในการฟังที่จะค่อยๆ ปรุงแต่งให้ค่อยๆ มั่นคงขึ้นเช่นนั้นนะคะ
ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น จะขาดสัจจบารมี ตรงต่อความเป็นจริงไม่ได้เลย ความจริงเป็นอย่างไรก็เป็นอย่างนั้น เปลี่ยนไม่ได้
อ.ชุมพร: ค่ะ เมื่อกี้กล่าวถึงความจริงเป็นเช่นไร ก็เปลี่ยนความจริงไม่ได้ ท่านอาจารย์กล่าวถึงว่า เคารพความจริงในขณะที่ความจริงเกิดแล้วดับ ขอท่านขยายเพิ่มเติมค่ะ
ท่านอาจารย์: โกรธเกิดแล้วดับหรือเปล่า?
อ.ชุมพร: ดับค่ะ
ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น โกรธเป็นเราหรือเปล่า?
อ.ชุมพร: ไม่ใช่เราค่ะ
ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ความจริงโกรธเป็นโกรธใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ค่ะ
ท่านอาจารย์: จะไปเปลี่ยน โกรธ ไหม?
อ.ชุมพร: ไม่เปลี่ยนค่ะ
ท่านอาจารย์: เพราะใครก็เปลี่ยนไม่ได้ตามความเป็นจริง
อ.ชุมพร: ค่ะ หมายความว่า เขาเกิดตามปัจจัย เพราะเกิดแล้วก็ดับไปแล้วตามความเป็นจริงเช่นนั้นนะคะ ขั้นการฟังซึ่งจะค่อยๆ สะสมที่จะเห็นโทษของความไม่รู้ แล้วก็เห็นประโยชน์ของความรู้ ก็คือค่อยๆ เข้าใจความจริงที่กำลังปรากฏเช่นนั้นนะคะ
ท่านอาจารย์: เพราะไม่รู้ในความเป็นจริงใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ไม่รู้มากมายจริงๆ ค่ะ
ท่านอาจารย์: จนกว่าจะค่อยๆ รู้ขึ้นใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ค่ะ จนกว่าจะค่อยๆ รู้ขึ้น ก็เป็นเรื่องของความเข้าใจในเรื่องของปัญญาแล้วก็ขันติที่จะค่อยๆ อบรมขึ้น เพราะว่า เรื่องของสภาพธรรมเกิดดับเร็ว แล้วความไม่มั่นคงในความจริงก็บั่นทอนเสมอๆ กราบท่านอาจารย์ค่ะ
ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ก็ต้องเข้าใจคำว่า บารมี ไม่ได้คิดถึงเลยใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ท่านอาจารย์ขยายค่ะ ไม่คิดถึงบารมีค่ะ
ท่านอาจารย์: บารมีคืออะไร?
อ.ชุมพร: เป็นกุศลที่ขัดเกลากิเลสค่ะ
ท่านอาจารย์: หนึ่งขณะหรือ?
อ.ชุมพร: แต่ละหนึ่งขณะที่เกิดขึ้นค่ะ
ท่านอาจารย์: จนกว่าจะถึงขณะที่สามารถเข้าใจถูกต้องได้ใช่ไหม?
อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นค่ะ
ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เดี๋ยวนี้เป็นขณะไหน?
อ.ชุมพร: เดี๋ยวนี้ยังไม่ได้เป็นขณะนั้น แต่เป็นอกุศลที่ไม่รู้ค่ะ
ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น บารมีคืออะไร?
อ.ชุมพร: ก็ค่อยๆ อบรมขึ้นเช่นนั้นนะคะ ทีละหนึ่งขณะ
ท่านอาจารย์: มีหรือยัง?
อ.ชุมพร: ก็เล็กน้อยค่ะ
ท่านอาจารย์: ตามความเป็นจริงใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ค่ะ มั่นคงในความเป็นจริงเช่นนั้นค่ะ
ท่านอาจารย์: นั่นก็เป็นสัจจบารมี อีกนานเท่าไหร่ไม่สำคัญ สำคัญที่เข้าใจว่าเดี๋ยวนี้แค่ไหนความเข้าใจ!!
อ.ชุมพร: ก็ไกลทีเดียวค่ะ ความเป็นเรากิเลสหนักหนาสาหัส ก็ต้องอาศัยความเข้าใจในเรื่องของความจริงจนกว่าจะมั่นคงที่จะเป็นปัจจัยให้ความอดทน และวิริยะ และอย่างอื่นเพิ่มเติมขึ้น เป็นเช่นนั้นนะคะ
ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ความจริงก็ต้องเป็นจริงเปลี่ยนไม่ได้ใช่ไหม?
อ.ชุมพร: ตรงนี้ค่ะ ความจริงเป็นความจริงเปลี่ยนไม่ได้ แต่ไม่พบความจริงค่ะ
ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้มีอะไรจริงหรือเปล่า?
อ.ชุมพร: มีค่ะ แต่ว่า สิ่งที่สะสมมาไม่ถึงความจริงค่ะ
ท่านอาจารย์: สะสมมาแค่ไหน จะรู้เกินกว่านั้นได้ไหม!!
อ.ชุมพร: ก็คงจะต้องค่อยๆ เข้าใจขึ้นค่ะ กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ที่เกื้อกูลที่จะทำให้ค่อยๆ มั่นคงในความจริงของการสะสม แล้วก็รู้ฐานะของตัวเองว่าเป็นเช่นไร แล้วเข้าใจความจริงเช่นนั้นนะคะ กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างยิ่งค่ะ
กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ
และกราบยินดีในกุศลจิตของ อ.ชุมพร ด้วยค่ะ
กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง
ยินดีในกุศลจิตครับ