ท่านอาจารย์ ความดี ความชั่ว ที่เกิดแล้ว ดับไปแล้วก็จริง แต่ก็สะสมอยู่ในจิต อย่างความโกรธ เมื่อวานนี้เราเคยโกรธใคร คิดถึง โกรธอีกได้ไหม

ผู้ฟัง โกรธอีกได้

ท่านอาจารย์ โกรธอีกได้ สะสมมาจากเมื่อวานนี้ ถ้าหมดเมื่อวานนี้ ไม่สะสมวันนี้ไม่โกรธแล้ว

ดีสักนิดหนึ่ง ชั่วสักหน่อยหนึ่ง ก็สะสมอยู่ในจิต ไม่สูญหายไปเลย แต่ว่าเราเกิดตาย เกิดตาย มานานเท่าไหร่แล้วในสังสารวัฏ นับประมาณไม่ได้เลย ใช่ไหม ใครจะรู้ว่าแต่ละหนึ่งคน สะสมอะไรมาในจิตของแต่ละหนึ่ง

ด้วยเหตุนี้ คนแต่ละหนึ่ง หลากหลายมากเลย แม้แต่รูปร่างกายไม่ซ้ำกันเลย เพราะเหตุที่จะให้เกิดรูปต่างกัน โดยกรรมเป็นปัจจัย สุนัขมีทั้งน่ารัก มีทั้งไม่น่ารัก แต่ละหนึ่งละเอียดมาก แต่ต้องมีเหตุที่จะให้เกิดขึ้น

จิตเป็นสภาพที่สั่งสม หรือสะสมสันตานะ สันตานะ คือ สืบต่อมาไม่ขาดสาย ความดีความชั่วแต่ละหนึ่ง ถ้าเราฟังเข้าใจ พรุ่งนี้ฟังอีก เราเข้าใจมากกว่านี้อีก ถ้าวันนี้เราทำดีใช่ไหม ความดีที่เราทำ ก็อาจจะเป็นปัจจัยให้เราทำดี

ถ้าเราทำไม่ดี ก็ไปเรื่อยๆ แล้วแต่ว่ามีปัจจัยที่จะให้เกิดอะไรขึ้น แต่ว่าแต่ละหนึ่งคนสะสมมาหลากหลายมากเลย ไม่ปรากฏเลย จนกว่ามีปัจจัยอะไรเกิดขึ้น เมื่อนั้นแหละรู้ได้เลย สะสมมาที่จะเกิดขึ้นเป็นอย่างนั้น คนที่จะทำขนมเก่ง ทำครั้งแรกเก่งไหม

ผู้ฟัง ไม่

ท่านอาจารย์ แต่ทำต่อไปๆ ก็เก่ง ไม่ว่าอะไรทั้งนั้น การสะสมก็เหมือนกัน

ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1148

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

อนุโมทนาขอบคุณมากค่ะ