หนูเปิดบ้านธัมมะฟังบ่อยๆ แมวเขาก็นอนอยู่ไม่ไกล หนูอยากทราบว่าสัตว์เลี้ยงได้ยินคำพระพุทธเจ้า มีโอกาสเกิดประโยชน์ต่อสัตว์พวกนี้ไหมคะ
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
[เล่มที่ 37] พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต เล่ม ๔ หน้าที่ ๔๕๑
ตถาคตอุบัติขึ้นแล้วในโลกนี้ เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึก ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นผู้เบิกบานแล้วเป็นผู้จำแนกธรรม และธรรมอันพระผู้มีพระภาคย่อมทรงแสดง นำความสงบมาให้ เป็นไปเพื่อปรินิพพาน ให้ถึงการตรัสรู้ อันพระสุคตเจ้าประกาศแล้ว แต่บุคคลผู้นี้เข้าถึงกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานเสีย ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้มิใช่ขณะ มิใช่สมัยในการอยู่ประพฤติพรหมจรรย์
[เล่มที่ 42] พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม ๑ ภาค ๒ ตอน ๓ - หน้า ๓๑๕
ได้ยินว่า ในกาลแห่งพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่ากัสสป ภิกษุเหล่านั้นเป็นค้างคาวหนู ห้อยอยู่ที่เงื้อมแห่งหนึ่ง เมื่อพระเถระ ๒ รูป จงกรมแล้ว ท่องอภิธรรมอยู่ ได้ฟังถือเอานิมิตในเสียงแล้ว ค้างคาวเหล่านั้นไม่รู้ว่า "เหล่านั้น ชื่อว่าขันธ์ เหล่านี้ ชื่อว่าธาตุ" ด้วยเหตุสักว่าถือเอานิมิตในเสียงเท่านั้น จุติจากอัตภาพนั้น แล้วเกิดในเทวโลก เสวยทิพยสมบัติสิ้นพุทธันดรหนึ่ง จุติจากเทวโลกนั้นแล้ว เกิดในเรือนตระกูล ในกรุงสาวัตถี เกิดความเลื่อมใสในยมกปาฏิหาริย์ บวชในสำนักของพระเถระแล้ว ได้เป็นผู้ชำนาญในปกรณ์ ๗ ก่อน กว่าภิกษุทั้งปวง แม้พระศาสดาก็ทรงแสดงอภิธรรมโดยทำนองนั้นแล ตลอด ๓ เดือนนั้น.
สัตว์ดิรัจฉาน เกิดด้วยผลของอกุศลกรรม ปฏิสนธิจิต ไม่มีสภาพธรรมฝ่ายดีใดๆ เกิดร่วมด้วยได้เลย ไม่มีอโลภะ อโทสะ และ อโมหะ เกิดร่วมด้วย ซึ่งแน่นอนว่าไม่สามารถรู้แจ้งอริยสัจจธรรมได้เลย และโดยความเป็นสัตว์ดิรัจฉานแล้ว มากไปด้วยโมหะหรืออวิชชาไม่รู้ จึงไม่เหมาะควรในการอบรมเจริญปัญญาจนรู้แจ้งความจริงได้ (ตามข้อความในพระสูตรด้านบนในหลักฐานอ้างอิงแรก) แต่สัตว์ดิรัจฉาน ก็สามารถมีกุศลจิตเกิดได้ ตามสมควร
ในขณะที่เราเปิดเทปธรรม แมวซึ่งสัตว์ดิรัจฉานก็ได้ยิน แต่ฟังไม่รู้เรื่อง ไม่สามารถที่จะเข้าใจในความจริงได้ จึงไม่เป็นเหตุให้ปัญญาเจริญขึ้นได้เลย ส่วนจะเกิดกุศลจิตหรือไม่นั้น ไม่สามารถที่จะทราบได้
ตัวอย่างสัตว์ดิรัจฉานที่ได้รับประโยชน์ในขณะที่ได้ยินเสียงพระธรรม ก็มี คือ เหล่าค้างคาว (ตามหลักฐานอ้างอิงที่ ๒) ที่ฟังพระเถระ ๒ รูป สาธยายพระอภิธรรม ได้มีการถือนิมิตในเสียง เพราะเคยสะสมการได้ยินได้ฟังพระธรรมมาแล้วตั้งแต่ในอดีต กุศลจิตสามารถเกิดขึ้นได้ หรือ แม้แต่ เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงธรรมแก่ชนชาวนครจำปา อยู่ที่ริมฝั่งสระโบกขรณี ชื่อ คัคครา กบตัวหนึ่งได้ถือเอานิมิตในพระสุรเสียงของพระผู้มีพระภาคเจ้า กุศลจิตสามารถเกิดขึ้นเป็นไปได้ในขณะนั้น
ขอเชิญศึกษาเพิ่มเติมได้ที่หัวข้อด้านล่างนี้
กบฟังธรรมของพระพุทธเจ้าได้เป็นเทพบุตร
ควรที่จะได้พิจารณาจริงๆ ว่า ขณะนี้ เราได้เกิดเป็นมนุษย์ และพระธรรมยังดำรงอยู่ ก็ควรที่จะได้ฟังได้ศึกษาให้เกิดความเข้าใจอย่างถูกต้อง เข้าใจพระธรรมตามกำลังปัญญาของตนๆ ต่อไป ครับ
... ยินดีในกุศลของคุณ Parichat_04 และทุกๆ ท่านด้วยครับ ...
ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ
ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ