ท่านอาจารย์ ไม่ใช่เราเลยตั้งแต่เกิดจนตาย ทุกชาติในสังสารวัฏ แล้วก็ไม่เหลืออะไรเลยสักชาติเดียว เกิดแล้วดับไป แล้วไม่กลับมาอีกที่จะย้อนกลับไปเป็นคนก่อน ไม่มี ชาติก่อนเป็นใคร

ผู้ฟัง ไม่รู้

ท่านอาจารย์ ไม่รู้ ชาติหน้าเป็นใคร

ผู้ฟัง ไม่รู้อีก

ท่านอาจารย์ รู้แต่ชาตินี้ชาติเดียว จะจากโลกนี้ไปเมื่อไหร่

ผู้ฟัง ไม่รู้อีก

ท่านอาจารย์ ไปไหน

ผู้ฟัง ก็ไม่รู้อีกเหมือนกัน

ท่านอาจารย์ พอถึงชาติหน้ามาจากไหน เหมือนชาตินี้มาจากไหนก็ไม่รู้ เต็มไปด้วยความไม่รู้ นี่ยังน้อย ไม่รู้ตลอดชีวิต ทั้งหมดเลย ถ้าไม่ได้ฟังพระธรรม

ขณะเกิดต้องมีธาตุรู้เกิดด้วย มิเช่นนั้นไม่ใช่สิ่งที่มีชีวิต ธาตุรู้ ฟังอย่างนี้ไม่คุ้นหู แต่ถ้าบอกว่ารู้ไหม มีรู้ไหม มี รู้นั่นแหละคือธาตุชนิดหนึ่ง

คำว่า ธาตุ กับ ธรรม ความหมายเหมือนกัน เพราะ เหตุว่า ธรรม คือ สิ่งที่มีจริง มีจริงอย่างไร มีจริงแต่ละหนึ่ง แต่ละหนึ่งจริง แต่ละหนึ่ง แต่ละหนึ่งเปลี่ยนให้เป็นอย่างอื่นไม่ได้ คือเป็นธาตุแต่ละหนึ่ง เพราะเปลี่ยนให้เป็นอย่างอื่นไม่ได้ ภาษาไทยจะเขียนว่า ธ-า-ตุ ทุกอย่างเป็นธรรม เพราะฉะนั้น ทุกอย่างเป็นธาตุ เพราะใครเปลี่ยนลักษณะของธรรมนั้นไม่ได้เลย โกรธเปลี่ยนเป็นสนุกได้ไหม

ผู้ฟัง ไม่ได้

ท่านอาจารย์ เพราะเป็นธาตุโกรธ เป็นตัวโกรธนั่นแหละเป็นธาตุชนิดหนึ่ง มีใครเป็นเจ้าของธาตุบ้าง

ผู้ฟัง ไม่มี

ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1053