อ.ชุมพร: กราบเท้าท่านอาจารย์ เป็นประโยชน์เกื้อกูลจริงๆ ที่จะค่อยๆ ตามลำดับไม่ข้ามขั้น แล้วก็เริ่มรู้ว่า ขณะไหนที่มีโอกาสศึกษา กับขณะไหนที่ไม่ได้ศึกษา ก็ละเอียดอย่างยิ่งเลยค่ะ

ท่านอาจารย์กล่าวถึงการที่จะรู้ตามลำดับของธาตุรู้ กราบท่านอาจารย์อีกนิดหนึ่งค่ะ

ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้มีแต่ จิต เท่านั้นหรือเปล่า?

อ.ชุมพร: ไม่มีค่ะ มีอย่างอื่นด้วยค่ะ

ท่านอาจารย์: แม้แต่ จำ ก็มีใช่ไหม? จำต่างกับจิต แต่หลงว่าเป็นเราไหมที่จำ?

อ.ชุมพร: ท่านอาจารย์พูดถึงจำ แม้กล่าวคำว่า จำ แต่ขณะที่จำเกิด ก็ยังไม่ค่อยจะรู้ว่าเขาเป็นจำเลยค่ะ

ท่านอาจารย์: ถ้าเราไม่พูดถึง จำ จนกระทั่งไม่ลืม ค่อยๆ ไม่ลืมจำ จนกระทั่งสามารถรู้ขณะที่จำในลักษณะที่มีจริงว่า เป็นธรรมได้

มีหนทางอื่นไหมถ้าไม่เป็นอย่างนี้

อ.ชุมพร: ก็ไม่มีหนทางอื่นจริงๆ ค่ะท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ไม่รีบร้อนใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ ไม่รีบค่ะ

ท่านอาจารย์: ถ้ารีบร้อน นั้นคืออะไร? เพราะอะไร?

อ.ชุมพร: เพราะรีบเพราะว่า เข้าใจว่าสภาพธรรมรู้ยาก ลึกซึ้ง ก็เป็นเรื่องของการติดข้องพอใจค่ะท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: เห็นไหม เป็นเรื่องของความติดข้องพอใจ และเมื่อไหร่จะรู้ว่า ความติดข้องพอใจนี่ไม่ใช่สติสิ!! ถ้าจะอยากพูดเรื่องสติ ก็ต้องรู้ว่า เป็นความติดข้องใช่ไหม?

ต้องเข้าใจแต่ละหนึ่งธรรมจริงๆ ไม่ใช่ไปแค่จำชื่อว่า ฝ่ายกุศลมีอะไรบ้าง ฝ่ายอกุศลมีอะไรบ้าง ไม่ใช่ชื่อ!! แต่ลักษณะนั้นเป็นอย่างนั้นจริงๆ

ความติดข้องเพราะไม่รู้ แสนโง่เลยใช่ไหม?! สิ่งนั้นดับแล้ว ไม่ว่าอะไรเกิดขึ้นแล้วดับแล้ว แต่ความโง่มหาศาลติดข้องในทุกอย่างที่เหมือนปรากฏว่า ยังมียังไม่ได้ดับไป

ถึงแม้ดับไปแล้วก็ติดข้องก่อนจะดับไปแล้วตั้งเท่าไหร่

อยู่ในโลกของความไม่รู้กับความติดข้องนี่มานานเท่าไหร่ แล้วจะละออกได้จริงๆ นี่ต้องเป็นความเข้าใจที่ถูกต้องชัดเจนมั่นคงลึกซึ้ง จึงสามารถที่จะรู้ว่า ที่ติดข้องนั่นเพราะไม่รู้ความจริงแน่นอน

ถ้ารู้แล้ว จะติดข้องหรือ?! แต่ก็ต้องตามลำดับของปัญญาที่จะค่อยๆ ละ จนกว่าจะหมด มหาศาลแค่ไหนความติดข้อง และความไม่รู้??

ไม่ต้องไปไกลเลย ไม่รู้เดี๋ยวนี้เองที่กำลังปรากฏ!! เห็นกำลังไม่รู้!! เห็นแล้วก็ไม่รู้ว่า เห็นเกิดแล้วดับ พูดขณะนี้ แต่ละคำๆ ก็ต้องมีคิดเกิดแล้วดับ เสียงก็เกิดดับ ทุกอย่างเกิดดับ ไม่รู้ทั้งหมดในชีวิตประจำวัน

เห็นไหม ไม่ต้องไปหาความไม่รู้หรอกว่า ไม่รู้อะไรที่ไหน มากแค่ไหน!! ทุกวันนี่แหละทุกขณะที่ไม่รู้เพิ่มขึ้นเท่าไหร่

เพราะฉะนั้น การฟังพระธรรมด้วยความเคารพด้วยการไตร่ตรอง กว่าจะเข้าใจความลึกซึ้งเหมือนกับสิ่งที่เกิดเล็กน้อยท่ามกลางคลื่นของความไม่รู้ กระแสของความไม่รู้ซึ่งพัดไปทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ ไม่หยุดยั้ง

เพราะฉะนั้น กว่าจะค่อยๆ สะสมการที่จะเป็นความเข้าใจ ต้านทานความไม่รู้ตามกำลังที่เราเข้าใจขึ้นแต่ละชาติทีละเล็กทีละน้อย

ไม่สงสัยเลยใช่ไหมว่า อีกนานเท่าไหร่จะถึงวาระที่ เพราะได้ฟังมาจนมั่นคง จึงสามารถที่จะเกิดเข้าใจความจริงในขณะนั้นได้

เห็นไหม กว่าจะเอ่ยชื่อคำว่า สติ ไม่ต้องเอ่ยหรอก!! เข้าใจก่อน จริงหรือเปล่า?

อ.ชุมพร: กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างยิ่งที่จะได้เห็นถึงการรับ เพราะไม่เข้าใจ พูดถึงคำไหนก็จะอยากจะรู้คำนั้น แต่ว่าความเข้าใจก็ต้องตามลำดับจริงๆ

วันนี้ท่านอาจารย์ก็บอกว่า วันละเล็กวันละน้อย วันนี้ที่ได้วันละเล็กวันละน้อยนี่ประเสริฐมหาศาลจริงๆ ที่จะได้รู้จักว่า ศึกษาจริงๆ คืออย่างไรค่ะ วันนี้ก็กราบขอบคุณในความเกื้อกูลของท่านอาจารย์อย่างสูงค่ะ

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

และกราบยินดีในกุศลจิตของ อ.ชุมพร ด้วยค่ะ

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ