ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

มีสิ่งที่มีจริงทุกขณะ แม้แต่ความชั่วความไม่ดีก็มีจริงแต่ก็ไม่รู้ แต่เป็นการรู้อย่างฆ่าสัตว์ไม่ดี ลักทรัพย์ไม่ดี ก็ยังเป็นเราอยู่ ไม่ได้รู้ในความเป็นธรรมะ

เพราะฉะนั้นต้องเริ่ม ... พระพุทธเจ้าตรัสว่าอย่างไร?ต้องตามพระองค์ที่ตรัส พระองค์ไม่ได้บอกว่าอะไรชั่วอะไรดีหรือ เพียงแต่พูดว่าละชั่วอย่างนั้นหรือ แล้วพระองค์ตรัสว่าอะไร ... ไม่ใช่แค่นี้

พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมะโดยประการทั้งปวง แม้อกุศลก็ทรงแสดงโดยละเอียด แม้แต่อกุศลที่นอนเนื่องก็ยังทรงแสดงว่าเป็นเหตุให้อกุศลต่างๆ เกิดขึ้นทำหน้าที่

การมีโอกาสได้ศึกษาได้ฟังธรรมมาบ้างแล้ว ก็เหมือนจะรู้จักพระองค์ว่าทรงตรัสรู้ความเป็นจริงโดยประการทั้งปวงด้วยพระองค์เอง และมีพระมหากรุณาทรงแสดงพระธรรมโดยละเอียดเพื่ออนุเคราะห์สัตว์โลกทั้งหลาย

ความจริงที่ประเสริฐสุดที่ลึกซึ้งมีสามรอบ แสดงไว้ชัดเจนว่าทุกอย่างต้องเริ่มและค่อยๆ เพิ่มขึ้นๆ จนคมกล้าจนสามารถรู้จริงโดยลำดับ แม้แต่รอบแรกในขั้นปริยัติ ฟังพระพุทธะพจน์แล้วสะสมความเข้าใจว่า พระพุทธเจ้าแสดงพระธรรมโดยพยัญชนะต่างๆ ก็จริง แต่การที่จะมีโอกาสได้ฟังก็ไม่ใช่รู้เพียงคำตรงนี้ เช่น เห็นดูเหมือนเป็นคำธรรมดา แต่ก็ไม่รู้จริงๆ ว่าเดี๋ยวนี้ที่กำลังเห็นเป็นธรรมะ

ซาบซึ้งที่ได้ฟังความจริงที่ละเอียดอย่างยิ่ง เริ่มเห็นความน่าอัศจรรย์ เริ่มรู้ความหมายของคำว่าธรรมะ เริ่มที่จะรู้คุณของพระพุทธเจ้า เพราะฉะนั้นความละเอียดที่ไม่ผ่านเลย จะต้องสนทนากันให้มั่นคง ให้ลึกซึ้งทีละหนึ่งคำเพราะมันเป็นพื้นฐานที่มั่นคง ถ้าไม่มั่นคงว่าอะไรเป็นธรรมะ ... โกรธเป็นธรรมะไหม? โกรธมีจริงหรือเปล่า? ต้องเป็นผู้ที่ตรงและเป็นผู้ที่มั่นคง ... ธรรมะคือสิ่งที่มีจริง เพราะฉะนั้นกว่าจะมีความละเอียดที่จะละความไม่รู้แม้เพียงหนึ่งคำที่กล่าวถึงสิ่งที่มีจริงก็ต้องมั่นคงว่า สิ่งที่มีจริงมีแล้วปรากฏแล้วว่ามีนั่นแหละธรรมะ เพราะฉะนั้นโกรธก็ต้องมีจริงขณะที่โกรธเป็นธรรมะ กว่าจะรู้ว่าทุกอย่างเป็นธรรมะ ... ทุกอย่างที่มีจริงเป็นธรรมะแน่นอน ธรรมะเป็นธรรมะไม่ใช่สิ่งหนึ่งสิ่งใดทั้งสิ้น ธรรมะเป็นธรรมะเท่านั้น

การมีโอกาสได้ฟังพระธรรมเป็นเหตุอย่างหนึ่ง สิ่งแรกที่จะเป็นการรู้จักพระพุทธเจ้าก็คือการได้ฟังพระธรรม การศึกษาพระธรรม

ฟังและคิดไตร่ตรอง เพราะการไตร่ตรองเป็นเหตุหรือเป็นอาหารของความเข้าใจขึ้น

ไม่รู้ว่าโกรธที่กำลังเกิดขึ้นเป็นธรรมะเพราะปกติเป็นเราหมดทุกอย่าง จึงไม่รู้ว่าโกรธเป็นธรรมะ มีจริง ไม่ใช่เรา ... กว่าจะไปถึงคำว่าไม่ใช่เรา ก็ต้องรู้จักธรรมะก่อนใช่ไหม??

เพราะฉะนั้นต้องละเอียดมาก ถ้าคนที่เริ่มฟังไม่มีทางที่จะไตร่ตรองด้วยตัวเองถึงคำว่าทุกอย่าง ยังสงสัยเพราะคุ้นเคยกับการว่าธรรมะเป็นอย่างนั้นธรรมะเป็นอย่างนี้ เพราะฉะนั้นพอมีสิ่งอื่นที่เคยได้ฟังว่า ธรรมะคือสิ่งที่มีจริง ยังไม่เข้าไปถึงใจที่มั่นคง!!

เพราะฉะนั้นจึงมีการสนทนาธรรมให้รู้ว่าต้องไตร่ตรอง ต้องมีนิสัยใหม่จึงเป็นผู้ที่ใส่ใจไตร่ตรองพิจารณาละเอียดลึกซึ้งมั่นคง สิ่งที่มีจริงเปลี่ยนไม่ได้ ให้เริ่มเข้าใจความจริงว่าความจริงต้องเป็นความจริง ไม่ว่าอะไรทั้งสิ้นที่มีจริงเป็นธรรมะทั้งหมด กว่าจะมั่นคง แม้โกรธก็เป็นธรรมะ มีจริง เพื่อที่จะรู้ว่าคำว่าเป็นธรรมะคือไม่ใช่เรา ไม่ใช่สิ่งหนึ่งสิ่งใดทีละเล็กทีละน้อย แต่ต้องรู้ก่อนว่าอะไรมีจริงให้แน่ใจว่าสิ่งนั้นมีจริงเมื่อเกิดปรากฏอาการที่เป็นอย่างนั้นว่าเป็นอย่างนั้นจริงๆ ไม่เป็นอย่างอื่น

กว่าจะรู้ว่าเป็นธรรมะขั้นฟัง อริยสัจจธรรมรอบที่หนึ่ง ยังไม่ถึงทุกขะ แต่เริ่มรู้ว่าอะไรเป็นทุกขะ อนิจจังอนัตตาทีละเล็กทีละน้อย ไม่รีบร้อนเลย แต่ต้องมั่นคงว่าไม่เคยอยู่ในโลกของธรรมะมาก่อนเลย แต่อยู่ในโลกของสิ่งหนึ่งสิ่งใด อัตตาทั้งหมดทุกชาติ เห็นเกิดแล้วดับ เอาความเป็นเราไปใส่เห็น ได้ยินเดี๋ยวนี้เกิดแล้วดับ เอาความเป็นเราไปใส่ได้ยิน ... จนกว่าเอาเราที่เคยอยู่ตรงนั้นตรงนี้ออกหมดจากสิ่งที่เป็นอย่างนั้น ... ลึกซึ้งไหม ... สัจญาณ กิจญาณ กตญาณ ไม่เหลือความเป็นเราในสิ่งหนึ่งสิ่งใดเลย

พระพุทธเจ้าตรัสว่าเป็นธรรมะเป็นสิ่งที่มีจริง ไม่ได้ตรัสว่าเป็นใครหรือของใคร ... เป็นสิ่งที่มีจริง ... แม้คำนี้คำเดียวก็ต้องมั่นคง เพื่อที่จะค่อยๆ ละความที่เคยจำที่เคยคิดว่าเป็นเราจนไม่เหลือ

ถ้าไม่มีความเข้าใจทีละเล็กทีละน้อยหมดไม่ได้ มากไม่ได้ด้วย ต้องค่อยๆ สะสมจนกว่าจะมากด้วยความมั่นคง ... อธิษฐานบารมี ... มั่นคงในความจริง ในสัจจธรรม

ในสัจธรรมไม่มีเรา แต่มีธรรมะเท่านั้น ... นี่คือความจริง นี่คือสัจจะ

เพราะฉะนั้นฟังไปเข้าใจไปเป็นบารมีสะสมให้ถึงการรู้ความจริงจนดับกิเลสหมดไม่เหลือความเห็นผิดว่าเป็นเรา

เริ่มแรกต้องรู้ว่าไม่ใช่เราเลย แต่ทุกครั้งที่เห็นเป็นเราหมด ... ผิดแค่ไหน ... มากแค่ไหน ... ละเอียดแค่ไหน กว่าจะรู้ว่าอะไรบ้างที่เกิด ถ้าไม่รู้ก็เป็นเราหมด แต่พอรู้ก็ค่อยๆ คลายความเป็นเรา ... นี่คือหนทาง นี่คืออริยสัจจะรอบที่หนึ่ง

ฟังเพื่อสะสมความเข้าใจ มิฉะนั้นแล้วจะมีความเข้าใจที่มั่นคงขึ้นได้อย่างไร ... มิฉะนั้นแล้วจะเริ่มคิดถึงสิ่งที่เราได้ฟังบ้างไหม เมื่อไหร่ มากหรือน้อยแค่ไหน ... เห็นไหมความละเอียด!!

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในความดีของทุกท่านค่ะ

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ