แต่ละคำแต่ละคำที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงลึกซึ้งอย่างยิ่ง จึงต้องฟังเพื่อที่จะได้รู้จักพระองค์ ปัญญาน้อยก็ต้องเริ่มต้นทีละน้อย เพื่อที่จะได้เข้าใจเพิ่มขึ้น

ต้องละเอียด แต่ละคำลึกซึ้ง มิฉะนั้นจะไม่รู้จักพระพุทธเจ้า เพราะปัญญาน้อยเมื่อเทียบกับคนในสมัยพระพุทธเจ้า ก็ต้องเริ่มทีละน้อย แต่ละคำไม่ได้พูดเล่นๆ ไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะพระองค์ทรงตรัสรู้ความจริงของเดี๋ยวนี้ที่ไม่มีใครรู้ ทุกคำพูดถึงสิ่งที่มีจริงแต่ไม่รู้ความจริงของสิ่งที่มีจริง จึงต้องฟังแต่ละคำจนกระทั่งเข้าใจแต่ละคำ เห็นความลึกซึ้งอย่างยิ่ง อดทนไหม?!

เดี๋ยวนี้คือชีวิตประจำวันหรือเปล่า ... เดี๋ยวนี้คือชีวิตประจำวัน ดีที่รู้ว่าชีวิตคืออะไรและชีวิตประจำวันคืออะไรเป็นชีวิตประจำวันทุกขณะจนกว่าจะจากโลกนี้ไป แต่ยังไม่จบ เพราะต้องมีชีวิตประจำวันในภพต่อไป

ชีวิตประจำวันคือเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ลิ้มรสกระทบสัมผัส คิดนึก แต่หลากหลายมาก ชีวิตประจำวันมากเด็กอะไรรู้บ้างหรือเปล่า? ให้ละเอียดลงไปชีวิตหนึ่งขณะคือ?! นี่แหละที่ไม่รู้ แต่ต้องรู้!!

เมื่อวานมีเห็น เห็นเมื่อวานดับไปแล้วขณะนี้ก็มีเห็น พรุ่งนี้ก็จะมีเหตุปัจจัยให้เห็นต่อไป ได้ยินก็เหมือนกัน ได้กลิ่น ลิ้มรส กระทบสัมผัสทางกาย ทางใจก็คิดนึก เป็นความจริงแต่ละหนึ่งที่สมควรจะเข้าใจ เพราะเข้าใจว่าเป็นเรา แต่ความจริงแล้วเห็นเป็นเราเห็น หรือว่าเห็นเป็นสิ่งที่มีจริงที่ไม่ใช่เรา?!!!

ทำเห็นไม่ได้เพราะเห็นเกิดขึ้นตามเหตุปัจจัย ไม่ใช่เราที่จะทำ นี่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า แต่ละหนึ่งเป็นความจริงที่เกิดจากเหตุปัจจัย ไม่ใช่เรา มีกรรมเป็นปัจจัย เราบังคับบัญชาไม่ได้ ... นี่คือสิ่งที่มีจริงทีละหนึ่งๆ ไม่ว่าจะเป็นเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ลิ้มรสกระทบสัมผัส

พระพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมเพื่อให้เข้าใจความจริงอย่างนี้ นี่คือสิ่งที่มีจริงทีละหนึ่งๆ ที่พระองค์ทรงแสดงเมื่อมีปัญญาน้อย ต้องเริ่มทีละน้อยเริ่มด้วยการเข้าใจว่าธรรมะคืออะไรก่อน!! ธรรมะคือเดี๋ยวนี้ ขณะนี้เป็นธรรมะแต่ละอย่าง เพราะฉะนั้นจะมีเราหรือมีธรรมะแต่ละหนึ่งที่เกิดจากปัจจัยและดับไป??

เพราะฉะนั้นมั่นคงตั้งแต่ชาตินี้เป็นต้นไป นี่คือความชัดเจนของคนที่มีปัญญาน้อย ต้องมั่นคงทีละน้อยความเข้าใจค่อยๆ เข้าใจมั่นคงขึ้น จนชัดเจน มั่นคง ไม่ลืม

ฟังเพื่อเข้าใจชัดเจนแจ่มแจ้งนี่คือประโยชน์ที่ใดฟัง ถ้าไม่ชัดเจนแล้วจะฟังทำไม?! เข้าใจคำว่าธรรมะชัดเจนจนไม่ลืม เพราะฉะนั้นจงฟัง จงใส่ใจให้ดี

ค่อยๆ เข้าใจสมบัติล้ำค่าที่พระพุทธเจ้ามอบให้ทุกคน