สังขาร,สังขารธรรม,สังขตธรรม

สังขารขันธ์,มีความหมายอย่างไรคะ

เมตตาอธิบายขยายความเพื่อความ

เข้าใจเพิ่มขึ้นด้วยค่ะขอบคุณค่ะ

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

คำว่า สังขาร หมายถึง สภาพที่ปรุงแต่ง บางนัยกล่าวเจาะจงสภาพธรรมอย่างหนึ่ง คือ เจตนา แต่ถ้าโดยกว้างขวางไม่เจาะจงแล้ว มุ่งหมายถึง สภาพธรรมที่เกิดเพราะปัจจัยปรุงแต่งทั้งหมด มีความหมายเท่ากับสังขารธรรม กับ สังขตธรรม

สังขารธรรม หมายถึง ธรรมที่เกิดเพราะปัจจัยปรุงแต่งทั้งหมด ได้แก่ จิต เจตสิก และรูปทั้งหมด

สังขตธรรม หมายถึง ธรรมที่เกิดแล้วเพราะปัจจัยปรุงแต่งแล้ว ได้แก่ จิต เจตสิก และรูปทั้งหมด

ส่วนสังขารขันธ์ มุ่งหมายถึง เจตสิก ๕๐ ประเภท ที่นอกเหนือจากเวทนาและสัญญา เพราะเหตุว่า เวทนา เป็นเวทนาขันธ์ สัญญา เป็นสัญญาขันธ์ เมื่อได้เข้าใจอย่างนี้ก็พิจารณาได้ว่า สังขารขันธ์ เป็นสังขารธรรม ใช่หรือไม่? (ใช่ เพราะเหตุว่าสังขารขันธ์ เป็นธรรมที่เกิดเพราะปัจจัยปรุงแต่ง จึงเป็นสังขารธรรม) สังขารธรรม เป็นสังขารขันธ์ ใช่ไหม? (สังขารธรรม เป็นสังขารขันธ์ก็มี ไม่ใช่สังขารขันธ์ก็มี ที่เป็นสังขารขันธ์ ได้แก่ เจตสิก ๕๐ เท่านั้น นอกจากนั้นไม่ใช่สังขารขันธ์ เวทนาเจตสิก ไม่ใช่สังขารขันธ์ สัญญาเจตสิก ไม่ใช่สังขารขันธ์ รูปทั้งหมดไม่ใช่สังขารขันธ์ และจิตทั้งหมด ไม่ใช่สังขารขันธ์) ก็ขอให้คุณ เจียมจิต และทุกท่านได้พิจารณาอีกที นะครับ

ขอเชิญศึกษาเพิ่มเติมได้ที่หัวข้อด้านล่างนี้ครับ

[คำที่ ๒o๒] สงฺขารธมฺม
[คำที่ ๒๘๕] สงฺขารขนฺธ

... ยินดีในกุศลของคุณ เจียมจิต และทุกๆ ท่านด้วยครับ ...