ที่ไม่พอ สำหรับเก็บ
โดย khampan.a  3 ส.ค. 2553
หัวข้อหมายเลข 16867

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

[เล่มที่ 40] พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม ๑ ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 424

พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า

“ดูกร ภิกษุทั้งหลาย ขึ้นชื่อว่ากิเลสทั้งหลาย ย่อมเป็นสภาพหยาบ, ถ้ากิเลสเหล่านี้ มีรูปร่าง อันใครๆ พึงสามารถจะเก็บไว้ในที่บางแห่ง ได้ไซร้ จักรวาลก็แคบเกินไป, พรหมโลกก็ต่ำเกินไป, โอกาสของกิเลสเหล่านั้น ไม่พึงมี (ให้บรรจุ) เลย, ...”

(พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท)

[เล่มที่ 59] พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕ - หน้าที่ 649

“ดูกร ภิกษุทั้งหลาย ธรรมดากิเลส ย่อมไม่มีความชื่นบาน เพราะขจัดคุณความดี มีแต่จะให้ตกนรก”

(พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก หาริตจชาดก)

กิเลส เป็นสภาพธรรมที่มีจริง เป็นนามธรรม เป็นเครื่องเศร้าหมองของจิตใจ กิเลสเวลาที่เกิดขึ้นนั้น ไม่ได้เกิดขึ้นมาเฉพาะตัวเขาเองเท่านั้น ยังมีสภาพธรรมอื่นๆ เกิดร่วมด้วย และจะต้องเกิดร่วมกับกุศลจิตเท่านั้น กิเลสจะเกิดร่วมกับกุศลจิตเท่านั้น เกิดร่วมกับจิตฝ่ายดีไม่ได้เลย ซึ่งเป็นไปตามเหตุตามปัจจัย ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใครทั้งสิ้น

กิเลส มีมากมายหลายประการ พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงไว้โดยละเอียด ตามที่ปรากฏ ในพระสูตรต่างๆ

ที่สำคัญไม่ได้พ้นไปจากชีวิตประจำวันเลย เช่น

โลภะ (สภาพธรรมที่ติดข้อง ยินดีพอใจ)

โทสะ (ความโกรธ ความขุ่นเคืองใจ ความไม่พอใจ)

โมหะ (ความหลง ความไม่รู้)

มานะ (ความสำคัญตน)

มิจฉาทิฏฐิ (ความเห็นผิด)

วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัยในสภาพธรรม)

อหิริกะ (ความไม่ละอายต่อกุศลธรรม)

อโนตตัปปะ (ความไม่เกรงกลัวต่อกุศลธรรม) เป็นต้น

ทั้งหมดนั้น เป็นกุศลธรรมเป็นธรรมฝ่ายดำ ให้ผลเป็นทุกข์ ทั้งนั้น ซึ่งจะถูกดับด้วยปัญญาขั้นโลกุตตระ

จะเห็นได้ว่า กิเลสในชีวิตประจำวัน มีเยอะมากจริงๆ มีมากมายมหาศาล แม้แต่ในวันนี้เอง เมื่อเทียบส่วนกัน ระหว่างกุศลกับกุศล แล้ว เทียบส่วนกันไม่ได้เลย เพราะมีกุศลจิตเกิดขึ้นมากกว่ากุศล นั่นเอง

ถ้ากิเลส มีรูปร่าง (แต่จริงๆ ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเพราะเป็นนามธรรม) ไม่มีที่เพียงพอสำหรับเก็บเลย เพราะมีเยอะมาก ดังข้อความในพระไตรปิฎกที่ได้ยกมา เพราะเหตุว่าทุกครั้งที่กุศลจิต เกิด จะไม่ปราศจากกิเลสเลยตามแต่ประเภทของกุศลจิตนั้นๆ และสะสมอยู่ในจิตทุกขณะอีกด้วย

เมื่อรู้ว่ามีกิเลสมากอย่างนี้ ก็ควรอย่างยิ่งที่จะได้ฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม อบรมเจริญปัญญา สะสมความเข้าใจถูก เห็นถูกไปตามลำดับ เพื่อวันหนึ่งข้างหน้า ปัญญาจะเจริญยิ่งขึ้น จนสามารถดับกิเลสประการต่างๆ ได้จริง ซึ่งจะต่างจากบุคคลผู้ที่ไม่ได้ฟังพระธรรม ไม่ได้ศึกษาพระธรรม นับวันกิเลสก็มีแต่จะพอกพูนหนาแน่นขึ้นเรื่อยๆ เพราะไม่รู้ว่าตนเองมีกิเลส หรือ เพราะเข้าใจผิดว่า ตนเองเป็นผู้หมดกิเลสแล้ว นั่นเอง

เพราะฉะนั้น พระธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง จึงเป็นเครื่องเตือนที่ดี เกื้อกูลให้เห็นกุศลธรรม และเห็นโทษของกุศลธรรมตามความเป็นจริง พร้อมทั้งทรงแสดงให้เห็นถึงคุณของปัญญา ปัญญาเป็นสภาพธรรมที่ดีงาม เป็นโสภณธรรมอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็นสภาพธรรมที่สำคัญมากในพระธรรมวินัยนี้ เพราะเหตุว่า บุคคลผู้มีปัญญาเท่านั้นที่จะสามารถดับกิเลสทั้งปวงได้เป็นสมุจเฉท (ถอนขึ้นได้อย่างเด็ดขาด) ไม่เกิดอีกเลย สามารถจะข้ามพ้นไปจากทุกข์ทั้งปวงได้ในที่สุด ครับ

...อนุโมทนาในกุศลจิตของทุกๆ ท่านครับ...



ความคิดเห็น 1    โดย Jans  วันที่ 4 ส.ค. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 2    โดย เมตตา  วันที่ 4 ส.ค. 2553

ปัญญา เป็นสภาพธรรมที่ดีงาม เป็นโสภณธรรมอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็นสภาพธรรมที่สำคัญมากในพระธรรมวินัยนี้ เพราะเหตุว่า บุคคลผู้มีปัญญาเท่านั้นที่จะสามารถดับกิเลสทั้งปวงได้เป็นสมุจเฉท (ถอนขึ้นได้อย่างเด็ดขาด) ไม่เกิดอีกเลย สามารถจะข้ามพ้นไปจากทุกข์ทั้งปวงได้ในที่สุด ครับ.

...ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ...

กิเลสในชีวิตประจำวันมีมากจริงๆ และกิเลสที่สะสมมาในอดีตอนันตชาติอีกเท่าไหร่ การขัดเกลากิเลสในชีวิตประจำวันก็ยังน้อยมาก ... แสดงให้เห็นว่า กว่าที่ปัญญาจะดับกิเลสจนหมดสิ้นเป็นสมุจเฉทไม่ใช่เรื่องง่าย และเร็วเลย ... ไม่ควรประมาทกิเลส ... (ที่ไม่พอ สำหรับเก็บ ...)

การอบรมเจริญปัญญาย่อมป็นไปทีละน้อยทีละน้อย ค่อยๆ สะสมเป็นกำลังต่อไป ...


ความคิดเห็น 3    โดย opanayigo  วันที่ 4 ส.ค. 2553

เพราะ ความไม่รู้ มืดสนิท ปิดบังทุกสิ่ง

อ่านแล้วให้ระลึกถึงคำกล่าวท่านอ.สุจินต์ว่า กลัวโลภะ แต่ไม่กลัว ความไม่รู้ เพราะความไม่รู้ ก็เลยเก็บๆ ๆ ๆ สะสมต่อๆ ไป (อนิจจา โอ้ว่ากิเลสหรือเรา)

ด้วยความเคารพในธรรม

กราบอนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 4    โดย วันชัย๒๕๐๔  วันที่ 4 ส.ค. 2553

ขอบพระคุณและขออนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 5    โดย orawan.c  วันที่ 4 ส.ค. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 6    โดย hadezz  วันที่ 4 ส.ค. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 7    โดย จักรกฤษณ์  วันที่ 4 ส.ค. 2553

จักรวาลนี้ยังไม่พอเก็บกิเลส รู้แล้วก็สลดใจ แต่ไม่ท้อถอยครับ

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนา อ.คำปั่น ครับ


ความคิดเห็น 8    โดย ผิน  วันที่ 4 ส.ค. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 9    โดย คุณ  วันที่ 4 ส.ค. 2553

ขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 10    โดย prakaimuk.k  วันที่ 5 ส.ค. 2553

เป็นธรรมเตือนใจที่ดีที่สุด สำหรับชีวิตประจำวันค่ะ ...

ขออนุโมทนาคุณคำปั่นและทุกๆ ท่านค่ะ


ความคิดเห็น 11    โดย paew_int  วันที่ 5 ส.ค. 2553

ขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 12    โดย ajarnkruo  วันที่ 5 ส.ค. 2553

กิเลสเก็บผู้ที่ยังมีกิเลสให้อยู่ในสังสารวัฏฏ์

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 13    โดย choonj  วันที่ 5 ส.ค. 2553

กิเลสถึงจะมีมากขนาดไหนก็แบ่งออกเป็น ๓ ขั้น คือ วีติกกมกิเลส ปริยุฏฐานกิเลส และอนุสัยกิเลส เป็นกิเลสอย่าง หยาบ กลาง ละเอียด ในชีวิตประจำวัน

ถ้าสติเกิดก็จะเห็นกิเลสเหล่านี้ จะประหารกิเลสให้เป็นสมุจเฉท ก็ต้องโลกุตตรมรรคจิต

(ถ้าชอบความเห็นนี้ก็น่าจะมีที่ออกเสียง ชอบ เหมือนในเฟซบุ๊ก)


ความคิดเห็น 14    โดย raynu.p  วันที่ 5 ส.ค. 2553

กราบอนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 15    โดย pornpaon  วันที่ 5 ส.ค. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 16    โดย wannee.s  วันที่ 5 ส.ค. 2553

ในพระไตรปิฎกก็มีแสดงไว้ ที่ว่าโลภะของปุถุชน ต่อให้มีทรัพย์สมบัติมากมาย ก็ไม่รู้จักพอ เปรียบเหมือนมีภูเขาทองคำ ๑ ลูก ก็ยังไม่พอ ก็ยังอยากมีภูเขาทองคำอีก ๒ ลูก และต่อๆ ไปอีกเรื่อยๆ ไม่มีวันจบค่ะ


ความคิดเห็น 17    โดย opanayigo  วันที่ 6 ส.ค. 2553

ในชีวิตประจำวัน ปกติมีสิ่งยั่วยวน สิ่งเร้า อันเชี่ยวกราก ทุกๆ ทางที่รับกระทบได้ ก็หลง เป็นไปในเรื่องนั้น ไหลตามไป รู้สึกตัวอีกที ก็ยึดไปแล้ว มันช่างง่ายดายเหลือเกิน หากแต่ ความเข้าใจ ระลึกรู้ โตช้ายิ่งนัก

กราบอนุโมทนา


ความคิดเห็น 18    โดย bsomsuda  วันที่ 6 ส.ค. 2553

เมื่อรู้ว่ามีกิเลสมากอย่างนี้ ก็ควรอย่างยิ่งที่จะได้ ... ฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม อบรมเจริญปัญญา สะสมความเข้าใจถูก เห็นถูกไปตามลำดับ

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 19    โดย สมศรี  วันที่ 7 ส.ค. 2553

นับเป็นลาภอันประเสริฐ ที่ได้มีโอกาสฟังพระธรรมแนวที่ท่านอาจารย์สุจินต์อบรมอยู่นี้ เมื่อได้ฟังพระธรรมจากท่านอย่างตั้งใจ ฟังต่อเนื่อง บ่อยๆ แล้วระลึกตาม จะเข้าใจ สะสมความเห็นถูกทีละเล็กละน้อย เป็นลำดับ

ขอบคุณและขออนุโมทนา


ความคิดเห็น 20    โดย ไตรสรณคมน์  วันที่ 7 ส.ค. 2553

"Earth provides enough to satisfy every man's need, but not every man's greed."

...Gandhi...


ความคิดเห็น 21    โดย รากไม้  วันที่ 9 ส.ค. 2553

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 22    โดย ruttikarn  วันที่ 14 ส.ค. 2553

ขอบคุณและขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 23    โดย ที่พึ่งที่ระลึก  วันที่ 18 ส.ค. 2553

ขออนุโมทนา


ความคิดเห็น 24    โดย สุรศักดิ์  วันที่ 7 ต.ค. 2553

ขอขอบคุณและอนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 25    โดย chulalak  วันที่ 17 ต.ค. 2554

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ รอยยิ้มแห่งความสุขและมีเพื่อนธรรม มากมาย


ความคิดเห็น 26    โดย jaturong  วันที่ 31 ต.ค. 2554

ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 27    โดย ใหญ่ราชบุรี  วันที่ 3 พ.ค. 2557

สาธุ สาธุ สาธุ อนุโมทามิ และขอบพระคุณเป็นอย่างยิ่งค่ะ


ความคิดเห็น 28    โดย peem  วันที่ 8 ส.ค. 2557

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 29    โดย ประสาน  วันที่ 19 ส.ค. 2557

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 30    โดย จิตและเจตสิก  วันที่ 21 ก.พ. 2558

สาธุ ขออนุโมทนาฯ


ความคิดเห็น 31    โดย Nataya  วันที่ 16 ก.ค. 2561

กราบอนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 32    โดย thongkhun1937  วันที่ 14 ส.ค. 2561

ขออนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 33    โดย Nataya  วันที่ 23 พ.ย. 2561

กราบอนุโมทนาค่ะ


ความคิดเห็น 34    โดย chatchai.k  วันที่ 4 ก.ค. 2563

ขออนุโมทนาครับ