ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ไม่ว่าจะฟังคำอะไร ประโยชน์คือเพื่อเข้าใจ เราไม่รู้ว่าคำนั้นพูดถึงอะไรไม่ใช่เข้าใจตามเขาบอก เขาบอกว่าธรรมะคือสิ่งที่มีจริง แล้วเราเข้าใจหรือเราไปจำคำว่าธรรมะคือสิ่งที่มีจริง แต่ความเข้าใจของเรา ... ไหนล่ะธรรมะไหนล่ะมีจริง?! นิสัยใหม่จะต้องสะสมจนกระทั่งเป็นผู้ที่ตรงต่อความจริงในความเข้าใจว่าเราเข้าใจแค่ไหน พระพุทธเจ้าทรงเป็นใคร แล้วพอเราฟังพระองค์ตรัสว่าธรรมะ เราก็เข้าใจธรรมะอย่างนั้นหรือ?? หรือว่าต่างกันห่างไกลมาก นี่คือนิสัยใหม่ที่จะต้องฟังแล้วพุทธะเกิด แล้วพระพุทธเจ้าคือใคร? และพุทธะนี่รู้อะไร? รู้อย่างเรารู้ อย่างนักวิทยาศาสตร์ อย่างแม่ครัวปรุงอาหารเก่ง อย่างนั้นหรือ??

พระพุทธเจ้าคือผู้ที่รู้สิ่งที่คนอื่นไม่รู้โดยประจักษ์แจ้งความจริงถึงที่สุดโดยประการทั้งปวง นี่คือคำในอรรถกถาอธิบายคำว่าพุทธะ พระองตรัสว่าพุทธะ แต่ฟังแล้วเข้าใจพุทธะแค่ไหน ปัญญาแค่ไหนล่ะพุทธะ ปัญญาแค่ทำอาหารเก่งหรือพุทธะ ปัญญาแค่ขับรถเป็น แข่งขันชนะเลิศอย่างนั้นหรือ ... ไม่ใช่ พุทธะต้องเป็นปัญญาที่สามารถประจักษ์แจ้งความจริงของสิ่งที่มีจริงถึงที่สุด (ที่ใครๆ ก็ไม่ถึง) โดยประการทั้งปวง

เรากำลังฟังคำของพระพุทธเจ้าแน่นอน แต่เราเข้าใจแค่ไหน และอรรถกถาที่ใกล้ชิดกับพระพุทธเจ้าเป็นผู้ที่ได้ยินได้ฟังคำของพระองค์โดยตรง สามารถที่จะมีความเข้าใจสืบทอดกันมาจนกระทั่งรักษาไว้ให้ไม่คลาดเคลื่อน เพราะฉะนั้นอรรถกถาคือผู้ที่รู้ความจริงตามลำดับของความรู้ อย่างท่านพระพุทธโฆษาจารย์แต่งตำราวิสุทธิมรรค เพราะฉะนั้นนอกจากพระพุทธพจน์แล้ว คำอื่นทั้งหมดที่เป็นคำที่อาจารย์ในครั้งอดีตผู้ที่ทรงความรู้ในครั้งอดีตได้ช่วยเหลือให้คนอื่นได้เข้าใจโดยขยายความโดยประการที่จะทำให้เข้าใจได้นั่นคืออรรถกถา คำพูดของดิฉัน (ท่านอาจารย์) เอามาจากอรรถกถา ... เอามาจากพระพุทธพจน์

ศึกษาธรรมะนี่ไม่ใช่เผินและได้ยินคำว่าพระพุทธเจ้าก็เอามาเรียนพระอภิธรรมกัน มาเรียนปริเฉทนี้ปริเฉจนั้น แล้วธรรมะอยู่ไหน?! อภิธรรมอยู่ไหน?!

ฟังความจริงทุกคำ สัจจะความจริงไม่ใช่ให้เราเผินเที่ยวไปจำว่ามีกี่ดวง ... ไม่ใช่ แต่ให้รู้ว่าเดี๋ยวนี้เป็นธรรมะทั้งหมด เพราะมีจริง แต่ไม่รู้ความจริง

ความรู้ของเราไม่ต้องกระโจนไปไกลเอาแค่ธรรมดาที่กำลังมีเดี๋ยวนี้รู้ไหมว่าเห็นเดี๋ยวนี้เกิด ถ้าไม่เกิดไม่มีเห็น ... เข้าใจตามได้ไม่พอ ก็ต้องพูดกันบ่อยๆ จนกว่าจะไม่ลืม แล้วอะไรล่ะไม่ลืม ... สติระลึกได้!!

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในความดีของทุกท่านค่ะ

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ