ยิ่งฟังยิ่งยาก เหตุผลที่ยาก 1.ธรรมะเกิดดับเร็วแสนสั้นสุดที่จะประมาณได้ 2.สะสมกิเลสความไม่รู้มามากและนาน 3.ใช้ชีวิตอยู่กับบัญญัติตลอดเวลา 4.ธรรมะไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า. 5.ฟังมาน้อยสะสมมาน้อย 6.ฟังแล้วรู้ว่าเกินวิสัยของมนุษย์ในชาตินี้ เมื่อเป็นเช่นนี้ การที่จะไม่เดือดร้อน พ้นทุกข์ก็ยากสุดที่จะประมาณได้ เพราะยังมีความเป็นเราอยู่ทุกขณะ ... แม้เดี๋ยวนี้ก็ยังไม่รู้ เพราะเกิดดับรวดเร็วสุดที่จะประมาณได้ ยังคิดด้วยว่ามีมนุษย์คนไหนในโลกนี้ที่จะรู้ความรวดเร็วอย่างนี้ได้ ส่วนตัวคิดว่าเป็นไปไม่ได้เลย (ขอโทษที่พูดตรงๆ อย่างโง่ๆ ด้วยความเป็นเรา) คงต้องใช้ชีวิตอยู่กับบัญญัติต่อไปอีกนาน

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

พระธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง เป็นเรื่องที่ละเอียด ลึกซึ้ง แสดงถึงความ เป็นจริงของสภาพธรรมแต่ละอย่างๆ ตามความเป็นจริง ไม่ว่าจะทรงแสดงในส่วนใด ก็ตาม ย่อมไม่พ้นไปจากสภาพธรรมที่มีจริงในขณะนี้ โดยโวหาร โดยพยัญชนะต่างๆ ทั้ง หมดทั้งปวงเพื่อให้เข้าใจสภาพธรรมที่มีจริง อันเป็นธรรมที่ละเอียดยิ่ง ที่หาความเป็นสัตว์ เป็นบุคคล เป็นตัวตน ไม่ได้เลย สำคัญที่ความเข้าใจถูกเห็นถูกของผู้ที่ได้ฟังได้ศึกษา อย่างแท้จริง ถ้าเป็นผู้ที่มีความละเอียดรอบคอบ ไม่ประมาทพระธรรมว่าง่าย ศึกษาด้วย ความตั้งใจ ความเข้าใจก็จะค่อยๆ เจริญขึ้นไปตามลำดับ พระธรรม แม้จะยาก แต่ก็ไม่ เหลือวิสัยที่จะเข้าใจได้

สำคัญ คือ ไม่ขาดการฟัง ไม่ขาดการศึกษาพิจารณาไตร่ตรอง ไม่ว่างเว้นจากการ ฟังพระธรรม และมีจุดประสงค์ที่ถูกต้องในการศึกษาว่า เพื่อความเข้าใจถูกเห็นถูกในลักษณะของสภาพธรรมตามความเป็นจริง เข้าใจแค่ไหน ก็แค่นั้น จะให้มีความเข้าใจมากๆ ในทันทีทันใด ย่อมเป็นไปไม่ได้

ธรรม แม้จะรู้ยาก แต่สามารถรู้ได้ เมื่อรู้ว่าธรรมยาก รู้ได้ยาก ยิ่งจะเพิ่มพูนความอดทนความเพียรความจริงใจที่จะฟังที่จะศึกษาต่อไป ครับ

... ยินดีในกุศลของทุกๆ ท่านด้วยครับ ...