ผู้ฟัง ถ้าคนที่ยังไม่มีโอกาสศึกษาพระอภิธรรมหรือไม่ได้ศึกษาธรรมอย่างลึกซึ้งมาก แล้วอยากจะปฏิบัติธรรม จากบุญขั้นทาน ศีล ภาวนา อยากได้บุญขั้นสูงสุดคือภาวนา กรุณาแนะนำวิธีการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน จะได้รู้วิธีการแล้วได้ปฏิบัติเป็นแนวทางของชีวิต

ท่านอาจารย์ ทั้งหมดมาจากอยาก ใช่หรือไม่ อยากปฏิบัติ แต่ว่าปฏิบัติไม่ใช่อวิชชาปฏิบัติ ต้องเป็นปัญญา พระพุทธศาสนาต่างกับศาสนาอื่นๆ เพราะเหตุว่าสอนให้ผู้ที่ฟังเกิดปัญญาของตัวเองก่อนตามลำดับขั้นด้วย เพราะฉะนั้นยังไม่ต้องคิดถึงเรื่องการที่จะปฏิบัติ ถ้ายังไม่มีความเข้าใจสภาพธรรมที่มีจริงๆ ในขณะนี้ เพราะผลของการปฏิบัติคือ การรู้จริงในสิ่งที่ได้ฟัง ซึ่งเป็นเรื่องของสภาพธรรมที่มีจริงในขณะนี้

สิ่งที่กำลังได้ฟังในขณะนี้ สภาพธรรมไม่เที่ยง เกิดขึ้นและดับไป นี่คือสิ่งที่ฟัง แต่ยังไม่ประจักษ์แจ้งความจริงนั้น เนื่องจากปัญญายังไม่ถึงระดับที่จะอบรม จนกว่าสามารถที่จะรู้ความจริงอย่างนั้นได้ เพราะเหตุว่าปัญญาต้องเจริญตามลำดับขั้น โดยมากทุกคนคิดถึงแต่เรื่องปฏิบัติ แต่ไม่คิดถึงเรื่องเข้าใจธรรม

ก่อนที่จะปฏิบัติต้องมีความเข้าใจก่อน เพราะว่าพระพุทธศาสนาไม่ได้สอนให้ไม่เข้าใจ และให้ไปทำอะไร แต่ว่าสิ่งที่มีอยู่ทั้งหมดมีความเห็นถูกในขั้นการฟังมั่นคงหรือยัง เช่น ในขณะนี้ได้ยินว่าเห็นเกิดขึ้นแล้วดับ เท่านี้มั่นใจหรือไม่ว่าเป็นสัจจะ เป็นความจริง จิตมีจริงๆ เพราะเหตุว่าเป็นสภาพที่รู้สิ่งนี้ที่กำลังปรากฏ เสียงกำลังปรากฏ แข็งกำลังปรากฏ ถ้าไม่มีสภาพที่รู้สิ่งนั้นๆ สิ่งนั้นๆ จะปรากฎได้อย่างไร

การศึกษาธรรมคือ พิจารณาสิ่งที่กำลังมีในขณะนี้ให้มีความเข้าใจถูกว่า เหตุใดกล่าวว่าเป็นธรรม ก่อนที่เราจะรู้ว่าเป็นธรรม ที่เราเข้าใจว่าเป็นโต๊ะ เป็นเก้าอี้ แต่เมื่อกระทบสัมผัสสิ่งที่เราเคยเข้าใจว่าเป็นโต๊ะ เป็นเก้าอี้ โต๊ะมีหรือไม่ หรือว่ามีแข็งที่กำลังปรากฏ เพราะเหตุว่าขณะนี้ที่กระทบสัมผัสสิ่งที่ปรากฏ ซึ่งเคยเข้าใจว่าเป็นเก้าอี้ เป็นโต๊ะ แต่ลักษณะจริงๆ คือแข็ง

ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1678

กราบอนุโมทนาค่ะ