โสมนัส หมายถึง ความรู้สึกที่เป็นสุขทางใจ เกิดกับโลภมูลจิตหรือกุศลจิตก็ได้

ความแช่มชื่นด้วยโลภะ คือ ความแช่มชื่นในรูป เสียง กลิ่น รส โผฐัพพะต่างๆ สัตว์บุคคลต่างๆ แล้วความแช่มชื่นในทางสงบหรือทางสมณะคืออย่างไร? วันนี้ดอกไม้สวย ... แช่มชื่นด้วยโลภะ แต่วันนี้ฟังธรรมแล้วเข้าใจ ... แช่มชื่นของสมณะ ปัญญาแช่มชื่นเพราะปัญญาเข้าใจ สงบจากโลภะ สงบจากอกุศล ต่างกับขณะที่แช่มชื่นด้วยอกุศล

ฟังธรรมแล้วก็แช่มชื่นด้วยปัญญาบ้างนิดๆ หน่อยๆ แต่เวลาที่โลภะเกิดก็แช่มชื่นด้วยโลภะ แล้วใครรู้?? ... ปัญญา ... ถ้าไม่รู้ก็เน่าด้วยโลภะด้วยอกุศล

อกุศลอื่นยังพอเห็นได้ เช่น โทสะ มานะ แต่สำหรับโลภะ มีใครเห็นบ้าง?! ถึงเห็นก็ชอบ แปลว่าชอบเน่า!! จนกว่าปัญญาจะรู้แล้วเห็นโทษ แล้วปัญญามาจากไหน?! คิดเองได้ไหม??

สภาพธรรมะที่ไม่มีรูปร่างสัณฐานเลยกำลังเกิดดับตลอดเวลา อาการที่ปรากฏไม่เคยแสดงให้รู้เลยว่าขณะนั้นเน่า เพราะเห็นแต่สิ่งสวยๆ งามๆ อากาศดีๆ น่าพอใจทุกอย่าง ไม่รู้เลยว่าขณะนั้นเน่า แล้วใครจะบอก ต้องเป็นผู้ที่ทรงประจักษ์แจ้งความจริง

ผู้ที่มั่นคงในความจริง แม้ขณะนี้สภาพธรรมะไม่ได้ปรากฏการเกิดดับซึ่งไม่ใช่ตัวตน แต่เป็นอย่างนั้น เพราะฉะนั้นผู้ที่มีความเข้าใจจริงๆ ก็รู้ว่าเปลี่ยนไม่ได้ แล้วก็รู้หรือไม่รู้เท่านั้นเอง! ถ้าจะรู้ก็หนทางเดียวคือฟังพระธรรมและค่อยๆ เข้าใจขึ้น ปัญญาสามารถที่จะรู้ความจริงว่าเข้าใจแค่ไหน และค่อยๆ เข้าใจจนสามารถที่จะค่อยๆ รู้ลักษณะของสิ่งที่ปรากฏหรือเปล่า ... ต้องเป็นผู้ที่ตรงอย่างยิ่งเพราะเหตุว่าปัญญาตรง ถูกคือถูก ผิดคือผิด ไม่ได้ลวงหรือทำให้คนอื่นเข้าใจผิดได้เลย

เห็นความต่างของปัญญาของพระพุทธเจ้ากับคนที่ไม่มีปัญญาไหม? ต่างกันระดับไหน? แล้วปัญญามีเท่าไหร่ ... แล้วอวิชชากับโลภะกับกิเลสอื่นมีเท่าไหร่? เพราะฉะนั้นยาก แสนยาก แต่ก็รู้ว่าเป็นสิ่งที่เป็นไปได้เมื่อมีการอบรม ค่อยๆ เข้าใจขึ้น

เข้าใจเท่าที่จะเข้าใจได้ตามกำลังปัญญาของแต่ละคน สะสมการฟังไปทีละเล็กทีละน้อยเพื่อให้ละ ... ละสิ่งแรกคือละความไม่รู้!!

ธรรมเตือนใจ ศึกษาพระธรรมเพื่อให้เข้าใจสิ่งที่กำลังปรากฏขณะนี้ โดยไม่หวัง

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในความดีของทุกท่านค่ะ