ท่านอาจารย์ เป็นนามธรรม เป็นสภาพรู้ คือ ถ้าแยกโลกหรือจักรวาล โดยสภาพธรรมที่มีจริงทั้งหมดออกเป็น ๒ ประเภทใหญ่ๆ ลักษณะ ๑ เป็นสภาพรู้ อีกลักษณะ ๑ เป็นสภาพที่ไม่สามารถจะรู้อะไรได้ ถ้าจะเติมคำภาษาบาลีลงไป สภาพรู้เป็นนามธรรม คือ ธรรมเป็นธรรมทั้งหมดแต่ว่า ธรรมที่เป็นสภาพรู้นั้นเป็นนามธรรม ส่วนสภาพที่ไม่รู้เป็นรูปธรรม ต้องยอมรับความจริงเป็นขั้นๆ ว่า มีแน่ๆ นามธรรม ขั้นต้นรู้จักชื่อ คือ ได้ยินชื่อ และคุ้นหู ถ้าจะให้ไล่เรียงก็บอกได้ว่า ได้ยินนี้ไม่มีรูปร่าง แต่ว่า เป็นสภาพที่สามารถที่จะรู้เสียง กำลังได้ยิน ได้ยินเสียง รู้ว่าเสียงสูง เสียงต่ำ นั้นเป็นลักษณะได้ยิน มีจริง เป็นนามธรรม นี้คือ ความรู้ขั้นฟัง และความรู้ขั้นเข้าใจ และต้องมีความรู้ขั้นพิจารณาจริงๆ และมีความรู้ที่เริ่มจะเข้าใจขณะที่กำลังได้ยิน ต้องเพิ่มขึ้นอีกขั้นหนึ่ง คือ เดี๋ยวนี้กำลังได้ยิน แต่กำลังฟังเรื่องการได้ยิน จนกว่าจะมีการรู้ลักษณะที่ได้ยิน นี้เป็นอีกขั้นหนึ่ง คือ สภาพธรรมที่มี ต้องอาศัยการฟังเป็นขั้นๆ และต้องใจเย็นๆ อย่ารีบร้อนไปไหน

ปกิณณกธรรม ตอนที่ 17

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ