1.ประจักษ์แจ้ง คืออย่างไร? 2.ความจริงกับความไม่จริงคืออย่างไร? 3.สิ่งที่มีจริง (ธรรมะ) ตามความเป็นจริงคืออย่างไร?
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
๑. ประจักษ์แจ้ง เป็นปัญญาในระดับวิปัสสนาญาณขั้นต่างๆ
ซึ่งเป็นปัญญาในขั้นที่แทงตลอดในสภาพธรรมตามความเป็นจริง เช่น
ปัญญาที่รู้แจ้งแทงตลอดในสภาพธรรมที่เป็นนามธรรมกับรูปธรรมซึ่งแยกขาดจากกันอย่างชัดเจน
เป็นต้น
ไม่ใช่ขั้นฟังและไม่ใช่ขั้นระลึกรู้สภาพธรรมที่เป็นสติปัฎฐาน
แต่ถ้าไม่มีปัญญาตั้งแต่ขั้นฟัง
ก็ไม่สามารถมีปัญญาถึงระดับที่เป็นวิปัสสนาญาณขั้นต่างๆ
ได้เลย
๒. ความจริง เป็นสภาวะที่ทรงไว้ซึ่งความเป็นจริงอย่างนั้น
มีลักษณะที่ไม่เปลี่ยนแปลงเป็นอย่างอื่น เช่น โกรธ เป็นโกรธ
เปลี่ยนโกรธให้เป็นอย่างอื่นไม่ได้ ความติดข้องเป็นความติดข้อง
เปลี่ยนลักษณะของความติดข้องไม่ได้ แข็งเป็นแข็ง
เปลี่ยนแข็งให้เป็นอย่างอื่นไม่ได้ เป็นต้น
ส่วนความไม่จริง ก็คือ สิ่งที่ไม่มีลักษณะ ไม่มีสภาวะ ได้แก่บัญญัติ
ซึ่งหมายถึง ให้รู้โดยอาการนั้นๆ บัญญัติไม่มีสภาวะ
บัญญัติเป็นเพียงเรื่องราวที่จิตคิดนึก เช่น เห็นแล้ว
รู้ว่าเป็นคนหรือว่าเป็นสิ่งต่างๆ นั่นเป็นบัญญัติเรื่องราวแล้ว
บัญญัติไม่มีสภาวะ บัญญัติเป็นเพียงเรื่องหรือชื่อของปรมัตถธรรม
เพราะมีปรมัตถธรรม จึงมีชื่อ หรือมีคำบัญญัติ เพราะแท้ที่จริงแล้ว
สิ่งที่มีจริงๆ ที่ใครๆ
ก็เปลี่ยนแปลงลักษณะของสิ่งที่มีจริงนั้นไม่ได้ มีอยู่ ๔ อย่าง
ที่เรียกว่า ปรมัตถธรรม ๔ ได้แก่ จิต เจตสิก รูป และนิพพาน
ไม่ใช่บัญญัติ บัญญัติไม่ใช่ปรมัตถธรรม บัญญัติไม่มีลักษณะให้รู้
ไม่มีจริง เพราะไม่มีลักษณะ
แต่เพราะมีปรมัตถธรรมซึ่งเป็นสิ่งที่มีจริงนี้เอง จึงมีบัญญัติธรรม
ยกตัวอย่างเช่น เพราะมีขันธ์ ๕
ซึ่งเป็นสภาพธรรมที่มีจริงที่เกิดเพราะเหตุปัจจัย อันได้แก่ นามธรรม
(จิต และเจตสิก) และรูปธรรม จึงมีการบัญญัติเรียกว่าเป็นคนนั้น
คนนี้ เป็นคนดี เป็นคนไม่ดี เป็นต้น
ทั้งหมดนี้ก็สืบเนื่องมาจากมีสิ่งที่มีจริงที่เป็นปรมัตถธรรมนั่นเอง
ซึ่งความจริงแล้ว คนไม่มี มีแต่สภาพธรรมเท่านั้น
๓. สิ่งที่มีจริง เป็นจริงอย่างไร ก็เป็นจริงอย่างนั้น
ตามความเป็นจริงของสภาพธรรมนั้นๆ ซึ่งใครก็เปลี่ยนแปลงไม่ได้
จะรู้หรือไม่รู้ก็ตาม
ความจริงไม่มีทางที่จะเปลี่ยนเป็นอย่างอื่นไปได้เลย ปัญญา
ความเข้าใจถูกเห็นถูกเท่านั้น
ที่จะรู้ธรรมซึ่งเป็นสิ่งที่มีจริงตามความเป็นจริงได้ ครับ
... ยินดีในกุศลของคุณ Kuat639 และทุกๆ ท่านด้วยครับ ...