มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา

วัตถุประสงค์จริงๆ ของฟังเดี๋ยวนี้เพื่ออะไร?

โดย เมตตา 4 มี.ค. 2569

หัวข้อหมายเลข 52078

อ.ชุมพร: เมื่อวานหนูได้นำปัญหาธรรมะในเรื่อง จะต้องสนทนาจะต้องศึกษาปริยัติธรรมละเอียดสักแค่ไหนมาสนทนาค่ะ ก็ยังมีความไม่ชัดเจนแม้แต่เรื่องปริยัติธรรม ก็จะเรียนถามท่านอาจารย์ว่า ปริยัติ ไม่ใช่แค่จำคำ แต่เป็นเรื่องของความเข้าใจ อย่างนั้นหรือคะ?

ท่านอาจารย์: ฟังธรรมะเพื่อนำมาสนทนาหรือ? หรือเพื่ออะไร?

อ.ชุมพร: เพื่อทุกคำ เพื่อให้เกิดความเข้าใจค่ะ

ท่านอาจารย์: นั่นคือ จุดประสงค์ใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: เข้าใจแล้วจะทำอย่างไรต่อไป?

อ.ชุมพร: ความเข้าใจก็จะนำทางไปในทางที่ถูกต้อง ก็ต้องฟังต่อไปใช่ไหมคะ?

ท่านอาจารย์: เพื่ออะไร?

อ.ชุมพร: เพื่อให้เกิดความเข้าใจค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ทุกอย่างที่ทำเพื่อเข้าใจความจริงของสิ่งที่มีที่ลึกซึ้ง ถ้าไม่ฟังจะไม่รู้เลยว่า ลึกซึ้งระดับไหน?

อ.ชุมพร: ฉะนั้น ความละเอียดในเรื่องของคำ แต่ละคำ ก็มีความลึกซึ้ง ฉะนั้น ความเข้าใจเท่าไหร่ก็คงจะไม่ละเอียดพออย่างนั้นนะคะ

ท่านอาจารย์: แล้วฟังทำไมล่ะ?

อ.ชุมพร: ฟังเพื่อเข้าใจขึ้นค่ะ

ท่านอาจารย์: เข้าใจขึ้นๆ ๆ ละเอียดไหม?

อ.ชุมพร: ค่อยๆ ละเอียดขึ้นค่ะ

ท่านอาจารย์: นั่นคือจุดประสงค์ของการฟังพระธรรมใช่ไหม?

อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นค่ะ ท่านอาจารย์คะ ฟังแล้วเกิดความเข้าใจ แม้จะได้ฟังแล้วจำไว้ไตร่ตรอง ความเข้าใจในขั้นการฟังการไตร่ตรองตามความเป็นจริงของสภาพธรรมะ แต่ก็ยังไม่รู้ลักษณะของสภาพธรรมะ ฉะนั้น ความรู้ความเข้าใจในขั้นการฟังขั้นการไตร่ตรองนี่ จะต้องมีความละเอียดจนกว่าจะค่อยๆ รู้ตรงลักษณของสภาพธรรมะเป็นอย่างนั้นนะคะท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: ก็ต้องตรงนะ ฟังเพื่อเข้าใจอะไร?? ผ่านไม่ได้เลย ไม่ใช่เพื่ออย่างอื่นทั้งหมด จะได้รู้วัตถุประสงค์จริงๆ ของฟังเดี๋ยวนี้เพื่ออะไร?

อ.ชุมพร: เพื่อเข้าใจความจริงเดี๋ยวนี้ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ทุกครั้งที่ฟังเพื่อเข้าใจใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: เข้าใจอะไร?

อ.ชุมพร: เข้าใจความจริงคะ

ท่านอาจารย์: ความจริงอยู่ไหน? ความจริงของอะไร?

อ.ชุมพร: ความจริงของสิ่งที่กำลังมีกำลังปรากฏเดี๋ยวนั้น

ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้ด้วยใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ใช่ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เดี๋ยวนี้ฟังเพื่อเข้าใจอะไร?

อ.ชุมพร: เข้าใจความจริงที่มีเดี๋ยวนี้ค่ะ

ท่านอาจารย์: อะไร?

อ.ชุมพร: เห็นค่ะ

ท่านอาจารย์: แสดงว่า เรายังไม่ได้เข้าใจความจริงของเห็นใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ใช่ค่ะ

ท่านอาจารย์: แล้วใครเข้าใจความจริงของเห็น?

อ.ชุมพร: พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น พระองค์ตรัสว่าอย่างไร?

อ.ชุมพร: ตรัสว่า เห็น เป็นธาตุรู้เป็นสภาพรู้ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เดี๋ยวนี้กำลังเห็น ไม่เคยคิดถึงเห็น ไม่เคยฟังเรื่องเห็น ไม่รู้จักเห็น แต่เห็นทุกวัน กับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ความจริงของเห็น ทรงแสดงความจริงของเห็นให้ค่อยๆ ไตร่ตรอง ให้มีความเข้าใจที่ถูกต้องในเห็นที่กำลังเห็นทีละเล็กทีละน้อยใช่ไหม?

อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ไม่ว่าอะไรทั้งหมดที่มีที่ปรากฏ ไม่เคยรู้ความจริง ไม่เคยเข้าใจความจริง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ความจริงของทุกสิ่งที่มีจริงๆ ที่ปรากฏ เพราะฉะนั้น ฟังคำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่ออะไร?

อ.ชุมพร: เพื่อเข้าใจเห็นค่ะ

ท่านอาจารย์: พระองค์ตรัสว่าอย่างไร?

อ.ชุมพร: พระองค์ตรัสว่า เห็นเกิดด้วยปัจจัย เกิดแล้วก็ดับไป เห็นไม่ใช่เราค่ะ

ท่านอาจารย์: เข้าใจขึ้นบ้างไหมจากการฟังอย่างนี้ เห็นไม่ใช่เรา เห็นเกิดขึ้นแล้วดับไปจริงไหม?

อ.ชุมพร: ตรงนี้ค่ะ การจำกับความเข้าใจนี่จะต่างกันอย่างไรคะ

ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้กำลังเห็นค่ะ เห็นเป็นเราหรือเปล่า?

อ.ชุมพร: เห็นไม่ใช่เราค่ะ

ท่านอาจารย์: แค่นี้!! มั่นใจแค่ไหนที่จะตอบ ไม่ใช่เพียงจำว่า เห็นไม่ใช่เรา? ต่างกันแล้วใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ต่างกันค่ะ ฉะนั้น การฟังเรื่องของความจริง เช่น เห็น แล้วเกิดความเข้าใจเล็กๆ น้อยๆ แต่ก็ยังไม่รู้ตรงเห็นนะคะท่านอาจารย์ ฉะนั้น ท่านอาจารย์พูดถึงสภาพธรรมะเกิดดับเร็วมาก สภาพธรรมะแต่ละหนึ่งๆ กว่าจะเข้าใจแต่ละหนึ่ง กว่าจะค่อยๆ ชัดเจนแต่ละหนึ่งนี่ ยากทีเดียวนะท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: ใครเป็นผู้ตรัสว่า ธรรมะเกิดดับเร็วสุดที่จะประมาณได้

อ.ชุมพร: พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าค่ะ

ท่านอาจารย์: เป็นความจริงที่ค่อยๆ รู้ว่า ขณะนี้เห็นสั้นมาก เพราะว่าอย่างอื่นที่ปรากฏไม่ใช่เห็น

อ.ชุมพร: อย่างอื่นที่ปรากฏไม่ใช่เห็น ค่ะท่านอาจารย์ ความละเอียดเป็นเช่นนั้นจริงๆ ค่ะ

ท่านอาจารย์: เข้าใจไม่ใช่จำใช่ไหม?

อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นค่ะ เข้าใจไม่ใช่จำ เพราะเข้าใจว่าอันอื่นก็ไม่ใช่เห็นค่ะ

ท่านอาจารย์: และก็มีจริงๆ ด้วย แต่ยังไม่รู้ความจริงว่า เกิดดับเร็วสุดที่จะประมาณได้ทุกอย่าง จึงปรากฏเสมือนพร้อมกัน

อ.ชุมพร: ท่านอาจารย์คะ การที่รู้ความต่าง เห็นกับคิด ไม่ใช่อันเดียวกัน ความเข้าใจที่จะค่อยๆ ดำเนินไปเป็นเช่นไรคะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เห็นเกิดแล้วดับไป จะไปเป็นเราได้ไหม?

อ.ชุมพร: ไม่ได้ค่ะ

ท่านอาจารย์: รู้หรือยัง?

อ.ชุมพร: ยังค่ะ

ท่านอาจารย์: รู้ได้ไหม?

อ.ชุมพร: ได้ค่ะ

ท่านอาจารย์: เมื่อไหร่?

อ.ชุมพร: เมื่อค่อยๆ เข้าใจขึ้นค่ะ

ท่านอาจารย์: มากกว่ากำลังพูดเดี๋ยวนี้ใช่ไหม?

อ.ชุมพร: มากทีเดียวค่ะ

ท่านอาจารย์: แล้วถ้าไม่พูดถึงเลย จะคิดถึงเห็นไหม?

อ.ชุมพร: ไม่คิดแน่ๆ ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ทำไมเราพูดถึงเห็น?

อ.ชุมพร: เพื่อที่จะไม่ให้ลืมค่ะ