เมตตาไม่มีประมาณ จะพบคนพาลทั้งเมือง

ผู้ฟัง คำว่า ไม่มีประมาณ หมายความว่า มีมากมายหรืออย่างไร

ท่านอาจารย์ จริงๆ แล้วไม่ควรจะมีประมาณ มากเท่าไหร่ก็ดีเท่านั้น ใช่ไหม ไม่ใช่จำกัด แต่ว่าคนนี้กล่าวว่า เมตตาไม่มีประมาณ จะพบคนพาลทั้งเมือง ใครก็ตามจะพูดอะไรก็ตาม เราไม่ใช่ว่าตื่นเต้นเชื่อง่าย ฟังดูก็คล้องจองดี แต่ต้องพิจารณาว่าเกิดจากความเห็นถูก หรือเกิดจากความเห็นผิด ตรงกับพระพุทธพจน์ หรือไม่ตรง ตรงกับสภาพธรรมตามความเป็นจริง หรือไม่ตรง เพราะว่าถ้าคนที่มีความเห็นผิดสะสมมาจะรับทันทีว่าจริง

เพราะฉะนั้น ก็ไม่ต้องเมตตามาก อย่าให้มีประมาณ เพราะว่าเดี๋ยวจะพบคนพาลทั้งเมือง ก็เป็นเรื่องที่ไม่เข้าใจคุณประโยชน์ของธรรมฝ่ายดี และนอกจากนั้นก็ยังไม่เข้าใจว่าเมตตานั้นมีลักษณะอย่างไร เพราะเหตุว่าจริงๆ แล้วเมตตาไม่ใช่คิด ไม่ใช่คิดว่าเราไม่เป็นศัตรู "นั่นคิด" แต่ไม่ใช่ความจริงใจ

เมตตา คือ ความเป็นเพื่อน ไม่ต้องมานั่งคิดว่าฉันไม่เป็นศัตรูกับใคร ฉันไม่เป็นศัตรูกับใคร หรือว่าไม่ใช่มานั่งท่อง สัตว์ทั้งหลายจงมีความสุข แต่ความเป็นมิตร คือ ผู้นั้นแหละเป็นเพื่อนจริงๆ พร้อมที่จะทำประโยชน์ให้คนอื่นทันที มีความหวังดี มีความพร้อมที่จะทำประโยชน์เกื้อกูล นี่คือความเป็นมิตร หรือความเป็นเพื่อน ไม่ได้มีความหวังร้าย เพราะฉะนั้น เมตตาเกิดจะไม่เกลียดชังใคร ที่จะไปแผ่ให้คนที่ชัง ก็ยังมีชังอยู่ แล้วก็นั่งแผ่ นี่ก็ไม่สำเร็จ เพราะว่าปราศจากความเป็นเพื่อน

เรื่องต่อไปที่ยกก็คือว่าทุกคนที่ฟังธรรม ศึกษาธรรม เพื่อประโยชน์คือได้รู้สภาพธรรมตามความเป็นจริง สิ่งใดดีก็ดี อย่างเมตตาดี ก็ต้องดี จะไปกล่าวว่าให้มีประมาณ ก็ไม่ถูกต้อง สิ่งใดไม่ดี ก็ต้องไม่ดี ธรรมฝ่ายดีคือดี ธรรมฝ่ายไม่ดีคือไม่ดี ไม่ใช่มีเราหรือมีเขา แต่ธรรมที่ดีใครจะไปเปลี่ยนสภาพธรรมนั้นได้ อย่างความเป็นมิตรมีใครบ้างที่ไม่ต้องการ เมื่อคนอื่นต้องการฉันใด หรือเราต้องการฉันใด คนอื่นก็ต้องการฉันนั้น คือความที่เป็นเพื่อน แล้วก็พร้อมที่จะช่วยทำประโยชน์เกื้อกูล

เพราะฉะนั้น ถ้าเป็นธรรมฝ่ายดี เราจะมาพูดกันว่า เมตตาไม่มีประมาณ พบคนพาลทั้งเมือง ก็ไม่ถูก ในเมื่อเราเป็นผู้ที่ศึกษาธรรมเพื่อรู้ความจริง เพื่อที่จะได้ละอกุศล

ผู้ฟัง อาจารย์คะ คนที่ตั้งอันนี้เป็นมิจฉาทิฏฐิหรือเปล่า

ท่านอาจารย์ แน่นอนเห็นผิดแน่นอน ไม่รู้จักเมตตาด้วย แล้วก็พูดไปโดยความคิดเห็นของตัวเองที่ไม่เข้าใจว่าเมตตาจริงๆ นั้นคืออย่างไร ไม่รู้จักเมตตา

สนทนาธรรม ตอนที่ 048