
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
การศึกษาธรรม เพื่อเข้าใจความจริงของสิ่งที่มีจริง เพื่อละคลายความไม่รู้และดับกิเลสเป็นลำดับไป รู้ความจริงขัดเกลาความไม่รู้และกิเลสทั้งหลายให้หมดสิ้นไป ก้าวแรกในการศึกษาธรรมต้องรู้ว่า ธรรมคืออะไร ธรรมคือสิ่งที่มีจริงที่กำลังปรากฏเดี๋ยวนี้ ฟังอีกเข้าใจอีก ฟังแล้วฟังอีก ปรารภแล้วปรารภอีก การศึกษาตั้งแต่ต้นคือขั้นการฟัง แล้วไม่ใช่เราที่ศึกษา แต่เป็นธรรมะฝ่ายดีเกิดขึ้นทำกิจ ปัญญารู้ประโยชน์และศึกษาขึ้นๆ จนเป็นความรอบรู้เป็นขั้นปริยัติ ขั้นฟัง เข้าใจ ไตร่ตรอง (สัจจญาณ) เริ่มรู้จักพระพุทธเจ้า มีพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง ฟังพระธรรมไตร่ตรองเข้าใจและน้อมประพฤติปฏิบัติตาม จึงเจริญกุศลศีลในพระศาสนานี้ และมีการปรุงแต่งนำไปของปัญญามีคุณความดีขึ้นเป็นจาริตศีลที่ดีควรเจริญ วาริตศีลที่ควรงดเว้น จนถึงการศึกษาที่ยิ่งคืออธิศีล อธิจิต อธิปัญญา (ไตรสิกขาในพระพุทธศาสนานี้) ขณะที่สติปัฏฐานเกิด โสภณธรรมทั้งหลายที่ประกอบด้วยปัญญา เพราะฉะนั้นการรู้แจ้งอริยสัจจธรรมจึงต้องมีสามรอบ
เป็นการอบรมเจริญปัญญาเพื่อรู้ความจริงของธรรมที่กำลังปรากฏขณะนี้
ที่ต้องเกิดมาเป็นทุกข์มาแสนนานในสังสารวัฏเพราะเป็นเรา ซึ่งผิดเป็นโทษเพราะคิดว่ามีเรา ทางเดียวที่จะพ้นจากทุกข์ในทุกระดับ คือ ต้องอบรมเจริญปัญญารู้ว่าเป็นธรรมที่อาศัยปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นและดับไป ไม่ใช่เรา
อวิชชาไม่รู้ความจริงของสิ่งที่มีจริงขณะนี้ อวิชชามหาศาลเป็นธาตุใหญ่สะสมมาเนิ่นนานในสังสารวัฏ อวิชชาไม่รู้ว่าไม่มีเรา จึงหลงว่ามีเรา การได้ฟังว่าเป็นธรรมที่ไม่ใช่เรานั้นเป็นประโยชน์มหาศาล เป็นสิ่งที่ควรศึกษา
เป็นเราด้วยตันหา ... เป็นเราด้วยความติดข้องยินดีพอใจ เป็นเราด้วยทิฏฐิ ... เป็นความเห็นผิดคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง ยึดถือสิ่งที่มีจริงว่าเป็นเรา เป็นเราด้วยมานะ ... เป็นเราด้วยความสำคัญ เพราะฉะนั้นจึงต้องได้ฟังได้ศึกษาธรรมให้เข้าใจสิ่งที่มีจริงๆ ตรงตามความเป็นจริง เพื่อเข้าใจและขัดเกลาสิ่งที่ไม่ดีต่างๆ

ทุกขณะเป็นอนัตตาเพราะเกิดตามเหตุตามปัจจัย ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาใดๆ ทั้งสิ้น แสดงถึงความเป็นไปของธรรมเป็นธรรมดาที่ไม่ใช่เราจริงๆ เป็นธรรมทุกขณะไม่มีเว้นเลย เป็นธรรมในชีวิตประจำวัน ไม่ต้องไปหาที่ไหนเลย
ขันธ์ห้าเป็นที่ตั้งของความยึดถือ นั่นของเรา (ตัณหา) เราเป็นนั่น (มานะ) นั่นเป็นตัวตนของเรา (ทิฏฐิ) เป็นความเข้าใจอย่าวถูกต้องตรงตามความเป็นจริงจึงสามารถขัดเกลาละคลายอกุศลได้ ขณะที่ปัญญาเกิดขึ้นอกุศลเกิดไม่ได้ ถ้าจะดับความเห็นผิดได้ต้องเป็นพระโสดาบัน ดับความสำคัญตนต้องเป็นพระอรหันต์
อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา สภาพธรรมที่เกิดขึ้นและดับไปไม่เที่ยง จึงเป็นทุกข์ ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา
แม้สิ่งที่เกิดแล้วดับยังไม่ใช่ตัวตน แล้วนิพพานไม่เกิดไม่ดับแล้วจะเป็นตัวตนได้อย่างไร?!
รู้ในความเป็นอนิจจังของสิ่งที่เกิดแล้วดับ เป็นทุกข์ แล้วจะเป็นเราได้อย่างไร??
เรียนธรรมศึกษาธรรมเพื่อรู้ในความเป็นธรรมแต่ละหนึ่งที่เกิดเพราะเหตุปัจจัยและดับไป
รู้อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ของสังขารธรรม เพื่อรู้นิจจัง สุขัง อนัตตาของนิพพาน
กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ด้วยความเคารพยิ่ง
ยินดีในความดีของทุกท่านค่ะ
กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง
ยินดีในกุศลจิตครับ