อ.ชุมพร: ได้ยินเมื่อสักครู่ท่านอาจารย์กล่าวถึง ไม่รู้จักอกุศล จะรู้กุศลไหม? ก็อยากขอความเกื้อกูลจากท่านอาจารย์ค่ะ เพราะว่าการที่จะรู้จักอกุศลนี่ก็ไม่ได้ง่ายเลยค่่ะกราบท่านอาจารย์ค่ะ

ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้อะไรค่ะ กุศลหรืออกุศล?

อ.ชุมพร: เดี๋ยวนี้อะไร คือคิดเอา แต่ไม่รู้ตัวจริงนะคะ น่าจะเป็นอกุศลค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น รู้จักอกุศลแล้วใช่ไหม?

อ.ชุมพร: รู้แบบคิด แต่ไม่รู้จักตัวจริงๆ ที่เขาเกิดขึ้นเช่นนั้นค่ะ มันไม่สามารถที่จะรู้ละเอียดขึ้นใช่ไหมคะ?

ท่านอาจารย์: เพียงแค่ได้ยิน จะรู้ละเอียดไหม?

อ.ชุมพร: ก็รีบเองค่ะท่านอาจารย์ แต่จริงๆ แล้วถ้าเราไม่สามารถที่จะรู้ความจริงในชีวิตโดยเฉพาะอกุศลที่เกิดบ่อยๆ นี่คะ โอกาสที่เราจะอบรมเจริญกุศลก็คงเป็นไปไม่ได้ใช่ไหมคะ?

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น รู้ว่าอกุศล จึงจะรู้ว่ากุศลต่างกับอกุศลใช่ไหม เพราะมีคำว่ากุศล?

อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ก็เริ่มรู้ความต่างแล้วใช่ไหม กุศลกับอกุศล มีอะไรให้รู้เดี๋ยวนี้ เห็นไหม!! ถ้าไม่ฟังไม่สามารถจะรู้เลย เพราะว่าเกิดแล้วก็ดับเร็วสุดที่จะประมาณได้

แต่ไม่ว่าสิ่งหนึ่งสิ่งใดเกิดขึ้น สำหรับ ธาตุรู้ ต้องเป็น ชา + ติ (ชาติ) การเกิดขึ้นเป็นกุศล หรือการเกิดขึ้นเป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุ สิ่งนั้นเกิดขึ้นเพราะกุศลอกุศลจึงเป็นผลของกุศลและอกุศลเป็นวิบาก และจิตซึ่งไม่ใช่กุศล ไม่ใช่อกุศล ไม่ใช่วิบากก็มี เป็นกิริยา เห็นไหม!! ใครรู้?? ถ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่ทรงแสดง

เพราะฉะนั้น ฟังแล้วจึงรู้ ธรรมดาเราก็รู้ว่า ดี ชั่ว ใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: แต่ไม่ละเอียด

อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น อย่างเดียวที่จะทำให้เข้าใจขึ้นเมื่อรู้ประโยชน์ ควรเข้าใจขึ้นและสามารถเข้าใจขึ้นได้!! เมื่อไหร่? สัปปายะมาแล้ว การฟังการไตร่ตรองการค่อยๆ เข้าใจขึ้นทีละเล็กทีละน้อย

อ.ชุมพร: ท่านอาจารย์พูดถึงการฟังแล้วไตร่ตรอง แสดงว่าในชีวิตประจำวันปกติแล้วอกุศลเกิดขึ้นมากมาย เหมือนเราไม่ได้ใส่ใจไม่ได้ไตร่ตรอง เป็นเช่นนั้นหรือค่ะท่านอาจารย์ จึงไม่สามารถที่จะรู้ความละเอียดอย่างนั้นค่ะ

ท่านอาจารย์: นั่นเราคิด แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประจักษ์แจ้งลักษณะของสภาพธรรมะที่ละเอียดลึกซึ้งอย่างยิ่ง

ไตร่ตรองอะไร เดี๋ยวนี้มีไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ ถ้าพูดถึงการที่จะค่อยๆ เข้าใจตามลำดับ ถึงแม้เรื่องของกุศลอกุศลเป็นเรื่องยากที่จะสามารถที่จะรู้เท่าที่เขาปรากฏ ใหญ่ๆ ก็สามารถจะรู้ได้ แต่เล็กๆ น้อยๆ นี่ไม่เคยพิจารณาเหมือนกับว่า ควรจะรู้ธาตุรู้ก่อนหรือว่าอย่างไรค่ะท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: เลือกได้ไหม?

อ.ชุมพร: เลือกไม่ได้ค่ะ ตรงที่ท่านอาจารย์บอกว่าเลือกไม่ได้ แสดงว่าความต้องการเกิดก็ไม่รู้ใช่ไหมค่ะ?

ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้กำลังต้องการหรือเปล่า? รู้ไหม? เห็นไหม!

อ.ชุมพร: แสดงถึงความเจาะจงต้องการใคร่จะรู้ในสิ่งที่ปัจจัยยังไม่ถึง เป็นเช่นนั้นหรือคะท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: จริงหรือเปล่า?

อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นจริงๆ ค่ะ อกุศลนี่ละเอียดมาก การที่จะรู้ก็เท่าที่กำลังของตัวเองที่จะรู้ได้ ฉะนั้น ก็ต้องเป็นเช่นนั้นใช่ไหมคะ?

ท่านอาจารย์: เป็นแล้วใช่ไหม?

อ.ชุมพร: เป็นแล้วค่ะ

ท่านอาจารย์: เปลี่ยนไม่ให้เป็นได้ไหม?

อ.ชุมพร: ไม่ได้ค่ะเป็นแล้วค่ะ เป็นแล้วก็ไม่รู้ด้วยค่ะ

ท่านอาจารย์: แล้วฟังทำไม?

อ.ชุมพร: ฟังเพื่อค่อยๆ มั่นคงขึ้นค่ะ

ท่านอาจารย์: เพื่อค่อยๆ เข้าใจถูกต้อง เพื่อค่อยๆ รู้ทีละเล็กทีละน้อย อยากรู้มากๆ โน่น นี่ นั่น เป็นไปได้ไหม เพราะอะไรจึงเป็นอย่างนั้น รู้แค่นี้แต่อยากจะรู้โน่นรู้นี่มากๆ เยอะเยะ แล้วจะรู้ได้ไหมด้วยความอยาก เห็นไหม!! ต้องละเอียดต้องตรง

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

กราบยินดีในกุศลจิตของ อ.ชุมพร ค่ะ

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ

แต่ละคำองค์พระศาสดา จักศึกษาจนเข้าใจ หนักแน่นไม่หวั่นไหว ด้วยเข้าใจในอนัตตา กราบอาจารย์สุจินต์ให้ เมตตาได้ทุกเวลา อีกเปี่ยมความกรุณา น้อมศรัทธาอาจารย์เทอญ