สัญญาวิปลาส
 
มานิสาโข่งเขียว
วันที่  5 ก.ย. 2559
หัวข้อหมายเลข  28167
อ่าน  205

สภาพธรรมเกิดดับ แต่เพราะมีความทรงจำที่คลาดเคลื่อนจึงเห็นว่าเที่ยง เป็นสัตว์บุคคล

  ความคิดเห็นที่ 1  
 
paderm
paderm
วันที่ 6 ก.ย. 2559 11:59 น.

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

วิปลาส ( วิปัลลาส ) ความคลาดเคลื่อน , ความตรงกันข้าม , ความผันแปร หมายถึง ความคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริงด้วยอาการ ๓  ที่เกิดกับอกุศลจิต  ๑๒  ดวงเท่านั้น คือสัญญาวิปลาส ๑   จิตตวิปลาส ๑   ทิฏฐิวิปปลาส ๑    วิปลาส  ๓ นี้เป็นไปในอาการ  ๔  คือ ในสิ่งที่ไม่งามว่างาม  ๑     ในสิ่งที่เป็นทุกข์ว่าเป็นสุข  ๑     ในสิ่งที่ไม่เที่ยงว่าเที่ยง  ๑     ในสิ่งที่ไม่ใช่ตัวตนว่าเป็นตัวตน  ๑    

จึงกลายเป็นวิปลาส  ๑๒  อย่าง  คือ

๑.  สัญญาวิปลาส   จำผิดว่ารูปเป็นของงาม       พระอนาคามีจึงละได้

๒.  สัญญาวิปลาส   จำผิดว่าเวทนาเป็นสุข        พระอรหันต์จึงละได้

๓.  สัญญาวิปลาส   จำผิดว่าจิตเที่ยง                พระโสดาบันจึงละได้

๔.  สัญญาวิปลาส   จำผิดว่าธรรมเป็นตัวตน      พระโสดาบันจึงละได้

๕.  จิตตวิปลาส      คิดผิดว่ารูปเป็นของงาม      พระอนาคามีจึงละได้

๖.  จิตตวิปลาส      คิดผิดว่าเวทนาเป็นสุข        พระอรหันต์จึงละได้

๗.  จิตตวิปลาส      คิดผิดว่าจิตเที่ยง               พระโสดาบันจึงละได้

๘.  จิตตวิปลาส      คิดผิดว่าธรรมเป็นตัวตน      พระโสดาบันละได้

๙.  ทิฏฐิวิปลาส      เห็นผิดว่ารูปเป็นงาม          พระโสดาบันละได้

๑๐. ทิฏฐิวิปลาส     เห็นผิดว่าเวทนาเป็นสุข      พระโสดาบันละได้

๑๑. ทิฏฐิวิปลาส     เห็นผิดว่าจิตเที่ยง              พระโสดาบันละได้

๑๒. ทิฏฐิวิปลาส     เห็นผิดว่าธรรมเป็นตัวตน     พระโสดาบันละได้

    ส่วน สัญญาวิปลาส จิตตวิปลาส ทิฏฐิวิปลาส คืออย่างไรนั้น อธิบายโดยละเอียดในกระทู้เหล่านี้ ครับ เชิญคลิก

วิปลาสกถา 

สัญญาวิปลาส มีกำลังอ่อนกว่า วิปลาสทั้งหมด  

จิตวิปลาส และ ทิฏฐิวิปลาส (๑)

จิตวิปลาส และ ทิฏฐิวิปลาส (๒)

จิตวิปลาส และ ทิฏฐิวิปลาส (๓) 

ความแตกต่างของวิปลาส 

           พระโสดาบันและพระสกทาคามีละวิปลาสได้  ๘  ประเภท  คือสัญญาวิปลาสในธรรมที่ไม่ใช่ตัวตนว่าเป็นตัวตน ๑  ในธรรมที่เที่ยง ๑   จิตตวิปลาสในธรรมที่ไม่ใช่ตัวตนว่าเป็นตัวตน ๑   ในธรรมที่เที่ยง ๑  และทิฎฐิวิปลาสในอาการทั้ง  ๔

          พระอนาคามีละวิปลาสได้อีก  ๒  คือ   สัญญาวิปลาสในรูปที่ไม่งามว่างาม  ๑และจิตตวิปลาสในรูปที่ไม่งามว่างาม  ๑         พระอรหันต์ละวิปลาสที่เหลือทั้งหมดอีก ๒  คือ สัญญาวิปลาสและจิตตวิปลาสในเวทนาที่เป็นทุกข์ว่าเป็นสุข  ๒      

         อกุศลจิตทุกดวงเป็นจิตตวิปลาสอย่างหนึ่งในอาการ  ๔  สัญญาเจตสิกที่เกิดกับอกุศลจิตทุกดวง   เป็นสัญญาวิปลาสอย่างใดอย่างหนึ่งในอาการ ๔  ทิฏฐิเจตสิกที่เกิดกับโลภมูลจิตทิฎฐิคตสัมปยุตต์ ๔ ดวง  เป็นทิฏฐิวิปลาสอย่างใดอย่างหนึ่งในอาการ ๔พระผู้มีพระภาคทรงแสดงสติปัฏฐาน ๔     เพื่อละวิปลาสทั้ง ๔      แต่ไม่ควรเจาะจงละวิปลาสอย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ        เพราะว่าทุกท่านที่ไม่ใช่พระอริยบุคคลย่อมมีวิปลาสครบทั้ง  ๔     ขณะที่สติปัฎฐานเกิดขึ้นระลึกรู้สภาพธรรมอย่างใดอย่างหนึ่งโดยความเป็นอนัตตา  เพราะความเข้าใจจากการฟังพระธรรมที่ถูกต้อง   จึงเป็นสังขารขันธ์ปรุงแต่งให้สติ ฯ เกิดขึ้น         ขณะนั้นย่อมเป็นสติปัฏฐานอย่างใดอย่างหนึ่งในสติปัฏ-ฐาน ๔  และความเข้าใจสภาพธรรมที่ค่อยๆ เกิดขึ้น   ก็ย่อมค่อยๆ ละคลายวิปลาสนั้นๆจนกว่าจะละได้เด็ดขาดเมื่อมรรคจิตเกิดขึ้น

เชิญคลิกอ่านที่นี่ครับ

วิปัลลาสกถา [ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค] 

วิปัลลาสสูตร ... วันเสาร์ที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕

ชุดเทปวิทยุ ครั้งที่ 1902

ขออนุโมทนาที่ร่วมสนทนา

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
khampan.a
khampan.a
วันที่ 6 ก.ย. 2559 16:41 น.

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

วิปลาส หรือ วิปัลลาส หมายถึง การเห็นที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริงได้แก่ ขณะที่จำผิด เห็นผิด และ คิดผิด ขณะที่มีการคาดเคลื่อนจากความจริงขณะนั้นเป็นอกุศลจิต อกุศลจิต จะมีความเห็นผิดเกิดร่วมด้วยหรือไม่มีความเห็นผิดเกิดร่วมด้วย ก็เป็นวิปลาส แต่ขณะที่จิตเป็นกุศล ขณะนั้นจิตผ่องใสจึงไม่วิปลาส

วิปลาส ซึ่งการเห็นที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง นั้น โดยสภาพธรรมแล้วเป็นอกุศลธรรม ขณะใดที่อกุศลจิตเกิดขึ้น ขณะนั้นเป็นวิปลาส ซึ่งเป็นการเห็นคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง ในสภาพธรรมที่กำลังปรากฏในขณะนี้ คือ เห็นว่าเที่ยงในสภาพธรรมที่ไม่เที่ยง เห็นว่าเป็นสุขในสภาพธรรมที่เป็นทุกข์ เห็นว่าเป็นตัวตน เป็นสัตว์ เป็นบุคคล ในสภาพธรรมที่ไม่ใช่สัตว์ ไม่ใช่บุคคล ไม่ใช่ตัวตน เห็นว่างามในสภาพธรรมที่ไม่งาม บุคคลผู้ที่จะละวิปลาสทั้งหมดได้อย่างเด็ดขาด ต้องเป็นพระอรหันต์เท่านั้น สำหรับผู้ที่ยังมีกิเลสอยู่นั้น จึงยังไม่พ้นไปจากวิปลาส

ในชีวิตประจำวันของบุคคลผู้ที่ยังมีกิเลส ย่อมเป็นผู้ถูกกิเลสกลุ้มรุมจิตใจทำให้จิตใจเศร้าหมองอยู่เป็นประจำ ยังไม่พ้นไปจากวิปลาส ซึ่งไม่ใช่เฉพาะวันนี้ชาตินี้เท่านั้น เคยเป็นอย่างนี้มาแล้วนับชาติไม่ถ้วน เมื่อไม่ได้ฟังพระธรรมไม่ได้ศึกษาพระธรรม เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องตามความเป็นจริงแล้วการที่จะดับกิเลสให้หมดไปนั้น ย่อมเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ จึงต้องเริ่มฟังเริ่มศึกษาพระธรรม เพื่อสะสมปัญญาต่อไป เพราะเหตุว่ากิเลสที่มีมาก ต้องอาศัยปัญญาเท่านั้น จึงจะดับได้ และปัญญาจะเกิดขึ้นได้นั้น ก็ต้องอาศัยการอบรมเจริญในชีวิตประจำวัน ด้วยการฟัง การศึกษาบ่อย ๆ เนือง ๆ สะสมไปทีละเล็กทีละน้อยนั่นเอง ที่สำคัญ จะขาดการฟังพระธรรมไม่ได้เลยทีเดียวครับ

...ขออนุโมทนาในกุศลจิตของทุก ๆ ท่านครับ...

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
ํํญาณินทร์
ํํญาณินทร์
วันที่ 8 ก.ย. 2559 19:53 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ 

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
มานิสาโข่งเขียว
วันที่ 11 ก.ย. 2559 19:20 น.

อนุโมทนาสาธุ

 
แสดงความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ