Print 
เรื่องเวรัญชพราหมณ์ [พระวินัยปิฎก เล่ม ๑ ภาค ๑]
 
khampan.a
khampan.a
วันที่  2 เม.ย. 2558
หมายเลข  26415
อ่าน  576

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ เล่ม ๑ ภาค ๑ - หน้าที่ ๑                 

เวรัญชภัณฑ์   เรื่องเวรัญชพราหมณ์

        [๑]  โดยสมัยนั้น   พระผู้มีพระภาคพระพุทธเจ้าประทับอยู่  ณ ควงไม้สะเดาที่นเฬรุยักษ์สิงสถิต เขตเมืองเวรัญชา    พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ประมาณ  ๕๐๐  รูป  เวรัญชพราหมณ์ได้สดับข่าวถนัดแน่ว่า   ท่านผู้เจริญ พระสมณโคดมศากยบุตร   ทรงผนวชจากศากยตระกูล  ประทับอยู่  ณ บริเวณต้นไม้สะเดาที่นเฬรุยักษ์สิงสถิต  เขตเมืองเวรัญชา   พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่  ประมาณ  ๕๐๐ รูป  ก็แลพระกิตติศัพท์อันงามของท่านพระโคดมพระองค์นั้น ขจรไปแล้วอย่างนี้ว่า  พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น  ทรงเป็นพระอรหันต์ แม้เพราะเหตุนี้  ทรงตรัสรู้เองโดยชอบแม้เพราะเหตุนี้  ทรงบรรลุวิชชาและจรณะ แม้เพราะเหตุนี้   เสด็จไปดีแม้เพราะเหตุนี้   ทรงทราบโลกแม้เพราะเหตุนี้ ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึกไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่าแม้เพราะเหตุนี้   ทรงเป็นศาสดาของเทพและมนุษย์   ทั้งหลายแม้เพราะเหตุนี้   ทรงเป็นพุทธะ แม้เพราะเหตุนี้ทรงเป็นพระผู้มีพระภาคเจ้า แม้เพราะเหตุนี้   พระองค์ทรงทำโลกนี้พร้อมทั้งเทวโลก  มารโลก  พรหมโลกให้แจ้งชัดด้วยพระปัญญาอันยิ่งของพระองค์เอง แล้วทรงสอนหมู่สัตว์  พร้อมทั้งสมณะ  พราหมณ์ เทพ  และมนุษย์ให้รู้  ทรงแสดงธรรมงามในเบื้องต้น  งามในท่ามกลาง  งามในที่สุด  ทรงประกาศพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะครบบริบูรณ์บริสุทธิ์  อนึ่ง  การเห็นพระอรหันต์ทั้งหลายเห็นปานนั้น   เป็นความดี 

 เวรัญชพราหมณ์กล่าวตู่พระพุทธเจ้า

     [๒]  หลักจากนั้น  เวรัญชพราหมณ์ได้ไปในพุทธสำนัก    ครั้นถึงแล้วได้ทูลปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า  ครั้นผ่านการทูลปราศรัยพอให้เป็นที่บันเทิงเป็นที่ระลึกถึงกันไปแล้ว   จึงนั่ง  ณ  ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง  เวรัญชพราหมณ์นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว  ได้ทูลคำนี้แด่พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า    ท่านพระโคดม   ข้าพเจ้าได้ทราบมาว่า พระสมณโคดมไม่ไหว้  ไม่ลุกรับพวกพราหมณ์ผู้แก่ ผู้เฒ่า    ผู้ใหญ่    ผู้ล่วงการผ่านวัยมาโดยลำดับ หรือไม่เชื้อเชิญด้วยอาสนะ  ข้อที่ข้าพเจ้าทราบมานี้นั้นเป็นเช่นนั้นจริง   อันการที่ท่านพระโคดมไม่ไหว้ไม่ลุกรับพวกพราหมณ์ผู้แก่  ผู้เฒ่า  ผู้ใหญ่ ผู้ล่วงกาลผ่านวัยมาโดยลำดับ  หรือไม่เชื้อเชิญด้วยอาสนะนี้นั้น ไม่สมควรเลย.

     พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ในโลก  ทั้งเทวโลก   มารโลก  พรหมโลก  ในหมู่สัตว์    พร้อมทั้งสมณะ   พราหมณ์ เทพ และมนุษย์   เราไม่เล็งเห็นบุคคลที่เราควรไหว้  ควรลุกรับ   หรือควรเชื้อเชิญด้วยอาสนะ   เพราะว่าตถาคตพึงไหว้  พึงลุกรับ  หรือพึงเชื้อเชิญบุคคลใดด้วยอาสนะ  แม้ศีรษะของบุคคลนั้นก็พึงขาดตกไป.

ว.  ท่านพระโคดม  มีปกติไม่ไยดี                                 

ภ.  มีอยู่จริง ๆ พราหมณ์  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า พระสมณโคดมมีปกติไม่ไยดี    ดังนี้    ชื่อว่ากล่าวถูก  เพราะความไยดีในรูป    เสียง   กลิ่น  รส โผฏฐัพพะเหล่านั้น    ตถาคตละได้แล้ว  ตัดรากขาดแล้ว   ทำให้เป็นเหมือนตาลยอดด้วน  ทำไม่ให้มีภายหลัง  มีไม่เกิดอีกต่อไปเป็นธรรมดา นี้แล  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมมีปกติไม่ไยดี  ดังนี้ชื่อว่ากล่าวถูก แต่ไม่ใช้เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว

.  ท่านพระโคดม ไม่มีสมบัติ. 

.  มีอยู่จริง ๆ  พราหมณ์  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมไม่มีสมบัติ   ดังนี้ ชื่อว่ากล่าวถูก    เพราะสมบัติ   คือ   รูป   เสียง    กลิ่น  รส โผฏฐัพพะเหล่านั้น  ตถาคตละได้แล้ว  ตัดรากขาดแล้ว  ทำให้เป็นเหมือนตาลยอดด้วย   ทำไม่ให้มีภายหลัง มีไม่เกิดอีกต่อไปเป็นธรรมดา  นี้แล เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมไม่มีสมบัติ  ดังนี้  ชื่อว่ากล่าวถูก  แต่ไม่ใช่เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว.

ว.  ท่านพระโคดมกล่าวการไม่ทำ.

ภ.  มีอยู่จริง ๆ พราหมณ์ เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมกล่าวการไม่ทำ  ดังนี้ ชื่อว่ากล่าวถูก     เพราะเรากล่าวการไม่ทำกายทุจริต วจีทุจริต   มโนทุจริต    เรากล่าวการไม่ทำสิ่งที่เป็นบาปอกุศลหลายอย่าง   นี้แล เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมกล่าวการไม่ทำ ดังนี้  ชื่อว่ากล่าวถูก แต่ไม่ใช่เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว

ว.  ท่านพระโคดมกล่าวความขาดสูญ.

.  มีอยู่จริง ๆ  พราหมณ์  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมกล่าวความขาดสูญ  ดังนี้  ชื่อว่ากล่าวถูก  เพราะเรากล่าวความขาดสูญแห่งราคะ  โทสะ  โมหะ  เรากล่าวความขาดสูญแห่งสภาพที่เป็นบาปอกุศลหลายอย่าง นี้แล  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมกล่าวความขาดสูญ        ดังนี้  ชื่อว่ากล่าวถูก  แต่ไม่ใช่เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว

ว.  ท่านพระโคดมช่างรังเกียจ. 

ภ.  มีอยู่จริง ๆ  พราหมณ์  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมช่างรังเกียจ  ดังนี้  ชื่อว่ากล่าวถูก  เพราะเรารังเกียจกายทุจริต   วจีทุจริต  มโนทุจริต   เรารังเกียจความถึงพร้อมแห่งสภาพที่เป็นบาปอกุศลหลายอย่าง นี้แล เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมช่างรังเกียจ  ดังนี้  ชื่อว่ากล่าวถูก แต่ไม่ใช่เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว

ว.  ท่านพระโคดมช่างกำจัด

.  มีอยู่จริง ๆ พราหมณ์  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า   พระสมณโคดมช่างกำจัด  ดังนี้   ชื่อว่ากล่าวถูก   เพราะเราแสดงธรรมเพื่อกำจัด    ราคะ    โทสะ  โมหะ   แสดงธรรมเพื่อกำจัดสภาพที่เป็นบาปอกุศลหลายอย่าง นี้แล เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า    พระสมณโคดมช่างจำกัด   ดังนี้  ชื่อว่ากล่าวถูก   แต่ไม่ใช่เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว.

ว.  ท่านพระโคดมช่างเผาผลาญ

ภ.  มีอยู่จริง ๆ พราหมณ์  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมช่างเผาผลาญ   ดังนี้ ชื่อว่ากล่าวถูก  เพราะเรากล่าวธรรมที่เป็นบาปอกุศล คือ กายทุจริต   วจีทุจริต   มโนทุจริต  ว่าเป็นธรรมที่ควรเผาผลาญ   ธรรมที่เป็นบาปอกุศลซึ่งควรเผาผลาญ  อันผู้ใดละได้แล้ว  ตัดรากขาดแล้ว  ทำให้เป็นเหมือนตาลยอดด้วน  ทำไม่ให้มีในภายหลัง  มีไม่เกิดอีกต่อไปเป็นธรรมดา เรากล่าวผู้นั้นว่าเป็นคนช่างเผาผลาญพราหมณ์  ธรรมทั้งหลายที่เป็นบาปอกุศล  ซึ่งควรเผาผลาญ  ตถาคตละได้แล้ว   ตักรากขาดแล้ว  ทำให้เป็นเหมือนตาลยอดด้วน  ทำไม่ให้มีในภายหลัง  มีไม่เกิดอีกต่อไปเป็นธรรมดานี้แล เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดมช่างเผาผลาญ  ดังนี้ ชื่อว่ากล่าวถูก  แต่ไม่ใช่เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว 

ว.  ท่านพระโคดมไม่ผุดเกิด.

.  มีอยู่จริง ๆ พราหมณ์  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า  พระสมณโคดม ไม่ผุดเกิดดังนี้   ชื่อว่ากล่าวถูก   เพราะการนอนในครรภ์ต่อไป การเกิดในภพใหม่  อันผู้ใดละได้แล้ว   ตัดรากขาดแล้วทำให้เป็นเหมือนตาลยอดด้วน ทำไม่ให้มีในภายหลัง  มีไม่เกิดต่อไปเป็นธรรมดา  เรากล่าวผู้นั้นว่าเป็นคนไม่ผุดเกิด  พราหมณ์  การนอนในครรภ์ต่อไปการเกิดในภพใหม่   ตถาคตละได้แล้ว  ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นเหมือนตาลยอดด้วนทำไม่ให้มีในภายหลัง   มีไม่เกิดอีกต่อไปเป็นธรรมดา นี้แล  เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า พระสมณโคดมไม่ผุดเกิด  ดังนี้   ชื่อว่ากล่าวถูก   แต่ไม่ใช่เหตุที่ท่านมุ่งกล่าว.

ทรงอุปมาด้วยลูกไก่

     [๓]  ดูก่อนพราหมณ์  เปรียบเหมือนฟองไก่ ๘ ฟอง   ๑๐ ฟอง  หรือ  ๑๒ ฟอง   ฟองไก่เหล่านั้น   อันแม่ไก่พึงกกดีแล้ว  อบดีแล้ว  ฟักดีแล้ว  บรรดาลูกไก่เหล่านั้น ลูกไก่ตัวใดทำลายกระเปาะฟอง   ด้วยปลายเล็บเท้า หรือด้วยจะงอยปากออกมาได้โดยสวัสดีก่อนกว่าเขา ลูกไก่ตัวนั้นควรเรียกว่ากระไร  จะเรียกว่าพี่หรือน้อง.

ว.   ท่านพระโคดม  ควรเรียกว่าพี่ เพราะมันแก่กว่าเขา.

ฯลฯ


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
ธุลีพุทธบาท
ธุลีพุทธบาท
วันที่ 4 เม.ย. 2558 04:34 น.

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาอาจารย์คำปั่น อักษรวิลัย เป็นอย่างยิ่ง ครับ.

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
nong
วันที่ 4 เม.ย. 2558 08:46 น.

ขออนุโมทนาค่ะ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ