Print 
ขอเรียนถามเรื่องอธิปติปัจจัย
 
พุทธรักษา
วันที่  30 ธ.ค. 2552
หมายเลข  14941
อ่าน  2,485

จากข้อความที่ท่านวิทยากรนำมาแสดงไว้...

      อธิปติปัจจัย หมายถึง สภาพธรรมที่เป็นปัจจัยโดยความเป็นใหญ่ เป็นหัวหน้าและมีกำลังมากกว่าสภาพธรรมที่เกิดร่วมกับตน และ เป็นใหญ่โดยความเป็นอารมณ์ที่ดียิ่ง ....จิตที่เป็นอธิปติปัจจัยคือ จิตที่มีกำลัง ได้แก่ เป็นจิตที่ทำกิจชวนะและประกอบด้วยเหตุ ๒ เหตุขึ้นไป เช่น ขณะที่จิตเป็นฌานจิตและ โลกุตตรจิต เป็นต้น.

จากที่ได้อ่านเรื่องของปัจจัยมาบ้าง มีการแสดงไว้ว่า

      อธิปติปัจจัย จำแนกเป็น ๒ คือ สหชาตาธิปติปัจจัย และ อารัมมณปัจจัย ยังไม่ค่อยเข้าใจค่ะ...จึงขอเรียนถามดังนี้
      สหชาตาธิปติปัจจัย และ อธิปติปัจจัย (หมายถึง ฉันทะ จิตตะ วิริยะ วิมังสา ซึ่งเป็นเจตสิก) มีความแตกต่างกันโดยนัยใดหรือไม่ อย่างไร.?
ขอบพระคุณค่ะ.


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
prachern.s
วันที่ 31 ธ.ค. 2552 14:52 น.

อธิปติปัจจัย  มี ๒ คือ  สหชาตาธิปติปัจจัย และ อารัมมณาธิปติปัจจัย มีความแตกต่างกันโดย สหชาตาธิปติปัจจัย เป็นใหญ่ มีกำลังมากกว่าสภาพธรรมที่เกิดร่วมกับตน ส่วนอารัมมณาธิปติ  เป็นใหญ่ในฐานะเป็นอารมณ์ ที่ดีที่น่าปรารถนา  ส่วนสหชาตาธิปติ หมายถึง ฉันทะ จิตตะ วิริยะ  วิมังสา เท่านั้น

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
พุทธรักษา
วันที่ 31 ธ.ค. 2552 15:49 น.

ขออนุญาตเรียนถามเพิ่มเติมดังนี้ค่ะ
     ๑. ฉันทะ วิริยะ และ จิตตะ ที่เกิดกับจิตส่วนใหญ่ในชีวิตประจำวันนั้น...มีอยู่ แต่เพราะไม่ปรากฏกับสติ ปัญญาจึงรู้ลักษณะของเขาไม่ได้ ถูกต้องไหมคะ.?

     ๒. อารัมมณาธิปติ เป็นใหญ่ ในฐานะเป็นอารมณ์ที่ดีเท่านั้นใช่ไหมคะ.? ถ้าใช่...เหตุใด อารมณ์ที่ไม่ดีจึงไม่เป็นอธิปดี.?เช่น ในชีวิตประจำวัน ก็มีขณะมีลักษณะของโทสเจตสิกเป็นอารมณ์ เช่น เศร้า โกรธ ฯลฯ...ซึ่งเข้าใจว่าเป็นใหญ่ เพราะคงอยู่นานและไม่ยอมปล่อยไปง่าย ๆ (เช่นบางขณะ...ที่เรียกกันว่าย้ำคิด ย้ำทำ) และปรากฏลักษณะที่ชัดเจน...

 

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
prachern.s
วันที่ 1 ม.ค. 2553 09:45 น.

๑.ถูกต้องครับ จะปรากฏกับสติและสัมปชัญญะ

๒.ถูกครับ ต้องเป็นอารมณ์ที่ดี ที่น่าปรารถนา ไม่ควรทอดทิ้ง อามรมณ์ที่ไม่ดี ไม่มีใครต้องการจนถึงอารัมมณาธิปติ  แต่มิได้หมายความว่า  สิ่งที่เกิดบ่อยๆ หรือปรากฏชัดจะเป็นอารัมมณาธิปติปัจจัย..

  

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
kinder
วันที่ 18 ก.ค. 2553 22:09 น.

ขออนุโมทนา

 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
ใหญ่ราชบุรี
ใหญ่ราชบุรี
วันที่ 22 ก.ย. 2557 10:35 น.

ขอบพระคุณ 
สาธุ  อนุโมทนา
ในกุศลจิตของทุกท่านค่ะ

ด้วยความเคารพยิ่ง

จาก ใหญ่ราชบุรี –
ธิดารัตน์   เดื่อมขันมณี

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ